Alkanlar ve Özellikleri

0

Kimyada alkan nedir? Alkanlar nelerdir ve formülleri nedir? Alkanların özellikleri, kimyasal yapıları ve sikloalkanlar hakkında bilgi.

Alkanlar ve Özellikleri

Yapısında hep tekli bağlar içeren hidrokarbon bileşikleridir. En küçük üyesi \displaystyle C{{H}_{4}} formülü ile gösterilen metan bileşiğidir.

Advertisement

Genel formülleri \displaystyle {{C}_{n}}{{H}_{2n+2}} (açık karbon zincirli) şeklindedir.

Buna göre aşağıda verilen 6 karbonluya kadar olan alkanların açık zincirli olanlarının formüllerini ve adlarını inceleyiniz.

\displaystyle {{C}_{n}}{{H}_{2n+2}} →  METAN
\displaystyle C{{H}_{3}}-C{{H}_{3}}\Rightarrow {{C}_{2}}{{H}_{6}} →  ETAN
\displaystyle C{{H}_{3}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{3}}\Rightarrow {{C}_{3}}{{H}_{8}} →  PROPAN
\displaystyle C{{H}_{3}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{3}}\Rightarrow {{C}_{4}}{{H}_{10}} → BÜTAN
\displaystyle C{{H}_{3}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{3}}\Rightarrow {{C}_{5}}{{H}_{12}} →  PENTAN
\displaystyle C{{H}_{3}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{2}}-C{{H}_{3}}\Rightarrow {{C}_{6}}{{H}_{14}} →  HEKSAN

Advertisement

Bunlardan metan gazı kömür madenlerinde meydana gelen patlamalarda rol alan grizu olarak bilinir. Ayrıca bu gaz şehir çöplüklerinde çokça biriken ve zaman zaman tehlikeli patlamalara ve yangınlara yol açan bir gazdır.

Ayrıca metan gazı son yıllarda ülkemizde yaygınlaşan bir kullanım alanına sahip olan doğal gazın ana maddesidir.

Doğal gaz kullanılmayan evlerin mutfaklarında kullanılan tüp gazlar (LPG) ve yine son yıllarda ülkemizdeki otomobillerde sıkça kullanılmaya başlanan otogaz (LPG) ların temel maddesi birer alkan olan etan, propan ve bütan gazlarının bir karışımıdır

Sikloalkanlar

Organik bileşiklerde karbon atomları bir zincir şeklinde birbirine bağlanmaktadır. Yukarıda da görüleceği üzere bu zincir iki farklı ucu bulunacak bir şeklinde olabileceği gibi bazı bileşiklerde uçlardaki C atomları birbirine bağlanarak bir halka oluşturabilir.

Bu şekilde halkalı yapıdaki hidrokarbonlara sikloalkanlar adı verilir. Genel formülleri \displaystyle {{C}_{n}}{{H}_{2n}} şeklindedir. Sikloalkanların en küçük üyesi 3 karbonludur ve formülü \displaystyle {{C}_{3}}{{H}_{6}} dır.

Sikloalkanların formülleri yarı açık olarak ifade edilebileceği gibi çizgilerle de gösterilebilir. Aşağıda çizgilerle gösterilen şekillerin her bir köşesinde \displaystyle C{{H}_{2}} vardır.

Advertisement


Leave A Reply