Divan-ı Hümayun Hakkında Bilgi

0
Advertisement

Osmanlı’da Divan-ı Hümayun hakkında bilgi. Divan-ı Hümayun ne demekitr? Divan-ı Hümayun görevleri ve yekileri nelerdir?

Günümüzdeki Bakanlar Kurulu’na benzer özellikleri olan ‘ Divan Kurulu, önemli siyasi, idari, adli, askeri ve mali her türlü şikayet ve davalara bakardı. Osmanlılarda Divan, devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı yerdir.

Bugünkü Bakanlar Kurulu niteliğindeki Divan Kurulu günümüzdeki Danıştay, Yargıtay ve Sayıştay’ın görevlerini de yerine getirmekteydi.

Devletin birinci derecedeki siyasi, idari, adli, askeri, örfi ve mali bütün işleri burada görüşülür ve karara bağlanırdı.

Osmanlı Devleti’nde Divan Kurulu’nun başlıca görevleri şunlardı:

Advertisement

✓ Devlete karşı olan hareketlerin yok edilmesi, ve sorumlularının cezalandırılması,

✓ Nüfus hareketlerinin kontrol altında tutulması

✓ Osmanlı egemenliğindeki Gayrimüslim ülkelerde Osmanlı hukukunun uygulanması

✓ Padişahın ferman ve buyruklarının dışında genel konularda kanun hazırlanması

Advertisement

✓ Kadı ve naiplerin çalışmalarının genel denetiminin yapılması,

✓ Üst mahkeme görevi yapılması ve yargıda düzeltme (temyiz) yapılması

✓ Vakıf, eğitim ve tüm idari hizmetlerin denetiminin yapılması, buralara görevliler atanması, yeni fethedilen bölgelerin resmi defterlere işlenmesi,

✓ Olağanüstü durumların yaşandığı dönemlerde önlemler alınması

Advertisement

✓ Gerekli görülen bölgelerde yönetim birimlerinin ve mahkemelerin kurulması

✓ Para bastırılması, hazineden para çıkarılması ve vergi işlerinin düzenlenmesi

Divan, her din ve milletten halka açıktı. Herkes Divan’a doğrudan şikayette bulunabiliyordu.

Osmanlı Devleti’nde Divan Kurulu, Orhan Bey döneminde Türkiye Selçuklularının Divan’ı örnek alınarak kurulmuştur.

Advertisement

Kuruluş Dönemi’nde, padişahın başkanlığında toplanan Divan Kurulu bir karar alma organı olmuştur. Fatih döneminden itibaren Divan üyelerinin görüşlerini daha rahat söyleyebilmeleri için padişahlar Divan toplantılarına katılmamışlardır. Bu dönemden itibaren sadrazamların devlet işleyişindeki yetkileri artırılmış ve Divan başkanlığına sadrazamlar getirilmiştir. Divanda alınan kararlar sadrazam tarafından padişaha sunulduktan sonra uygun görülürse uygulanırdı. Böylece Divan Kurulu bir danışma kurulu haline gelmiştir.

Divan Kurulu’nun günümüzdeki Bakanlar Kurulu’ndan farklı olan özelliği; üyelerinin halk tarafından seçilmemiş olması ve yargı yetkisini kullanmasıydı.

Divan Kurulu; 19. yüzyılda II. Mahmut tarafından kaldırılarak yerine Avrupa tarzında nazırlıklar (bakanlıklar) kurulmuştur.

Advertisement

Leave A Reply