Göçmen Kuşlar Hakkında Bilgi

0
Advertisement

Göçmen kuşlar neden göç ederler? Yollarını nasıl bulurlar? Göçmen kuşlar hangileridir, özellikleri, hakkında bilgi.

gocmen-kuslarGöçmen Kuşlar; Doğa incelemesinde karşılaşılan en ilgi çekici olayların başında kuşların göçü gelir. Soğuk ülkelerde yaşayan kuşların çoğu kışın güneyin sıcak ülkelerine göç eder. Sıcak yerlerde yaşayan kuşların da hepsi orada kalmaz, birçokları zaman zaman kısa yolculuklara çıkarlar. Bunun sebebi, daha çok, besin aramaya dayanır. Böyle kısa bir süre için yerlerinden hiç ayrılmayanlara yerli kuşlar; kışın sıcak ülkelere gidip baharda kuluçka yerlerine dönen kuşlara da “göçücü kuşlar” denir.

Kuşlar göçmeye başlamadan önce bir araya gelirler, sonra toplu olarak göç uçuşuna başlarlar. Kuşlardan bazıları gece, bazıları da gündüz göçer. Yurdumuzda yaşayan göçücü kuşların en yaygını leylektir. Leylekler her yıl sonbahar başlarında Avrupa’ dan Afrika’ya göçmeye başlar, Türkiye üzerinden geçerler. Afrika’ya gidenler baharda gene Türkiye üzerinden Avrupa’ya dönerler. Leylekler bu göç sırasında Akdeniz üzerinden geçmezler. Göçücü kuşların gidiş – dönüş yolları çok defa aynıysa da değişik de olabilir.

Bazı kuşların içgüdüsü erkekle dişide aynı değildir. Meselâ ispinozların dişisi göçtüğü halde erkeği göçmez. En büyük göçü deniz kırlangıçları yapar. Bu hayvanlar Kuzey Kutbu’ndan Güney Kutbu’na kadar göç ederler. Gidiş – dönüş sırasında aştıkları yol 30.000 km.’ye yaklaşır.

Kuşların bazen binlerce kilometreyi bulan göç yollarını nasıl buldukları öteden beri insanları şaşırtan bir konu olagelmiştir. Hele yavru kuşların ana-babalarının yol göstermesinden bile yoksun olarak göç etmeleri çok ilgi çekicidir. Genel olarak, kuşlardaki göç içgüdüsünün daha buzul devrinde başlayan küçük göç hareketlerinden kalma olduğu sanılıyor. Buzul devrinin sonuna doğru sıcak yerlerden kuzeye göçen kuşlar, kısa uçuş süreleri sonunda bol besin bulmuşlarsa da kış gelince yeniden eski yurtlarına göçmek zorunda kalmışlardır. Bu hareketin binlerce yıl süregelmesi üzerine, göçücülük, kalıtım yolundan, yeni yetişenlere de geçmiştir. Geçilen yollar da gene binlerce yıldan beri aynı olduğundan bugünkü kuşlar eskilerin yolundan gitmektedirler. Kuşların, göç sırasında, kestirmeden gidecek yerde dolaşık yollardan gitmeleri de bu kalıtım olayıyla açıklanabilir.

Advertisement

Leylekler göç yollarını ana-babalarından öğrenirler. Yaşlı leyleklerin göçü sırasında bir yerde alıkonulan yavrular, sonradan serbest bırakılınca göç içgüdüsüyle güneye doğru uçarlarsa da asıl göç yolunu bulamazlar, yanlış yola saparlar. Öte yandan, bazı kuşlar da, ana-babalarından öğrenmeden, göç yollarını bulabilirler. Bunların kışlama yerlerini nasıl buldukları anlaşılamamıştır.


Leave A Reply