Ebu Reyhan El Biruni Kimdir?

0
Advertisement

Ebu Reyhan El Biruni Kimdir? Ebu Reyhan El Biruni hayatı, biyografisi, eserleri, felsefesi hakkında bilgi.

Ebu Reyhan El Biruni Ebu Reyhan El Biruni; İslâm bilginidir (Harizm 973-ay.y. 1052).

Yaşamı üzerine açık, ayrıntılı, kesin bilgi yoktur; eserlerinden anlaşıldığı gibi matematik, astronomi, fizik, tıp, tarih, felsefe alanlarında çalıştı ve değerli ürünler verdi. Eleştirel anlayışı, gerçeğe ve bilime değer vermesiyle ünlendi. Gaz-neli Mahmut, Harizm’i ele geçirince ona bağlandı. Hint Seferi’ne katıldı, Sanskrit dilini öğrendi, eski Yunan felsefesi dersleri verdi. Türk olmasına karşın zamanın geleneğine uyarak kitaplarını Farsça ve Arapça yazdı. Batı dünyasında Aliboron adıyla tanınan düşünürün Hindistan dönüşünü yazdığı Tahkiki mâ li’l-Hind daha sonra Hint dinleri ve felsefe akımların üzerine yapılan tüm araştırmalar kaynak oldu. Başlıca eserlerinden sayılan Kitab -üt Tefhim Batı’da ve Doğu’da, matematik, astronomi ve astroloji alanlarında elkitabı olarak kullanılmıştır. Mineroloji (madenler bilimi), farmakoloji (ilaçlar bilimi), kozmografya, coğrafya ve dilbilim üzerinde de eserler veren bilgin, jeodezi biliminin (yer ölçümü) kurucusudur.

Felsefe alanındaki etkinliği, İbni Sina ile sürdürdüğü sorulu yanıtlı yazışmaya dayanır. Bu yazışma özü bakımından daha çok Aristoteles’in doğal felsefesinin ilkeleri üzerinde tartışma yoluyla karşılıklı bir aydınlanma amacına yöneliktir. Doğa felsefesinde gözleme ve tümevarıma öncelik tanıyan bilgin, Aristoteles felsefesinin çoğu tezlerine karşı çıkmakta, dinsel görüşlerini benimsememesine karşın, Razi’nin doğa felsefesi öğretisine yaklaşır. Ancak onu gerçekte özgün kılan görüş, çoğu eserlerin dokusunda bir ana tema olarak rastlanan “tarih felsefesi”dir. Birtakım fosilleri ve kayalık arazilerin tortusal yapısını inceleyen bilgin, çok eski çağlarda dünyamızın kıtaların ortasında denizler ve göller yaratan, büyük tufanlar yaşamış olduğu inancına varmıştı. 10. yüzyıla damgasını vuran bilgin, İslâm ve insanlık tarihinin en büyük düşünürlerindendir. Gökbilimci, tarihçi, bitkibilimci, madenbilimci ve düşünür olarak dönemin tüm bilgi dallarına büyük katkılarda bulunmuştur.

Başlıca eserleri: Tarih alanında; el-AsâruVl-Bâkiye ani’l-Kurûn ile Hâliye (Boş Geçen Yüzyıllardan Kalan Eserler) 1001; coğrafya ve jeoloji alanında; Tahdidu Nihâyâti’l-Emâkin li-Tashih-i Mesafeti’l-Mesâkin (Konutlar Arası Uzaklığın Düzeltimi İçin Mekânların Sınırlanması) 1025; astronomi alanında; el-Kanun el-Mesûdi fi’l Hey’et-ı ve’a Nücum (Mesûdî’nin Gökbilimi ve Yıldızlar Üzerine Yasası) 1030; kimya ve fizik alanında; Kitâbu’l-Camâhir fi-Marifeti’l-Cevâhir (Cevherlerin Etkileri ve Topluluklar Kitabı) 1048; bitki ve ilaçlarla ilgili; Kitâbu’s Saydane 1050 vb.

Advertisement

Leave A Reply