Devşirme Sistemi Nedir?

0

Osmanlı Ordusu için kullanılan devşirme sistemi hakkında bilgi. Devşirme nedir nasıl yapılmıştır.

Devşirme YeniçeriDevşirme Osmanlı Ordusu’nun asker gereksinimini karşılamak için Hıristiyan uyruklulardan alınan çocuklar ve bunların toplanmasını düzenleyen yönteme verilen isimdir. I. Murat döneminde çıkartılan “Pençik” yasasıyla savaşlarda ele geçen tutsakların beşte biri askere alınırdı. Çelebi Sultan Mehmet döneminde Hıristiyan uyrukluların çocuklarından asker alınmaya başlandı. Bu yöntem II. Murat döneminde yasallaştırıldı. Yasaya göre 3 ya da 5 yılda bir, kimi zaman da daha uzun aralarla 8-20 yaş arasındaki çocuklardan sağlıklı olanlar alınırdı. Önceleri Rumeli’de; Yunanistan, Bulgaristan, Arnavutluk’tan, daha sonra da Bosna-Hersek, Macaristan ve Sırbistan’dan 15. yüzyıldan sonra Anadolu’dan ve 17. yüzyılda ise tüm ülkeden devşirme toplanmaya başlandı.

Advertisement

Devşirme işlemini yürüten en büyük yetkili yeniçeri ağasıydı. Divan’a başvurarak gerek duyulan sayıyı bildirir, devşirmenin yapılacağı yere buyruğu iletirdi. Onun temsilcisi olarak Anadolu ve Rumeli ağalarıyla merkezden gönderilen “devşirme emini” ve “devşirme memuru” gibi görevliler verilen önergeye uygun olarak çocukları toplarlardı.

Devşirilenin; köyü, kazası, sancağı, babasının adı, bağlı olduğu sipahi, doğum tarihi ve devşirme memurunun adı deftere yazılırdı. Yasaya göre Hıristiyan çocuklarının soyluları, özellikle de papaz oğulları tercih edilirdi. Tek oğlu olanın çocuğu, sığırtmaç, çoban oğulları, zanaat sahibi olanlar ve özürlüler alınmazdı. Merkeze getirilen devşirmeler, Müslüman yapılır, bir süre sonra sünnet edilerek Türk çiftçilerinin yanına dağıtılırlar, kaçmalarına engel olmak için Rumeli’ den toplananları Anadolu çiftçisine, Anadolu’dan toplananlar ise Rumeli çiftçisine verilirdi. Saray hizmetleri için İstanbul’da bırakılarak Galata, Edirne ve İbrahim Paşa saraylarına yerleştirilenler daha sonra Topkapı Sarayı’na alınırdı.

Çiftçiye verilenleri bir süre çalıştırıldıktan sonra “acemi oğlanı” yapılarak orduya alınırdı. 16. yüzyıl sonlarında Yeniçeri Ocağı’nın giderek bozulmasıyla devşirme yasasına da uyulmamaya başlandı. IV. Murat döneminde düzenlenmeye çalışıldıysa da başarılı olunamadı ve 17. yüzyıl sonunda tümüyle bırakıldı, 18. yüzyıl başlarında yalnızca Bostancı Ocağı için 1.000 kadar devşirme toplandı. Osmanlı tarihinde önemli görevler alan devşirmelerden sadrazamlığa kadar yükselenler de oldu.

Advertisement


Yorum yapılmamış

Leave A Reply