Aleksandr Soljenitsin Kimdir?

0
Advertisement

Aleksandr Soljenitsin Kimdir? Aleksandr Soljenitsin hayatı, biyografisi, eserleri, kitapları ile ilgili bilgi.

Aleksandr SoljenitsinAleksandr Soljenitsin; Sovyet yazarıdır (Kafkasya/Kislovodsk 1918 – 3 Ağustos 2008, Moskova).

Rostov Üniversitesi’nde matematik fizik öğrenimi gördüyse de bununla yetinmedi, yeteneğini beslemek için Moskova’daki bir enstitüde edebiyat derslerini izledi (1930). İkinci Dünya Savaşı’nda topçu subayı olarak batarya komutanlığı yaptı (1941). Stalin‘in savaş konusundaki tutumunu eleştiren bir mektubundaki düşüncelerinden ötürü suçlandı, sekiz yıllık hapis cezasının bir bölümünü çalışma kampında geçirdi (adını duyuran ilk eseri, o günlerin izlenimleriyle anlatılmış bir günlük yaşam kavgasıdır:İvan Denisoviç’in Hayatında Bir Gün: Odin den iz Jizni İvana Denisoviça, 1962). Bu sıkıntılı günlerinde geçirdiği iki kanser ameliyatı onu hastalıktan koruduysa da inancına göre yozlaşmış olan toplumunun kanseri sürmekteydi; bu konudaki düşüncelerini alegorili bir romanında dile getirecektir (Cancer Ward: Kanserliler Koğuşu, 1968). Sürgün yıllarının bir parçasını da öğretmenlik yaparak ödedi, 1956’da sözde özgürlüğüne kavuştu, 1957’de aklanmış sayıldı, Ryazan Kenti’nde öğretmenlikle yerleşik yaşama geçti, yazmayı iş ve amaç edindi. Yukarıda sözü edilen İvan Denisoviç anlatısının, Kruşçev’in de onayıyla ünlü edebiyat dergisi Noviy Mir’de tefrika edilmesi adını duyuran ilk etki oldu. Yazarlar Birliği’ne kabul edildi. Üç öyküsü daha aynı yayın organında yer buldu: Matriyana’nın Evi, Kretşetovka Garında Olay, Davanın Yararına. Kruşçev’in görevden uzaklaşmasından (1964) sonra SSCB’de yeniden gündeme gelen sıkıdüzen, yeni eserlerini yayımlamakta sayısız güçlükler çıkardı. Yeniden kuşku duyulan kişi sayılması, yeni eserlerinin basım olanağını bulamaması, evinin aranıp özel yazılarına el konulması gibi olaylar üzerine basına gönderdiği açık bir mektupla durumu protesto etti. Bu arada İlk Çember romanı yurt dışında basıldı (Soljenitzin, çalıştırıldığı bir fabrikadaki yaşamı, Dante’nin ilahi Komedya eserinde betimlediği düşsel Cehennemin ilk katına benzetiyordu) 1968. Bu gibi eserler 1970’te Nobel Edebiyat Ödülü’nün kendisine verilmesi, bu vesileyle SSCB’deki özgürlüksüz ortamın Batı demokrasilerince de eleştirilmesiyle sonuçlandı, yurduna geri dönmeme kaygısını yaşayan Salijenitsin, ödül törenine katılmaktan çekindi. Bir yıl sonra bir başka romanı yurt dışında basıldı: Ağustos 1914 (1971). Bu olayın da desteğiyle bu kez insan hakları yolunda açık bir tavır aldı. Yurt dışına, çıkma iznini sağlayınca İsviçre yurttaşlığına geçti (1974), bir süre sonra AB D’ye yerleştiyse de gerek son eserleri, gerek Hristiyanca bir değerlendirmeyle hem ülkesini, hem Batı demokrasilerini eleştirmesi artık eski ilgiyle karşılanmadı. Son eseri Gulag Takımadaları oldu (1974). SSCB’de başlatılan rejimde liberalleşme hareketleri sonucu, yeniden Sovyet Yazarlar Birliği üyeliğine (Temmuz 1989) alındı; yurttaşlık hakkı geri verildi (Ağustos 1990).


Leave A Reply