Edward Dmytryk Kimdir?

0
Advertisement

Edward Dmytryk kimdir? Edward Dmytryk hayatı, biyografisi, eserleri, filmleri ve sinema kariyeri hakkında bilgi.

Edward DmytrykEdward Dmytryk; (4.9.1908 – 01.07.1999)

Ukraynalı göçmenlerin oğlu olan Luciano Scripanti, Grand Forks/British Columbia’da (Kanada) doğdu. 15 yaşına geldiği zaman Hollywood’daki Paramount filmcilik şirketi için çalışmaya başladı.

30’lu Yılları Paramount İçin Çalışması Teknik Üniversiteyi bitirdikten sonra 30’lu yılların sonuna kadar gösterimci ve kurgucu olarak çalıştı. 1935’te Edward Dmytryk takma adını kullanarak The Hawk (Şahin) adlı filmle ilk yönetmenlik denemesini ortaya koydu. 1939’dan sonra tamamen yönetmenlik işine yoğunlaştı ve The Falcon adlı dizi filmlere çok sayıda bölüm çekti. Hitler’s Children (1943) adlı politik eğilimli filmiyle seyircinin dikkatini çekti.

1944: “Kara Seri” Klasikleri Dmytryk, Raymond Chandler’in romanından sinemaya uyarladığı Murder, my Sweet (1944) ile zirveye çıkmayı başardı. Romana sıkı sıkıya bağlı kalarak çevirdiği bu filmle, eleştirmenlerin çoğuna göre bütün zamanların en iyi Philip Marlowe filmini çekmiş oldu. Dmytryk, bu karanlık öykünün boğucu atmosferini yansıtmak için ışık ve gölgeyi büyük bir ustalıkla kullandı.

Advertisement

1947: Avın Başlangıcı Dmytryk Crossfire (İki Ateş Arasında, 1947) adlı filmiyle en büyük başarısını elde etti. Bu filminde Amerikalıların kazanılan savaştan sonra körü körüne kapıldıkları iyimserliği eleştirel bir biçimde sorgulayarak ülkede var olan ırkçı/milliyetçi eğilimlere dikkatleri çekti. Sonucu: Yönetmen meslektaşlarından biri Dmytryk’in adını “HUAC” Amerika’ya Karşı Çalışmaları Araştırma Komisyonu”na verdi. İfade vermek üzere komisyonun önüne çağrılan Dmytryk, HUAC’yi anayasal bulmadıkları için ifade vermeyi reddeden on sinemacıdan oluşan “Hollywood Ten” grubuna katılmış oldu. Bu gruptakiler bunun üzerine Kongre’yi hiçe saymak suçuyla mahkemeye verilerek değişik para ve hapis cezalarına çarptırıldılar. Bunun ardından kopan kışkırtıcı Komünist sürgün avı üzerine Dmytryk çalıştığı RKO Filmcilik Şirketindeki işini kaybetti.

1949-51: İngiltere Yılları İngiltere’ye yerleşen Dmytryk, orada, aralarında Cive Us This Day (1949) adlı toplumsal/eleştirel işçi dramı da olmak üzere, birçok film çalışması gerçekleştirdi. Dmytryk bu filmde New York’ta yaşayan İtalyan göçmeni bir karı-kocanın öyküsünü anlatır. Hayatları boyunca sahip olmayı düşledikleri evi, karısı ancak kocası bir kazada ölünce, aldığı tazminat parasıyla alabilecek tir. Otantik yerleşim bölgelerinde çekilmediği halde, Dmytryk bu filminde Amerikan metropolü New York’un kirli arka avlu atmosferini gerçeğe tam sadık bir biçimde yakalayabildi.

1951: McCarthy Adaletinin Ağır Basması Dmytryk 1951 yılında, pasaportunu yeniletebilmek için ABD’ye dönmek zorunda kalınca komünist avcıları yönetmene darbeyi indirdiler. îfade vermemekte direndiği takdirde altı aylık bir hapis cezası alacağını belirttiler. Dmytryk baskıya boyun eğdi. Önceki ifadesini geri aldı ve eski meslektaşlarını ihbar ettikten sonra adı “kara listeden silindi. Bu olaydan sonra enikonu rahatsız edilmeksizin çalışmasına izin verildi.

1954: Yumuşatılmış Büyük Prodüksiyonları Cömert bütçeleri sayesinde Dmytryk 1954’ten sonra çok masraflı birkaç büyük film çekebildi. Aralarında başrolü Humphrey Bogart’ın üstlendiği The Caine Mutiny (Gemide İsyan, 1954) de vardı. Gerçi bu filmin çok başarılı olmasında rejisinden ziyade, gemi mürettebatının başkaldırdığı nörotik kaptan rolündeki Bogart’ın göz kamaştırıcı performansı yatmaktaydı. Dmytryk’in 50’li yılların ortasından sonra çektiği filmlerde, gene kritik konular işlenmesine rağmen, eski filmlerine kıyasla çok daha yumuşak bir ifade göze çarpmaktadır. The Left Hand of God (Allahın Sol Eli, 1955) adlı sinemaskopik film ile Spencer Tracy’nin oynadığı The Mountain (Dağ, 1956) çok iyi iş yaptı. Dmytryk 70’li yılların ortasına kadar sürekli film çevirdi. Bunların içinde en çok dikkate değer yapıtı, Gregory Peck’in amnezi kurbanı cinayet sanığı rolünü üstlendiği Mirage (1964) adlı heyecan dolu gerilim filmidir. Dmytryk 1975 yılında sinemacılıktan çekildikten sonra 1978’de “Yaşam Cehennem de Olsa Yaşamak Kötü Değil” adıyla özgeçmişini yayınladı. 80’li yıllarda, aralarında yönetmenlik, kurgu ve oyunculuk konusundaki “Sinemacılık Üzerine” adlı yapıtının da bulunduğu mesleki kitaplar kaleme alan Dmytryk, 1999’da hayata gözlerini yumdu.

Advertisement

Leave A Reply