Cezayir Hakkında Bilgi

0
Advertisement

Ülkeler Rehberi Cezayir – Cezayir ile ilgili bilgi, başkenti, ekonomisi, bayrağı, komşuları, coğrafi konumu hakkında bilgi

cezayir-bayragiCEZAYİR

Yüzölçümü: 2.381.741 km2.
Başkenti: Cezayir.
Dil: Arapça (resmi), Berberi dilleri, Fransızca.
Din: Müslüman (Sünni % 99), Katolik (50 bin), Protestan (1.500).
Para birimi: 1 Cezayir dinarı =100 santim.
Başlıca kentleri: Konstantin, Oran, Annaba, Blida, Setif, Sidi-Bel-Abbas, Tlemsen.

Kuzeybatı Afrika’da devlettir. Afrika Kıtası’nın Sudan’dan sonra ikinci büyük ülkesi olan Cezayir, Fas ve Tunus ile birlikte Magrip (Batı) ülkelerini oluşturur. Kuzeyinden Akdeniz, doğudan Tunus ve Libya; güneyden Moritanya, Mali ve Nijer; batıdan Fas ve Batı Sahra ile çevrilidir. En büyük uzaklık kuzey-güney arasında 1.915 km, doğu-batı arasında 1.082 km’dir. Sahra Çölü, ülke yüzölçümünün % 45’ini içerir.

Yüzey Şekilleri; Akdeniz kıyısında Tel Atlaslar, yüksek yaylalar ve bozkırlar dizisi ve Sahra Çölü, ülkenin başlıca yüzey şekillerini oluşturur. Kireçtaşlarından oluşan dik yamaçların yer aldığı Tel Atlaslar Bölgesi, verimli bir alandır. Kesintili dar vadilerle kaplı olan bölgede uzun ve alçak ovalar uzanır. Şelif ve Mitica ovalarıyla Annaba ve Skikda kentlerini çevreleyen ovalar, bu bölgedeki başlıca düzlüklerdir. Kayalık ve dağlık kıyı şeridinde az sayıda doğal liman bulunur. Ülkenin doğusundaki Büyük ve Küçük Kabiliye dağlarının yüksekliği 914 m’ye yakındır. Bu bölgede Şelif Irmağı, sulama açısından büyük önem taşır. Ülkenin iç kesimlerinde Tel Atlaslar’a koşut olarak uzanan kireçtaşından oluşmuş Sahra Atlasları yer alır. Sahra Atlasları, doğuda Avres Dağları’na kadar uzanır. Tel Atlaslar’ın güneyinde yer alan yüksek yaylalar, 1.000-2.000 m yüksekliğindedir. Sahra Atlasları ile Tel Atlaslar arasında kalan bu alan bir bozkır bölgesidir. Bölge, “şot” adı verilen alüvyonlarla oyulu, dibi tuzlu ve nemli kapalı çöküntülerle örtülüdür. Tlemsen, Sayda ve Frenda dağları, yüksek yaylalar bölgesinin kenarında dik bayırlar halinde yükselir. Kıtayı Atlas Okyanusu bölgesinden Kızıldeniz’e kadar kesen Sahra Çölü’nün orta bölgeleri, Cezayir’de yer alır. Çöl bölgesi ülkenin orta ve güney kesimlerini kaplar. Bu alanda kum tepecikleri, çakıllı yaylalar, kayalarla desteklenen yaylalar vardır. Kuzeyde birbiriyle birleşen kumlu bölgeler Büyük Batı Ergi ve Büyük Doğu Ergi adını alır. Sahra’ nın geniş kesimlerinde Hammada adlı bir kayalık çöl bölgesi uzanır. Çöl, güneydoğuda Ahaggar Dağları ile kesintiye uğrar. Yüksekliği 3.000 m’yi aşan ve ülkenin en yüksek dağı olan Tahat, bu dağlar arasındadır. Sahra Çölü bölgesindeki ırmakların çoğu yaz mevsiminde kurur.

Advertisement

İklimi; Kıyı bölgelerinde Akdeniz iklimi egemendir. Sıcak ve kurak yaz mevsimi, yaklaşık dört ay sürer. Bu bölgede yıllık yağışın ortalama 760 mm’yi bulmasına karşın, dağılımı düzenli değildir. Yüksek yaylalarda iklim, Tel Atlaslar bölgesine oranla daha kuraktır. Bu bölgede kurak yaz mevsimi yaklaşık beş ay sürer. Yıllık ortalama yağışın 200-400 m’yi bulduğu yüksek yaylalarda, kış mevsiminde don olayı görülür. Sıcak ve kurak iklimli çöl bölgesinde sağanak biçiminde görülen yıllık yağış ortalaması 100 mm’ nin altına düşer. Sahra Çölü’nde de kışın don olayına rastlanır. Yazları yaylalar ve çöl bölgelerinde sıcaklık 40°C’ ye kadar ulaşır. Ortalama sıcaklık ocakta 12°C, temmuzda 24.4°C’dir.

Bitki Örtüsü ve Hayvanlar; Atlas Dağları’nda yaprak dökmeyen ağaçlar ve çalılıklar yaygındır. Yüksek kesimlerde halepçamı, dağmeşesi, mantarmeşesi, sedir ağacı gibi türler görülür. Daha alçak yamaçlarda biberiye, cehri, mersin gibi bitkilere rastlanır. Yüksek yaylalar halfa otu, ardıç gibi bozkır bitkileriyle örtülüdür. Sahra’da başta birkaç akasya türü ve sert otlar olmak üzere kuraklığa direniş gösterebilen çöl bitkileri görülür. Vahalar hurma ağaçlarıyla kaplıdır. Fil gibi birtakım doğal hayvanların soyu tükenmiş olup panter, sırtlan ve atlas geyiği seyrek görülen hayvanlardandır. Maymun, böcek ve yılan türleri zengindir. Atmaca, akbaba ve devekuşu ülkede yaşayan pek çok kuş türü arasında yer alır. Ceylan ve çakal gibi yaban hayvanlarının yanında gerbil,tarlafaresi, akrep türünden çeşitli çöl hayvanları da çoktur. Balık türleri yönünden son derece zengin olan ülke sularında en çok sardalya bulunur.

Ekonomisi;
Tarım. Tüm sektörlerde büyük devlet işletmeleri egemen olmakla birlikte, ekonomik yapıda esnekliği artırmak için küçük işletmeler yaratılmasına gidilmekte, ayrıca büyük işletmelere tanınan esnekliğin sınırları genişletilmektedir. Toprakları büyük ölçüde kuraktır. Ancak, özellikle Akdeniz kıyısındaki şeritte, sulama yardımıyla tahıl, meyve, sebze üretimi, bağcılık yapılır ve son yıllarda artan bir biçimde endüstri bitkileri üretimine ağırlık verilir. Buğday, arpa, patates, portakal, turunçgil, hurma, domates, üzüm, zeytin, soğan, yulaf başlıca tarımsal ürünlerdir. 7.5 milyon hektar tarım alanının ancak 200 bin hektarında su-lamalı tarım yapılır. Ancak ekilebilir toprakların sınırlı oluşu, özellikle tahıl alanında kıtlık yaratır ve endüstri bitkileri ekiminin gelişmesini engeller.

Fransız işgali döneminde büyük gelişme göstermiş olan bağcılık ve şarapçılık, önemi azalmakla birlikte sürmektedir. Şarabın öteki tarımsal ürünlerle birlikte, başta Fransa olmak üzere Avrupa’ya dışsatımı yapılır. Buğday üretimi yetersiz kaldığından bu alandaki açık dışalımla karşılanır. Ormanlarda geniş alan kaplayan mantar meşeliklerinde üretilen mantar, önemli bir dışsatım ürünüdür (dünyanın üçüncü büyük üreticisi).

Advertisement

Hayvancılık. Hayvancılık alanında geleneksel yetiştiriciliğin ıslahı yoluna gidilmektedir. Sığır, keçi, koyun, deve, at, eşek ve katır başlıca canlı hayvan varlıklardır. Yıllık sığır eti üretimi 55 bin ton, koyun eti yaklaşık 75 bin ton, balık üretimi ise 64 bin tondur.

Endüstri. Endüstride en önemli sektör petroldür. Ham petrolün elden geldiğince işlenerek (yaklaşık 1/3’ü) dışsatımı yoluna gidilmektedir. Demir-çelik ve çimento endüstrilerinin yanı sıra, son yıllarda, tarımda verimi artırma amacıyla yapay gübre üretiminin artırılmasına çalışılmaktadır. Tüketim malları endüstri ise, besin ve dokuma alanında yoğunlaşmıştır.

Doğal Kaynaklar. En değerli doğal kaynakları petrol ve doğal gazdır. En zengin petrol ve doğal gaz yatakları; Edcele, Hassi Mesud, Hassi Rimel, El Gassi, Cebel Berga’dadır. İki petrol boru hattı (Edcele-Skirra/Tunus, Hassi Mesud-Be-caya), bir doğal gaz boru hattı (Hassi Mesud-Hassi Rimel, Mustaganem-Oran Cezayir) vardır. Fosfat, demir filizi, çinko, kurşun, kömür, barit, alçıtaşı öteki başlıca doğal kaynaklardır.

Advertisement

Leave A Reply