Akım Nedir? Doğru ve Alternatif Akım Nedir?

0

Elektrik akımı nedir? Doğru ve Alternatif Akım Nedir, özellikler nelerdir? İletken, yalıtkan nedir?

Elektrik yükünün madeni bir tel veya başka bir iletkenden geçmesine akım denir. Atomların çekirdeği etrafında dönen elektronlar negatif elektrik yüklüdür. Bunların bir iletken içinden geçmesi elektrik akımını meydana getirir. Atomların pozitif ve negatif elektrik yükleri birbiriyle denge halindedir. Ancak, herhangi bir şekilde atomun yapısı bozularak elektronlar serbest bırakılırsa pozitif yüklü bir yere doğru akmaya başlarlar.

Advertisement

Bazı bilginlerin nazariyelerine göre madenlerin serbest elektronları vardır. Bunların bir elektrik alanı vasıtasiyle sürüklenmesi elektrik akımını meydana getirir. Modern fizik nazariyelerine göre de hareket eden elektronlar, elektrik dalgalariyle birlikte bulunur. Bu dalgalar saniyede 300.000 kilometreye yakın bir hızla hareket ederler. Halbuki elektronların iletken içindeki hareketi çok daha yavaştır. Çünkü «direnç» dediğimiz, sürtünmeye benzer bir olay elektronların hareketine köstek vurur. İletkenin direnci arttıkça geçen elektron miktarı azalır, o zaman iletken ısınmaya başlar.

İletkenin direnci «om» la, akım «amper» le ölçülür. Elektrik akımının hareket gücüne «elektromotif güç» denir. Bu da «volt» la ölçülür.

Duran bir elektrik yükünün potansiyel bir enerjisi vardır. Tıpkı sularda olduğu gibi, bu elektrik yükü harekete geçmedikçe akım meydana gelmez. İşte bir elektromotif güç kaynağının potansiyel bakımından farklı bir kaynağa akması akımı meydana getirir. Potansiyel farkı ne kadar fazla olursa elektromotif güç o kadar artar.

Bütün maddeler elektrik akımını iletir. Ancak, cam veya kauçuk gibi bazı maddeler, pek az elektron geçmesine imkân verdiklerinden bunlara «yalıtkan» denir; maden gibi bazı elemanlar da akımı iyi geçirirler. Bunlara da «iletken» denir. Madenler arasında da en iyi iletkenler altın, gümüş ve bakırdır. Ucuzluğu bakımından bütün dünyada iletken olarak bakır kullanılır. Ancak, onun da saf olması gerekir.

Advertisement

Başlangıçtan bitişe kadar bir akımın taki-bettiği yola «devre» denir. Bir devre her çeşit İletken maddelerden meydana gelebilir.

Doğru akım: Devamlı olarak aynı yöne akan elektrik akımlarına «doğru akım» denir. Akımın çokluğu istediği kadar değişsin, doğru akımda, akımın yönü değişmez. Alternatif akım, doğru akım haline getirilebilir.

Alternatif akım: Ölçülü aralıklarla akışının yönünü değiştiren akımlara «alternatif akım» denir. Günlük hayatta daha çok alternatif akım kullanılır. Alternatif akımın en büyük özelliği voltajının kolayca yükseltilebilmesidir. Bu bakımdan, alternatif akım gücünden kaybetmeden çok uzak yerlere gönderilebilir.


Leave A Reply