Balkanlar’da Türkler

0
Advertisement

Balkan yarımadasında Türkler’in gelmesi, yerlşimi ve tarihi hakkında bilgi.

Türk kültürünün etkisi ( Balkan Kilimi)

Türk kültürünün etkisi ( Balkan Kilimi)

1354’ten başlayarak Osmanlı Türkleri veliaht Süleyman Paşa’nın idaresinde Gelibolu yarımadasına el attılar. Bu yeni ve çok büyük tehlikeyi gören Balkan devletleri henüz Edirne’yi almış olan Türkler’i Asya’ya atmak için birleştilerse de 1363’te Sırpsındığı 1371’de Meriç meydan savaşlarında imha edildiler. 1389 Kosova Savaşı ise Balkanlar’ın geleceğini kesin olarak ortaya koydu. Bulgaristan ve Makedonya’nın fethini tamamlayan Türkler Sırbistan’ı Eflak’ı himayelerine alarak Tuna’nın kuzeyine geçtiler. 1396’da Niğbolu’da bütün Avrupa’nın birleşik kuvvetlerinin Türk ordusu tarafından yok edilmesiyle Osmanlılar’ın Balkanlar’dan sökülemiyeceği anlaşıldı. Arnavutluk ve Yunanistan da Türkler tarafından alındı. 1402 Ankara Meydan Savaşı felaketinin etkisi önemli olmadı.

1444’te Varna’da 1448’de ikinci defa Kosova’da yok edilen Haçlı Orduları, 1453’te Bizans’ın ortadan kaldırılmasında bir etki gösterememişlerdir. Fatih- devrinde Sırbistan’ın, Yunanistan’ın, Mora’nın, Ağrıboz’un, Arnavutluk’un Bosna’nın, Hersek’in, Eflak’ın, Moldavya’nın fetihleri tamamlandı. 1526’da Macaristan, Transilvanya ve Hırvatistan alındı yüzyılın sonlarına doğru Lehistan da Türk nüfuzu altına düştü. XVII. yüzyılda bu durum devam etti, ancak bu yüzyılın sonlarında Avrupa’da Türk gerilemesi başladı. Balkanlar’ın bu baş döndürücü fethinde, Türkler’in çok üstün bir siyasi teşkilat ve hukuk anlayışı getirmeleri en az askeri üstünlükleri derecesinde başarıya etki katmıştır.

1699 Antlaşması ile Macaristan’ı, Transilvanya’yı, Podolya’yı kaybeden Osmanlı, Balkanlardaki durumunu XIX. yüzyıl başlarına kadar aşağı-yukarı bu şekilde yüzyıl korumuştur. Ancak bu yüzyıl başlarındadır ki Sırp isyanı olmuş (1804), Besarabya Rusya’ ya terkedilmiş (1808), Mora, Attika, Ağrıboz ve Siklad adalarından müteşekkil küçük bir Yunanistan, Türkiye’den kesin şekilde ayrılmıştır (1832). Bundan sonra elli yıla yakın bir müddet Türkler gene durumlarını korudular ancak 1878 Berlin Antlaşması ile Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsızlıklarını kazanarak Osmanlı’den ayrıldılar.

Osmanlının Balkanlar’da son tasfiyesi Balkan Savaşı sonunda yapılmış, Adriyatik’ten Edirne’ye, Hırvatistan’dan Ege’ye kadar uzanan Türk vilayetleri dört birleşik Balkan devletine terkedilmiştir. Birinci Dünya Savaşından sonra (1918) anormal büyüklükte bir Yugoslavya kurulmuş, Karadağ devleti de Yugoslavya’ya katılmıştır. 1913’te egemenliğini kazanan Arnavutluk bu egemenliğini korumuş, Romanya da Besarabya ve Transilvanya’yı alarak oldukça genişlemiştir. İkinci Dünya Savaşı sonunda Bulgaristan tekrar Makedonya’dan ve Batı Trakya’dan çıkarıldı. Transilvanya gene Romanya’ya verildi, fakat Besarabya, Rusya lehine ayrıldı. Romanya, Bulgaristan ve Arnavutluk, Rusya’nın peykleri haline düştüler, Yugoslavya da komünist rejimini kabul etti; bu dört devlette de krallık rejimlerine son verildi. Yalnız Yunanistan krallık rejimini bir süre daha koruduysa da oda bu rejimi terketmiştir.

Advertisement

Bibliyografya:

Balkanlar ve Türklük (Yaşar Nabi Na-yır, 1936); Balkanlarda Musiki Hareketleri (M. Ragıp Kösemihal, 1937); Balkanlar ve Beşinci Kol (M. Talât Sümer, 1940), Balkanlardaki Kızıllar Arasında 60 Gün (Necmettin Deliorman, 1946).


Leave A Reply