Ahmet Mithat – Letaif-i Rivayat Hakkında Bilgi

0
Advertisement

Ahmet Mithat Efendinin Letaif-i Rivayat isimli öykülerinin derlendiği eseri hakkında bilgi. Letaif-i Rivayat özellikleri nelerdir?

Ahmet Mithat Efendi

Ahmet Mithat – Letaif-i Rivayat Hakkında Bilgi

Letâif-i Rivâyât, Ahmet Mithat‘ın 2. öyküler dizisidir:

Söylenegelen (rivayetler) en Güzel Öyküler (lâtifeler) 25 cüz, 1870/ 1871-1894/1895.

Öykü ve roman gibi anlatı türlerini dile getirecek yalın ve doğal bir düz yazının (nesir) bulunmadığı yıllarda yazar, elinden geldiğince halk çoğunluğunu kolaylıkla kavrayabileceği bir anlatım yolu bulmaya çalışmıştır. Genellikle kendi basımevinde hazırladığı çoğunluğu tek, bazıları birkaç öykülük bu küçük kitaplar, edebiyatımızda öykü-roman türünün ilk basamaklarında yer almanın öncülük onurunu taşır. En eski destan (epope) yaratısından masallara ve halk hikayelerine doğru genişleyen anlatı (tahkiye) türünün edebiyatımızdaki ilk örnekleri bunlardır.

Advertisement

Letaif-i Rivayat

Bazılarının kaynakları çeviri ve uyarlamaya (adaptasyon) dayanan bu öykü dizisi, yazarın gözlem sınırlarına giren insan ve toplum gerçekleriyle bir ibret dersi çıkarabileceğini umduğu düşünsel ürünleri içerir. Fermanla kaldırılmışsa da geçerliğini sürdüren esirlik sorunu, birbirini tanımadan yapılan evliliklerin eleştirisi, alafranga yaşam (Beyoğlu) biçiminden olduğu çözümsüz yenilikler, tarihsel kurum (Yeniçeriler) ve göreneklerle geleneklerin yarattığı ilginç durumlar, öykülerin başlıca konularıdır. Güçlerini konularının az duyulmuş sürprizlerinden alan dizi, yine yazarın olan Kıssadan Hisse (1870-1871) ile Durub-i Emsâl-i Osmâniye Hikemiyatının Ahvalini Tasvir (18 öykü, 1871-1892) dizileriyle birlikte Tanzimatla başlayarak olan öykü-roman (tahkiye-anlatı) türünün ilk ve acemi örneklerini oluşturur.


Leave A Reply