Fiziki Çevre Açısından Toplumsal Yapı

0

Sosyolojide fiziki çevre açısından toplumsal yapının özellikleri nelerdir? Fiziki çevre açısından toplumsal yapı hakkında bilgi.

Advertisement

Fiziki Çevre Açısından Toplumsal Yapı

Bir toplumun fiziki çevresi denilince; iklim, toprak ve coğrafi konum ilk akla gelen unsurlardır. Bu unsurlar, fiziki çevreyi oluşturur ve toplumsal yapının temel öğelerinden biridir.

• İklim, toplum yaşamı üzerinde etkilidir. Çok soğuk iklime sahip olan kutuplarda yaşayan insanların yiyecekleri, evleri, giyecekleri; çok sıcak iklimi olan Ekvator’daki insanlarınkinden farklıdır. Örneğin; Kuzey Kutbu’nda yaşayan Eskimolar buzdan yapılmış evlerde otururlar. Ekvator insanı için hiçbir şey ifade etmeyen kürkler, Eskimolar için altın değerindedir.

Yeryüzünde yerleşik yaşamın başladığı yerler, iklimi elverişli olan yerlerdir. Örneğin; insanların yerleşip tarım yapmaya başladığı ilk yerleşim yerlerinden biri, iklimi en uygun olan ve Anadolu’nun bir bölümünü de içine alan Dicle-Fırat bölgesidir.

• İklimin yanında toprağın verimliliği de toplum yaşamını etkiler. Toprakla sahip olunan yer altı ve yer üstü zenginlikleri toplumların refah ya da yoksulluk içinde yaşamasına neden olmaktadır. Petrol çıkan ülkeler, bunun en güzel örnekleridir. Yer altı ve yer üstü zenginliklerinin varlığı refaha, yokluğu ise yoksulluğa yol açmaktadır. Ayrıca, bu zenginliklerin işlenememesi, kullanılamaması da yoksulluğa neden olabilmektedir. Örneğin; çok verimli olan bir topraktan, tarımda makineleşmenin gerçekleşmemesi nedeniyle normalde alınabileceğinden çok daha az ürün elde edilebilir.

Advertisement

• Toplumsal yaşam üzerinde etkili olan bir başka fiziki çevre faktörü de coğrafi konumdur. Tarih boyunca coğrafi konumları nedeniyle ulaşım açısından diğer ülkelerle ilişki kurması kolay olan toplumlar gelişmeye daha açık olmuşlardır. Deniz ve kara yolları üzerinde olan toplumlar, hareketli bir toplumsal yaşama sahiptir. Yeniliklerden daha çabuk haberdar olur, onları alır ve değerlendirirler. Örneğin; kutuplarda ya da çöllerde büyük uygarlıklar kurulamamıştır. Büyük uygarlıklar, coğrafi konumu insanların yaşamını kolaylaştıran deniz ve nehirlerin yakınındaki yerlerde kurulmuştur.

Fiziki çevre, toplum yaşamını etkilemektedir. Fakat günümüz insanı da fiziki çevre üzerinde etkili olabilmekte, gelişen teknoloji nedeniyle çevresini geniş çapta değiştirebilmektedir. Büyük sulama kanallarıyla çorak arazileri sulayabilmekte, çöllerde yapay göller kurarak balık yetiştirebilmektedir. Bir bölgeyi ağaçlandırarak o bölgenin iklimini bile etkileyebilmektedir. Fakat bu çabaların sınırlı olduğunu da belirtmek gerekir. Dünya üzerinde hâlâ kaderi fiziki çevreye sıkı sıkıya bağlı olarak yaşayan çok sayıda toplum ve insan bulunmaktadır.


Leave A Reply