Embriyonik İndüksiyon Nedir? Embriyonik İndüksiyonla Gözün Gelişimi

0

Embriyonik İndüksiyon ne demektir? Embriyonik İndüksiyon nasıl olur? Gözün gelişiminin Embriyonik İndüksiyon ile oluşumu.

Başlangıçta embriyonun bütün hücreleri (deri tabakalarını oluşturan hücreler) aynı mıdır? Endoderm, ektoderm ve mezoderm; canlıdaki doku ve organları nasıl oluşturmaktadır? Bu soruları, kurbağagillerden semender yumurtaları ile çalışan Ham Spemann ilginç deneyler yaparak yanıtlamıştır.

Advertisement

Araştırıcı, izlediği semender embriyosunun neresinden hangi, dokuların oluştuğunu saptadı. Bundan sonra, gelişme başlangıcındaki embriyonun, ileride sinir sistemini oluşturacak olan ektoderm bölümünü kesti. Ektoderminin, sinir sistemini oluşturacak olan bölümü kesilen embriyo, gelişerek larva oluşturdu. Ancak larvanın sinir sistemi yoktu. Kesilen ektoderm parçası ise besleyici bir kültür ortamında sağlıklı kalmasına karşın sinir hücrelerine farklılaşamadı. Bu duruma göre; gelişmenin hemen başlangıcında hücrelerin farklılaştığını ancak farklılaşmayı sürdürebilmesi için embriyoya bağlı kalması gerektiğini söyleyebiliriz.

Spemann, bir başka deneyinde iki semender embriyonu kullandı. Embriyolardan birinin sinir sistemini oluşturacak olan bölümünü açarak altındaki üst mezoderm parçasını çıkardı. öteki embriyonun ise sinir sistemini oluşturmayacak olan bölümünü açtı. Buraya daha önce çıkardığı mezoderm parçasını yerleştirdi.

Mezoderm parçası çıkarılan ve eklenen embriyolar gelişmelerini sürdürdüler. Mezodermi çıkarılan embriyoda sinir sistemi oluşmazken, mezoderm eklenen embriyoda iki sinir sistemi oluştu. Bunlardan birinin oluşmasında, eklenen mezoderm parçası rol oynadı.

Eğer üst mezoderm yoksa ektoderm olsa bile sinir sistemi oluşmaz. Ektodermin sinir sistemini oluşturabilmesi için mezoderm tarafından uyarılması gerekir. Bir dokunun bir başka dokuyu etkilemesine embriyonik indüksiyon denir. Farklılaşmanın temel nedeni embriyonik indüksiyondur.

Advertisement

Yapılan deneyler, embriyonik indüksiyon sırasında, deri parçalarının birbirlerini “kimyasal maddeler” çıkararak uyardığım ortaya çıkarmıştır.

GÖZÜN GELİŞMESİ EMBRİYONİK İNDÜKSİYONA ÖRNEKTİR

Göz ; kısmen deriden, kısmen mezodermden, kısmen de sinir sistemine ait ektodermden oluşur.

Gözün gelişimi; başın iki yanında, beynin dışa doğru oluşturduğu bir çıkıntı ile başlar. Bu çıkıntı, ön taraftaki ektoderme (baş ektodermi) doğru büyür. Bu sırada; beyin uzantıları, uçtan içeri doğru çökerek birer kase (kadeh – çukurluk) oluşturur. Sinirsel ektodermden (beyinden) oluşan bu kase, gözün retina tabakasını oluşturur. Göz kasesinin baş ektodermine değmesi, baş ektoderminden göz merceğinin oluşmasını sağlar.

Göz kadehinin baş ektodermine değmesi engellenen hayvanlarda, göz merceği oluşmamıştır. Bu yüzden göz merceğinin oluşması göz kadehinin baş ektodermine değmesi ile olasıdır.

Advertisement

Gelişmenin ilerleyen evrelerinde, gözün öteki dokuları gelişirken mercekler içeri gömülür ve en dışta kornea tabakası oluşur. Oluşan göz, doğumdan hemen sonra görev yapabilir.


Leave A Reply