Çiçekli Bitkilerde Eşeyli Üreme Konu Anlatımı

2

Çiçekli bitkilerde eşeyli üreme nasıl gerçekleşir? Tam çiçeğin yapısı, özellikleri, dişi organda yumurta oluşumu ve erkek organda polen oluşumu konu anlatımı

ÇİÇEKLİ BİTKİLERDE EŞEYLİ ÜREME

Advertisement

Çiçekli bitkilerin üreme organlar’, çiçeğin yapısında yer alır. Genellikle dişi ve erkek organ çiçekte birlikte bulunurlar. Kavak ve söğüt gibi bitkilerde dişi ve erkek çiçekler ayrı ayrı ağaçlarda bulunurlar.

Tam çiçeğin yapısında, çiçek tablasının üzerine dizilmiş, dıştan içe doğru çanak yapraklar, taç yapraklar, erkek ve dişi organ bulunur. Erkek organ (Stamen) da çiçek tozlan (polen) oluşur. Dişi organ (pistil), çiçeğin ortasında yer alır. Yumurta, yumurtalıktaki tohum taslağı içinde meydana gelir.

cicegin-yapisi

TAM ÇİÇEĞİN YAPISI

Advertisement

Tozlaşma: Çiçek tozlarının, dişi organın tepeceğine taşınmasına denir. Tepeceğin nemli ortamı, polenlerin buraya yapışarak çimlenmesini sağlar. Polenler, dişicik borusunda oluşan polen tübü ile yumurtalığa kadar ulaşırlar. Övaryumda oluşan yumurtanın çekirdeği polenin sperm çikerdeği ile birleşir, bu olaya döllenme denir.

cicek-ureme

Dişi organda yumurta oluşumu: Tohum taslağındaki 2n’li hücrelerde mayoz bölünme ile n kromozomlu 4 hücre meydana gelir. Bunlardan üçü ölür. Kalan bir tanesi, 3 defa mitoz bölünme geçirerek sonunda 8 hücre oluşur. Bunlardan ovaryum açıklığı tarafında olanlar, sinerjiı hücreleri tam karşı kutupta olanlara da antipod hücreleri denir. Ortada ise n kromozomlu iki çekirdek birleşerek polar çekirdeği oluşturur. 2 sinerjit hücresi arasında yumurta yer alır. Diğer hücreler ölürler. Oluşan yumurta meydana gelen sperm çekirdeğinin biri tarafından döllenir. Polar çekirdek ise oluşan 2. sperm çekirdeği ile birleşerek bitkinin besin dokusu olan endospermi meydana getirir. Döllenen yumurta embriyoyu oluşturur ve gelişme yumurtalıkta olur.

Erkek organda polen oluşumu: Erkek üreme organında ki 2n’ li hücrelerde mayoz bölünme geçirir. Kromozom sayısı yarıya inmiş 4 hücre oluşur. Bunların çekirdeğinin herbiri mitozla bölünerek Vegetatif ve Generatif çekirdeği oluşturur. İki çekirdekli bu yapıya polen denir. Patlayan erkek organdan havaya saçılırlar. Polen dişi organın tepeceğine konduğunda Vegatitif çekirdek ölür, Generatif çekirdek ise tekrar mitozla bölünerek 2 sperm çekirdeği meydana getirir. Spermler yumurtanın döllenmesinde ve endosperm oluşumunda görev alır.

Tohum: Tohum taslağında, döllenmeden sonra oluşur. Yapısında embriyo, besin dolu ve kabuk bulunur.

Endosperm (Besi doku): Embriyoyu saran besin deposudur. Embriyonun çimlenmesi için gereken besini sağlar.

Advertisement

Meyve: Döllenmeden sonra büyümüş ve gelişmiş yumurtalıktan meydana gelir. Her meyvede, yumurtalıktaki tohum taslağı sayısı kadar tohum oluşur.

Gerçek meyve: Sadece yumurtalığın gelişmesiyle meyve oluşuyorsa bunlara denir. Örnek: Domates, üzüm.

Yalancı Meyve: Yumurtalığın yanısıra, taç, çanak yapraklar ve çiçek tablası da meyve oluşumuna katılıyorsa bunlara denir.
Örnek: Elma, armut.


2 yorum

Leave A Reply