Birinci Dünya Savaşının Önemi ve Sonuçları Ne Olmuştur?

0
Advertisement

Birinci Dünya Savaşının önemi nedir? Birinci Dünya Savaşının sonuçları neler olmuştur? Nelere yol açmıştır?

Birinci Dünya Savaşı Propaganda Haritaları

Birinci Dünya Savaşı Propaganda Haritaları

Birinci Dünya Savaşı, belki bütün dünya tarihinin en önemli olayıdır. Belki şiddeti ve tahrip gücü bakımından İkinci Dünya Savaşı ilkini çok geçmiştir. Fakat dünya düzenine getirdiği değişiklikler birincisinden fazla değildir.

Birinci Dünya Savaşı o zamana kadar tahmin dahi edilemiyecek büyüklükte askeri kuvvetleri karşı karşıya getirmiş, büyük insan yığınları bir cepheye yığılmıştır. Kuvvetler iki yanda denge halinde olduğu için yıllarca siperlere çakılıp kalmışlardır. Bu şekilde orduların savunma siperleri içinè yerleşip birkaç kilometrelik hatta metrelik yer için milyonlarca cephane sarfetmeleri o zamana kadar görülmemiş bir şeydi. Daha önceki her hangi bir savaşta Birinci Dünya Savaşı’nın kızışmış bir şekilde geçen her hangi birkaç günü içindeki kadar cephane harcanmış değildir.

Uçak, tank, zırhlı motorlu araçları, dev toplar, zehirli gaz, denizaltı savaşı, havadan şehirlerin bombardımanı bu savaşın getirdiği yeniliklerdir(!).

Savaştan sonra dünya haritası değiştiği gibi ondan daha çok toplumların bünyeleri değişmiştir. Savaşın felaketlerinden faydalanan komünist rejim Rusya’da yerleşmiş, başka devletlerde de yerleşmesine sebep olmuştur. Yüzlerce yıllık monarşi rejimleri yıkılmış bu arada birçok büyük hanedanlar (Osmanoğulları, Habsburglar, Hohenzollernler) ortadan kalkmıştır. Savaştan memnun çıkmıyan devletlerde büyük ölçüde teşkilatlandırılmış diktatörlükler türemiş, bunlar hem komünizme hem de liberal devletlere amansız bir düşman halinde gelişmişlerdir. İktidar o zamana kadar görülmemiş bir şekil ve kuvvette bir tek şahısta toplanabilmiştir (Almanya, İtalya, İspanya vs.).

Advertisement
Birinci Dünya Savaşı

Birinci Dünya Savaşı

Buna rağmen insanların demokrasi rejimine güveni artmış bu rejim eskiden beri liberal olan devletlerde daha iyi yerleştiği gibi kendine yeni sahalar da bulmuştur. Savaştan sonra İngiltere, dünyanın en büyük ve en zengin devleti halini eskisinden daha çok elde etmiş dünya nüfusunun en Önemli kısmını şu veya bu şekilde idare ve nüfuzuna geçirmişse de ilk gerileme hatta çözülme alametlerini de göstermekte gecikmemiştir. İngiliz emperyalizmine karşı genel bir nefret uyanmıştır. Afrika ve Asya devletlerinin çoğu sömürge haline getirilmiş ancak birkaçı yakasını zar zor kurtarabilmiştir. Her iki savaş arasındaki devre sömürgeciliğin altın devri değilse bile en büyük sahaya yayıldığı devredir.

Yüzlerce yıllık rejimlerin bir anda iskambil kağıdı gibi yıkılması toplumların ruhi durumunu da değiştirmiş gelenek ve adetlerin önemli bir kısmı bırakılmış hatta inkar edilmiştir.

Bu buhrandan İkinci Dünya Savaşı çıkmıştır.

Taraflar milyonlarca kayıp vermişler dünya önemli bir aydın tabakadan yoksun kalmıştır. Bu arada Osmanlının kaybı çok ağır olmuştur. Esasen 1911’den 1922’ye kadar süren savaşlarda yüz binlerce insan ölmüş en iyi yetişmiş Doğu ve Batı kültürlerini kendinde toplayan bir gençlik yok olmuştur. Özellikle Çanakkale‘de büyük ve eşsiz bir fedakarlık, emsalsiz bir kahramanlık göstererek yüz binlerce Türk genci şehit düşmüştür.

Birinci Dünya Savaşında Cephedeki Askerler

Birinci Dünya Savaşında Cephedeki Askerler

Sanayi, ziraat ve ticarette de büyük bir gerilik hatta yokluk baş göstermiştir. Bazı bölgelerin nüfusu adeta boşalmış, şehirlerin hepsinin nüfusunda çok önemli oranlarda azalma görülmüştür. Nitekim bu büyük yıkımdan birkaç yıl sonra 1927’de Türkiye’de yapılan sayım ancak 13.648.000 nüfus göstermiştir. Böylece dünya ilerleme hızından hiç olmazsa bir yirmi yıl kaybetmiştir.

Advertisement

Bir Yorum Yazmak İster misiniz?