Baharat Çeşitleri ve İsimleri

0
Advertisement

EN fazla kullanılan baharat çeşitleri ile ilgili bilgiler. Baharat çeşitlerinin isimleri ve bu baharat çeşitleri ile ilgili açıklamaların olduğu yazımız

Baharatlar
Yiyeceklerimize, içeceklerimize güzel koku, güzel tat vermek için kullandığımız hoş kokulu, çeşnili maddelere baharat denir. Hemen hepimiz baharatın nerede kullanıldığını biliriz de, ne olduğunu, nereden geldiğini pek bilmeyiz.

Baharatın hemen hepsi bitkilerden elde edilir. Başlıcaları tarçın, karanfil, zencefil, karabiber, kırmızıbiber, hardal, anason, kimyon’dur. Bunlardan hardal, anason, kimyon, kırmızıbiber yurdumuzda yetişir. Ötekileri dışarıdan satın alırız.

Tarçın. — Asya’nın sıcak bölgelerinde yetişen, Defnegiller’den bir bitkidir. Ağaç, ya da ağaççık biçimindedir. Sumatra, Java, Seylan’da yetişir. Tarçın bitkisinin kabuğunun içinde hoş kokulu bir yağ vardır. Bundan dolayı, kabukları toplanıp kurutulur. Sonra, toz haline getirilerek, bildiğimiz tarçın elde edilir.

Karanfil. — Baharat olarak kullandığımız karanfil’le bildiğimiz karanfil çiçeğinin hiçbir ilgisi yoktur. Baharat olarak kullanılan karanfil, Kapalıto-humlular altşubesinin İkiçenekliler sınıfının Mersingiller familyasından bir ağaçtır. En çok Molük adalarında-, Fi-lipinler’de, Hindistan’da yetişir. Çivi biçiminde, koyu renkli, küçük koncaları vardır. İşte, baharat olarak kullandığımız karanfil de, bu küçük koncalardan başka bir şey değildir.

Advertisement

Karanfil ağacının boyu 5-10 m. kadardır. Yaprakları meşin gibi serttir; yaz-kış yeşil kalır. Çiçekleri pembedir; bir demet biçiminde, aynı sapın üzerinde toplanmışlardır. Bu çiçeklerin koncaları daha kapalıyken toplanır, kurutulur. Bir karanfil ağacı, yılda aşağı yukarı 1C.000 tane karanfil verebilir. Karanfil tanelerinin içinde karanfil yağı denilen sarımtırak kahverengi bir yağ vardır. Bu yağ ticaret bakımından çok büyük değer taşır. Karanfil yağı tanelerin tuzlu su içinde damıtılması sonunda elde edilir. Ağrı dindirme özelliği olduğundan, dişçilikte, hekimlikte çok kullanılır.

Karanfil çok eski çağlardan beri, baharat ticaretinin en başta gelen ürünlerinden biridir. Bugün en çok karanfil yetiştiren yerler Madagaskar ile Zengi-bar’dır.

Zencefil. — Birçenekliler’in Zencefilgiller familyasından bir bitkidir. Sıcak ülkelerde yetişir. Güzel kokulu, otsu bir bitkidir. Itırlı kök saplarından hekimlikte kullanılan bir yağ çıkarılır. Zencefil, baharat olarak kullanıldığı gibi, şurubu, tatlısı da yapılır. Daha çok, Asya’nın tropikal bölgelerinde yetişir.

Karabiber. — Taçsız îkiçenekliler’in Karabibergiller familyasından bir bitkidir. Sıcak ülkelerde yetişir. Yuvarlak taneli meyvasına da karabiber denir. Öğütülerek, yemeklere tat, koku vermekte kullanılır. Karabiber tırmanıcı bir bitkidir; meyvaları salkım biçimindedir.

Advertisement

Karabiber en çok Endonezya’da, Java’da yetiştirilir. Meyvaları hemen hemen bezelye büyüklüğündedir. Olgun-laşınca, kızarırlar. Meyvalar kızarmaya yüz tutarken toplanır, temizlenir, kurutulur. Kuruyunca, rengi de kararır. Bundan sonra da, öğütülerek, bildiğimiz karabiber elde edilir.

Hardal. — İkiçenekliler’in Turpgiller familyasından bir bitkidir. Tohumlarının yakıcı, sert bir tadı vardır. Hardal, daha çok, ilkbaharla sonbaharda yetişir. Kalın geniş yaprakları koyu yeşildir. Bu yapraklar tazeyken koparılırsa, yeşillik gibi yenebilir. İşte, kimi et yemeklerine tat, koku vermek için kullandığımız hardal bu bitkinin tohumlarından yapılır.

Hardal kolay yetişen bir bitkidir. İlkbahar ürünü için yetiştirilecek hardal tohumları, son dondan iki hafta önce, toprağa atılır. Güz tohumları ise, toprağa güz donundan 50 gün önce atılmalıdır.

Hardalın beyaz, bir de siyah olmak üzere, iki türü vardır. Siyah hardal bitkisinin boyu 2 m.’ye yakındır. Çiçekleri parlak sarıdır. Koyu kahverengi tohumları hardal yapımında kullanılır. Beyaz har dal’va. boyu ise, ancak 1 m. kadardır. Tohumları da sarımtırak renklidir. Marketlerde satılan hardalın gerçek rengi aslında bgeyazdır sadece mayonezden ayrılsın diye gıda boyası ile boyanmaktadır.

Advertisement

Hardal yalnız yemeklere çeşni vermek için kullanılmaz. Aynı zamanda, hekimlikte de çok kullanılan bir bitkidir.

Anason. — Ayrıçanakyapraklı îkiçenekliler’in Maydanozgiller familyasından bir bitkidir. Tohumunun kendine özgü bir kokusu vardır. Hamur işlerinde, eczacılıkta, rakı yapımında kullanılır. Anasonun beyaz çiçekleri, tırtıllı, dilim dilim yaprakları vardır. Tohumları yavaş çimlendiği için, erken dikilmelidir. Anason tanelerinin yağı eczacılıkta kullanılır; küspeleri de değerli bir hayvan yemidir.

Kimyon. — Ayrıçanakyapraklı îkiçenekliler’in Maydanozgiller familyasından otsu bir bitkidir. Yüksekliği 50 sm. kadardır. Kokulu tohumlan kurutulup çekilerek, et yemeklerine hoş tat vermekte kullanılır. Hollandalılar kimi peynirlere de kimyon karıştırırlar.

Kırmızıbiber. — Bitişiktaçyapraklı ikiçenekliler’in Patlıcangiller familyasından otsu bir bitkidir. Meyvaları hem taze, hem de kuru olarak kullanılır. Taze kırmızıbiberin kurutulup dövülmesi sonunda elde edilen toz kırmızıbiber baharat olarak kullanılır.

Advertisement

Leave A Reply