Agah Efendi Kimdir

0

İlk Türk fikir gazetesini İbrahim Şinasi ile birlikte çıkaran Agah Efendi’nin hayatı hakkında bilgilerin iki farklı kaynaktan verildiği sayfamız.

Agah Efendi

Advertisement

Agah Efendi Kimdir

Agah Efendi, gazeteci (İstanbul 1832-Atina 1885). Tıbbiye öğrenimini yarıda bırakarak yabancı dil bilgisi yüzünden Babıali Tercüme Odası’na memur oldu. Paris elçiliğinde katiplik göreviyle bulundu (1852-1854), dönüşünde Karantina İdaresi’nde, Rumeli Ordusu örgütünde bulundu. Tercüme Odası’ndaki ikinci memurluğu sırasında tanıştığı İbrahim Şinasi ile birlikte ilk Türk fikir gazetesi Tercüman-ı Ahval’ı çıkarırlarken (21 Ekim 1860) memurluk yaşamını da sürdürdü. Başyazılarını 24 sayı sonra bırakan Şinasi‘ nin yokluğuna karşın gazeteyi yayınlamayı sürdürdü, bir yandan da posta nazırı olarak çeşitli yararlı hizmetlerde bulundu.

Yeni Osmanlılar Cemiyeti mensuplarıyla yakın ilişkilerde bulunduğu gerekçesiyle gazetesi kapatılınca (1866) yurt dışına çıktı ve Ali Paşa’nın ölümünden sonra döndü (1871). İzmit Mutasarrıflığı görevinde bulundu, padişahın kuşkuları yüzünden yönetim sorumlulukları elinden alındığı sürelerde Bursa ve Ankara’da sürgünde kaldı, bir süre sonra bağışlanarak Rodos Mutasarrıflığı’na atandı (1882), Midilli‘ye gönderildi (1884), son görevi olan Atina Elçiliği’nde öldü, mezarı İstanbul’dadır.

Kaynak – 2

AGÂH EFENDİ (1832-1885)

İlk Türk gazetecisidir. İstanbul’da doğdu. Tıbbiye’den ayrılıp devlet hizmetine girdi. Tercüme Odası’nda, Paris Elçiliğinde ve Rumeli Ordusunda çevirmen olarak görev aldı. Şinasi ile birlikte ilk özel Türk gazetesi Tercüman-ı Ahval’i çıkardı (21 Ekim 1860).

Advertisement

Sayıştay Üyeliği, Posta Nazırlığı yaptı. İlk Türk posta pullarını bastırdı.

Hürriyet mücadelelerinde yer aldığı sırada görevinden uzaklaştırıldı. Bu nedenle Agah Efendi Fransa’ya gitti. Orada Ali Suavi, Namık Kemal, Ziya Paşa ile birlikte Yeni Osmanlılar Cemiyeti’nin kuruluşunda yer aldı. Yurda dönüşünde Bursa ve Ankara’da sürgün hayatı yaşadı. Ardından Rodos ve Midilli Mutasarrıflıklarında bulundu. Atina Büyükelçisi olarak görev yaparken öldü. Mezarı İstanbul’a getirildi.

Başvurulacak Eser:

Server İskit, Tercüman-ı Ahval ve Agah Efendi (1937).


Leave A Reply