Balyanlar Kimlerdir? Balyanların Eserleri

0

Balyanlar Kimlerdir? Balyanlar ailesi nerede ve ne zaman yaşamışlardır? Balyanların eserleri nelerdir?

Balyanlar; Osmanlı İmparatorluğu’nun 19. yüzyıldaki mimarlık etkinliklerinde görev alan Ermeni asıllı ailedir. Özellikle İstanbul’da birçok tanınmış yapının mimarlığını ve süslemesini üstlenen bu aileden adını duyuran ilk kişi Meremetçi Bali Kalfa’dır. 18. yüzyıl sonlarında Kayseri’den İstanbul’a gelerek Hassa Mimarlar Ocağı’na giren Bali Kalfa’dan sonra mesleğini oğulları Senekerim Balyan ve Kirkor Amira Balyan sürdürdüler. İstanbul’da bugünkü Beyazıt Yangın Kulesi’ni Senekerim Balyan’ın yaptığı öne sürülür. Kardeşi (1764-1831) ise Sarayburnu’ nda 1875’te yanan Eski Sahilsaray, yerine bugünkü Çırağan Sarayı yapılan Eski Çırağan Sarayı, yeniçerilerin yaktığı Eski Beylerbeyi Sarayı, Arnavutköy’de Valide Sultan Sarayı (Kasr-ı Cedid ve Daire-i Cedid), Haliç’te Defterdarburnu Sarayı, Aynalıkavak Kasrı, Eski İstanbul Darphanesi (Darphane-i Amire), Tophane’de Nusretiye Camisi ve Kumkapı’da Meryemana Kilisesi gibi yapılan yaptı.

Advertisement

Balyan ailesinde mimarlık mesleğinde ün kazanan üçüncü kuşağı Kirkor Amira Balyan’ın oğlu Garabed Amira Balyan temsil eder. 1800-1868 arasında yaşayan Garabed Amira Balyan’ın mimarlığını yaptığı eserlerin en önemlileri şunlardır: Fındıklı’da Cemile ve Münire Sultan sahil sarayları (günümüzde Mimar Sinan Üniversitesi), Dolmabahçe Sarayı, Çırağan Sarayı, Eyüp’te Çifte Saraylar, Yeşilköy’de Hünkâr Köşkü, Ortaköy Camisi, İzmit Çuha Fabrikası, Yedikule Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi, Beşiktaş Surp Asdvadzadzin Kilisesi.

Garabed Amira Balyan kendisi gibi dört oğlunu da mimar yetiştirdi. Bunlardan mimar ve minyatür ressamı Si-mon Balyan’ın hangi eserlerde çalıştığı kesin olarak bilinmemektedir. Büyük oğlu Agop Balyan (1838-1875) ise Beykoz’da Tokat Köşkü (Hümayunabad Köşkü), Üsküdar Koşuyolu’nda Valide Sultan Köşkü, Mercan’da Ali Paşa Konağı, Beylerbeyi Sarayı gibi yapılan yaptı. Garabed Amira Balyan’ ın üçüncü oğlu Nikagos Balyan (1826 -1858); Dolmabahçe Sarayı’nın Muhayede Salonu ile Saltanat ve Hazine-i Hassa kapılarından başka Ihlamur Kasrı, Küçüksu Kasrı, Tophane Saat Kulesi, Validebağ Adile Sultan Kasrı ve Dolmabahçe Camisi’nin mimarı olarak tanınır.

Yalnız Garabed Amira Balyan’ın oğulları arasında değil, tüm Balyan ailesi içinde en çok tanınanı mimar Sarkis Balyan’dır. 1838-1899 arasında yaşayan Sarkis Balyan, mimarlığının yanı sıra müteahhit olarak da sürekli iş yapmış bir kikidir. Kardeşlerinin yaptığı pek çok yapıda da mimar ve müteahhit olarak sorumluluk üstlendi. Eserleri arasında Beylerbeyi Sarayı, Çırağan Sarayı, Çağlayan Kasrı, Çağlayan Camisi, Hekimbaşı Çiftliği Köşkü, Yıldız Sarayı’nda Büyük Mabeyin Köşkü, Çadır Köşkü, Çit Kasrı, Malta Köşkü, Baltalimanı Sahil Sarayı (günümüzde Kemik Hastanesi), Ayazağa Kasrı, Topkapı Sarayı’nda Mecidiye Köşkü ve benzeri pek çok yapı önde gelir.

Advertisement


Leave A Reply