Geçişsiz Fiil Nedir? Geçişsiz Fiil Örnekleri Özellikler Konu Anlatımı

0

Nesnelerine göre fiillerden geçişsiz fiil nedir, özellikleri. Geçişsiz fiilin örneklerle açıklaması, konu anlatımı, örnekler.

Geçişsiz Fiil

Geçişsiz fiiller:

Nesne almayan, nesneye ihtiyaç duymayan yani “ne, neyi, kimi” sorularına cevap vermeyen fiillere geçişsiz fiil denir. Bu fiillere cümle dışında da kesinlikle nesne getirilmez.

> Sanatçılar uzun çalışmalardan sonra başarıya ulaşırlar.

cümlesinde “ulaşmak” fiilinin yapılması bir nesneye bağlı değildir. Zaten yükleme sorulan “ne, neyi, kimi” sorularına da cevap vermemektedir. Dolayısıyla bu fiil geçişsizdir.

  • Bebek durmadan ağlıyor.
  • Anlattığı fıkraya hepimiz güldük.
  • Orman bir saat içinde yanmış.
  • Geç kaldığımı fark edince okula kadar koştum.
  • Yatağa yatar yatmaz uyudum.

cümlelerinde yükleme sorulan “ne, neyi, kimi” sorularına cevap veren bir öge yani nesne bulunmadığından koyu renkli fiiller geçişsizdir.

UYARI

Cümlenin öğelerinde de belirttiğimiz gibi ister öğeleri ayırmak İster bir fiilin geçişli veya geçişsiz olduğunu öğrenmek için önce cümlenin öznesi bulunmalı, daha sonra nesne aranmalıdır. Yoksa özneyi bulmadan nesneyi bulmak yanlış yapmamıza neden olabilir.

Örnek Soru :

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi geçişsiz fiildir?
A) Cümledeki yardımcı fiilleri bulunuz.
B) Çocuklar güle oynaya geliyor.
C) Dağılmış oyuncakları topluyordu.
D) Evin kapısını değiştirmişler.

Çözüm :
Geçişsiz fiil; nesne almayan “ne, neyi, kimi” sorularına cevap vermeyen fiillerdir.
A’da “cümledeki yardımcı fiilleri”, C’de “dağılmış oyuncaklarını”, D’de “evin kapısını” sözcük grupları nesne görevindedir. Bu yüzden A, C ve D seçeneklerinde yüklemler geçişli fiildir.
B seçeneğindeki “geliyor” fiili “ne, neyi, kimi” sorularına cevap vermediğinden geçişsizdir.
Cevap B

Örnek Soru :

Mehmet Akif Ersoy hakkında konuşan öğrencilerden hangisi geçişsiz fiil kullanmıştır?

A) Mehmet Akif manzum hikayeleriyle tanınmıştır.
B) Safahat adlı eserinde toplum gerçeklerini başarıyla anlatmıştır.
C) Kurtuluş Savaşı yıllarında halkımızı Milli Mücadele için bilinçlendirmiştir.
D) Mehmet Akif, İstiklal Marşı’nı Türk milletine hediye etmiştir.

Çözüm :
Nesne almayan fiiller geçişsizdir. Buna göre B seçeneğinde “toplum gerçeklerini,” C seçeneğinde “halkımızı”, D seçeneğinde “İstiklal Marışı’nı” sözcükleri nesne olduğu için bu seçeneklerdeki fiiller geçişlidir. Fakat A seçeneğindeki “tanınmıştır” fiili nesne almadığı için geçişsiz fiildir.
Cevap A


Leave A Reply