Dinamit Hakkında Bilgi

0

Dinamit nedir? Dinamitin tarihçesi, bulunması, özellikleri, yapısı, çeşitleri hakkında bilgi.

DİNAMİT

Advertisement

Birçok çeşitleri olan patlayıcı bir maddedir. Bütün bu maddelerin hepsi nitrogliserinden elde edilir.

XV. yüzyılın başlarına doğru dinamit özelliği gösteren sıvı bir patlayıcı biliniyorduysa da, kullanılmamıştı. 1799’da İsveçli kimyacı Scheele (1742 – 1786) gliserini, 1847′ de de Piemonte’li İtalyan kimyacısı Sobrero (1812 – 1888) nitrogliserini elde etti. Nitrogliserinin patlayıcı özelliği biliniyordu. İlk defa olarak bundan dinamiti 1866’da İsveçli kimyacı Alfred Nobel (1833 – 1896) elde etti.

Nitrogliserin çok kolay patlıyordu. Ona karşı korunmak güçtü. Nobel bunu tehlikesizce saklamayı başardı. Almanya’da Hannover yakınlarında doğal halde pek çok miktarda bulunan, süngere benzer bir madde vardı. Silisyum dioksitten meydana gelen bu maddeye emdirilince nitrogliserin tehlikesiz duruma giriyordu. «Kizelgur» denilen bu madde aslında ancak mikroskopla görülebilecek küçüklükte” deniz hayvanlarının silisli kabuklarından meydana gelen bir kitleydi. Böylece, nitrogliserin yeni bir şekil almış, dinamit elde edilmiş oldu. Bugün, nitrogliserini saklanması tehlikesiz hale getirmek için, kizelgur yerine daha başka maddelerden de faydalanılıyor.

Nobel dinamiti % 75 nitrogliserinle % 25 «kizelgur» u karıştırarak elde etmişti. Sonradan daha başka patlayıcı maddelere de dinamit denilmeye başlandı. Nobel’in bulduğu dinamit çeşidi 1910 yılından sonra pek kullanılmaz oldu.

Advertisement

Bugün çeşitli dinamit vardır. Bunlarda nitrogliserin oranı % 12 – % 93 arasında değişir. Ayrıca, potasyum, sodyum, amonyum gibi maddelerin nitratlarıyla da karıştırılmıştır, içinde alüminyum tozu, dinitro tolüen gibi yanıcı maddeler de bulunur.

Dinamit Çeşitleri

Dinamitler fiziksel bileşiklerine göre çeşitlere ayrılır. Bazıları kauçuk veya jelatin bileşimini andıran yapıdadır. Bu çeşit dinamitleri ilk defa 1875’te Nobel yapmıştır. % 92 – 93 oranında nitrogliserin, % 7-8 nitro selülozdan meydana gelmiştir.

Diğer bir dinamit çeşidi de «plâstik dinamit» tir. Bu tip dinamitlerde dinitro tolüen vardır.

Grizu gazı bulunan maden ocaklarında kullanılmak üzere özel tip dinamitler yapılır. Bunlarda amonyum nitratı bulunur.

Advertisement


Leave A Reply