Dmitri Şostakoviç (Shostakovich) Kimdir?

0
Advertisement

Dimitri Şostakoviç kimdir ve ne yapmıştır? Dimitri Şostakoviç hayat hikayesi, eserleri, besteleri, konçertoları hakkında bilgi.

Dmitri Şostakoviç (Shostakovich)

Dimitri ŞOSTAKOVİÇ

25 Eylül 1906, Petersburg — 9 Ağustos 1975, Moskova

Eğitimini Leningrad Konservatuvarında Nikolayef, Steinberg ve Glazunof’un öğrencisi olarak yapmıştır. On dokuz yaşında bestelediği ilk senfonisiyle dünya çapında ün kazanmış, daha sonraki yapıtlarıyla Sovyetler Birliği’nln baş bestecisi durumuna yükselmiştir. Bu arada «Mzensk’li Lady Macbeth» operası Sovyet makamlarınca bayağılıkla suçlanmış, Beşinci senfonisiyle yeniden göze girmiş, piyanolu kentetiyle Stalin Ödülü’nü kazanmış, 1948 yılında «Batı’nın çökmekte olan biçimciliğine taviz vermekle» suçlanmış, af dilemek zorunda kalmış, yeniden göze girmiştir. İlk yapıtlarında Orta Avrupa anlatımcı okulunun etkileri ve atonalité eğilimleri sezilmekle birlikte sonraki yapıtlarında Beethoven, Qaykovski, Mahler ve Prokofiyef etkileri görülür. Başlıca yapıtları arasında 15 senfoni, (en tanınmışları, «Şimşek» ve «Leningrad») piyano konçertosu, «Altın Çağı» bale müziği.


SENFONİ No. 5 Op. 41

İlk yorumu: 1937 Leningrad.
Bestecinin senfoni biçiminde ilk geniş yankılar yapan, ona büyük başarı sağlayarak adını yurdu dışındaki meraklı kitlelere ileten yapıttır. Senfoni pek çok kimsede programlı olduğu izlenimini bırakmış, Şostakoviç’in «otobiyografi»si olarak yorumlanmıştır. Genel inanç «kişiliğin oluşumu»nu belirtmek amacıyla yazıldığı yolundadır.

Advertisement

İlk bölüm (Moderato) zengin düşün ve duygu malzemesiyle işlenmiştir. Kahramanca ve acılı bir karakteri vardır. İkinci bölüm (Allegretto) tam bir «scherzo»dur. Neşeli, canlı, zarif, törensel ses bileşimleri geçen yüzyılı hatırlatır. Üçüncü bölüm (largo) ilâhiye, duaya benzer melodi ve akorlarla gerçekten duygulu bir tablo çizer. Senfoninin dördüncü bölümü (Allegro) geniş ölçülerle kükreyen, haykıran tınısı, Mahler ve Skriyabin’i hatırlatan orkestra düzeni ve tekniğiyle gerçekten güçlü bir etki bırakır.


SENFONİ No. 7 Op. 60

İlk yorumu: 1942 Moskova.
Yapıt İkinci Dünya Savaşı sırasında kuşatılmış olan Leningrad’da bestelenmiş, bu nedenle «Leningrad Senfonisi» adıyla tanınmış, partisyon «mikrofilm» üzerinde Amerika’ya ulaştırılmış, Arturo Toscanini tarafından çaldırılmıştır. «Yedinci Senfoni» Batı dünyasında saldırıya uğramış bir ülkenin kurtuluş savaşına simge olarak yorumlanmış, aynı duruma düşmüş diğer ülkelerin moral yönden desteğine yardımcı olmuştur. Şostakoviç yapıtını şöyle açıklıyor:

«Birinci bölüm» dramatik ve trajik görüntülüdür. Savaş ülkemizdeki barış hayatım bozmuş yıkmıştır. Halk savaşta saldırganların öldürdüğü kahramanların yası içindedir. «İkinci» ve «üçüncü» bölümler birer «intermezzo»dur, savaş gücünün yükselişidir. Dördüncü bölüm ise zafere adanmıştır. Önceki iki bölümün doğal ve mantıki sonucudur, karanlığa karşı ışığın, çılgınlığa karşı aklın, zulme karşı insanlığın simgesidir.»


SENFONİ No: 15 Op. 141

İlk yorumu: 1972 Moskova.
Yapıtın amacı mizah ve trajediyi organizmasında bağdaştırmak. Bestecinin orkestralama tekniğindeki ustalığını gözleme olanağı hemen her ölçüde var. İlk bölüm gerçekdışı bir «scherzo», eğlenceli bir istif… Bir oyuncakçı dükkânı. Sahibi kapamış gitmiş kapıları. Gece tüm oyuncaklar canlanmış. Bu arada bir asker- bebek ara sıra trompetiyle Rossini’nin «Guillaume Yell» operası uvertüründen ünlü ezgiyi üflemekte. Aslında oyuncakların, özgürlüklerini yok eden dükkân sahibine karşı başkaldırıştır bu eylem. Başkaldırı insan içgüdüsündeki özgürlük eğiliminin sınırlandırılmasından doğan bunalımın belirtisi, tepkisidir. İkinci bölüm ağıt karakterindedir. Ağır ve soylu bir yas havasına bürünmüştür bölüm. Üçüncü bölüm eğlenceli bir «scherzo»dur, dördüncü bölüm «adagio»ya ara vermeden bağlanır. Yapıtın bu son sayfaları insanlar arasındaki anlaşmazlıklara şiirsel bir çözüm getirmeyi amaçlar sanki. Barışa ve mutluluğa koşan bir ruhun yaşamın sonsuz kaynağı doğa ile özdeşleşmesidir.

Advertisement

Leave A Reply