Çad Hakkında Bilgi

0
Advertisement

Ülkeler Rehberi Çad – Çad ile ilgili bilgi, başkenti, ekonomisi, bayrağı, komşuları, coğrafi konumu hakkında bilgi

cad-bayragiÇAD;
Yüzölçümü: 1.284.000 km2.
Başkenti: N’Djamena.
Dil: Sahel ve Çad Arapçası, Fransızca, çok sayıda yerel dil.
Din: Müslüman (% 60), Hristiyan (% 30), diğer dinler (% 10).
Para birimi: 1 Orta Afrika frangı = 100 santim.
Başlıca kentleri: Sarh, Mundu, Bongor, Abeçe.

Orta Afrika’da devlettir. 8°-24° kuzey enlemiyle 14°-24° doğu boylamı arasında yer alan ülke, kuzey Libya, doğudan Sudan, güneyden Orta Afrika Cumhuriyeti, Batı Nijerya, Kamerun ve Nijer ile çevrilidir. Büyük bir çukur havzadan oluşan ülkenin, denize uzaklığı 700 km’den fazladır.

Yüzey Şekilleri; Karalarla kuşatılan Çad, geniş ve kurak bir çanaktan oluşur. Batıda Çad Gölü’ne doğru alçalan bu çukur havza, kuzeyde Tibesti Dağları’nda yükselir. Tibesti Dağları’ nda yer alan Emi Kussi (3.415 m) ülkenin en yüksek noktasıdır. Çad Gölü çevresi Nijer, Nijerya, Kamerun sınırında çöküntü alanlarıyla kaplıdır. Ülkenin kuzey yarısı, hemen tümüyle çöldür. Bubölgeyi kuşatan Tibesti Kütlesi; şist, granit, kumtaşı ve doruklarda yüksek yaylalar oluşturan volkanik birikintilerle kaplıdır. Bu yaylaları, doğuda ve güneyde kumlu ovalar (Unyanga Kebir ve Unyanga Şerir havzaları) parçalar. Yaylalar, doğuda yükselerek kumtaşından oluşan Ennedi Yaylası ile Ennedi Kütlesi’ne dönüşür. Bölgenin başlıca vahaları Tibesti Yaylası’ndadır (en önemlisi Borku). Ennedi ve Tibesti vadilerinin birbirleriyle birleştiği noktada kum tepeleriyle örtülü geniş ovalar uzanır. Çöl bölgesinin altında daha az kurak bir bölge yer alır. Yükselti, Wadai Yaylası’ndan (ortalama yüksekliği 1.500 m) batıda Çad Gölü’nün yüzölçümü mevsime göre 10-25 bin km2 arasında değişir. Öteki ırmaklar, yağışlı mevsim dışında kurur. Şari ve Logone ırmaklarının havzaları, geniş bir ovayı kaplar. Ülkenin güneyi Kanem Bölgesi’nin kumullarıyla örtülüdür. Çad Havzası’nın güneyinde Gera Dağı ve Ebu Telsan gibi alçak tepelerde Uaday Yaylası ve kumlu ovalar bulunur. Güneydoğuda uzanan bataklık Aukale Havzası, geniş Bisao yarığıyla Sudan’a açılır.

İklim; Tropikal iklimin egemen olduğu ülkede, kuzeyde çöl bölgesinde, yıllık yağış tutarı 200 mm’yi geçmez, günlük ısı farkları çok büyüktür. Bu kurak bölgede, ılık ve nemi yaz mevsiminin uzunluğu üç aydan azdır. Uzun kurak mevsimde, kuzeydoğudan esen Harmattan rüzgârı her şeyi kurutur. Bozkır bölgesi Sahel’de, genellikle yazlan görülen seyrek yağışlar yılda 760 mm’yi bulur. Yarıtropikal bir iklimin egemen olduğu güneyde yıllık ortalama yağış tutarı 800-1.200 mm arasındadır. Sıcaklık ve nemin yüksek olduğu bu bölgede yılın yedi ayı kurak geçer. Ancak tropikal kuşakta yer aldığından, kış (ocak ortalaması 24°C), yaz (temmuz ortalaması 27.8°C) sıcaklık farkı 4°C’yi bulmaz.

Advertisement

Bitki Örtüsü ve Hayvanlar; Bitki örtüsünün çok seyrek olduğu çöl bölgesinde, yalnız hurma ağaçlarıyla örtülü birkaç vaha vardır. Akasya, mimoza, hurma ağaçlan, bozkır bölgesinin başlıca bitkileridir. Güneyde savanlarda baobap, çalılar, tereyağ ağacı, palmira hurma ağacı ve hinthurmasına rastlanır. Çad’daki hayvan türleri çok çeşitlidir: Fil, aslan, leopar, yabansığırı, yabandomuzu, antilop, zürafa, suaygırı, gergedan, timsah, boa yılanı, pelikan, leylek vb. kuş türleri. Dağlarda ender görülen ceylan türleri yaşar.

Ekonomisi;
Tarım ve Hayvancılık. Tarım genelde iç tüketime dönüktür. Akdarı, şekerkamışı, yerelması, manyok, yerfıstığı, mısır, çiğit ve saf pamuk, başlıca tarımsal ürünlerdir. Ekilebilir alanların, toplam yüzölçümün yalnızca % 7’sini oluşturması, verim düşüklüğü, kuraklık üretim artışını engeller. Sığır, küçük baş hayvan (koyun, keçi) yetiştiriciliği önemlidir. Çad Gölü ve buraya akan ırmaklardan, yılda 110 bin ton balık avlanır.

Doğal Kaynaklar. Uranyum altın, boksit gibi zengin doğal kaynaklar, henüz işletilmemekte, Konem’de çıkarılan petrol (savaş nedeniyle sınırlı), boru hattıyla Lay’daki rafineriye gönderilmektedir.

Advertisement

Bir Yorum Yazmak İster misiniz?