Fresk Sanatı Hakkında Bilgi

0

Fresk (Fresko) nedir? Fresk nasıl yapılır? Fresk sanatının özellikleri, örnekleri, hakkında bilgi.

freskFresk (Fresko); yaş duvar sıvası üzerine kireç suyunda eritilmiş madensel boyalarla resim yapma tekniğidir.

Advertisement

Duvarın sıvanmasından sonra kireç harcı daha ıslakken uygulanır. Fresko tekniğinde yalnızca kireç zeminle tepkimeye (reaksiyon) girişmeyen boyalar kullanılır. Kuruma sürecine bağımlı olarak ressam kumadan boyayabileceği kadarlık bir alanı sıvar. Buna gerçek fresko (buon fresco: iyi fresko) adı verilir. Fresko ressamlığı özellikle renklerin farklı açılma dereceleri üzerine büyük bir deneyim gerektirir. Çünkü renklerin son ton değerleri haftalar sonra, sıva tabakaları kuruduğunda ortaya çıkar. En eski fresko örneklerine Anadolu’da Çatalhöyük ve Hacılarda rastlanmıştır (İÖ 7. binyıl). Uruk dönemine ait Tel Ukayr’da “Boyalı Tapınak” freskoları (İÖ 3. bin yıl), Mezopotamya sanatındaki en eski örneklerindendir. İÖ 1. binyılda Asur saraylarında yaygınlaşan fresko sanatının başlıca örnekleri Khorsabad ve Teli Ahmed saraylarında bulundu. Doğu Anadolu’da Altıntepe ve Çavuştepe’deki Urartu kazılarında da değerli fresko parçaları ele geçirildi. Batıda Girit (Knossos, Hag’a Triada) ve Mykenai saraylarında fresko sanatının İÖ 18.-13. yüzyıldan kalma üstün örnekleri bulunmuştur. Yunan sanatının klasik döneminden kalma en eski örnek (İÖ 480 dolayı), 1968’de Paestum’da “Dalgıç’ın Mezarı”nda gün ışığına çıkarıldı. Roma uygarlığında Pompeii ve Herculanum evlerinde İÖ 2. yüzyıldan İS yaklaşık 79’a kadar gerçekleştirilmiş zengin fresko örnekleri açığa çıkarılmıştır. Roma’da ise az sayıda ama değerli freskolar bulunmuştur.

Fresko, Bizans sanatında da çok önemli yer tutar. Kiliselerin ve birçok dinsel yapının içi freskolarla bezenmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır. Bizans freskolarına en güzel örnekleri veren İstanbul’daki Kariye ve Ayasofya müzeleridir. Avrupa sanatında freskonun gelişiminin Giotto’nun Padua’daki Arena Şapeli için 1300 dolayında gerçekleştirdiği eserler yer alır. Piero della Francesca’nın Arezzo’daki, Rafaello’nun Vatikan’ın Stanzo ve Michelangelo’nun Sikstina Şapeli’ndeki freskoları, Rönesans’ın en önemli fresko eserleri sayılır.


Leave A Reply