Gölge Oyunları Tarihçesi ve Özellikleri – Dünyada Gölge Oyunları

17
Advertisement

Gölge oyunları nedir? Gölge oyunlarının tarihçesi, özellikleri, ve hakkında genel bilgilerin yer aldığı sayfamız. Gölge oyunu nasıl oynanır?

Gölge Oyunları;

Daha çok Doğu ülkelerinde gelişmiş olan bir tiyatro türüdür. Gölge oyunlarının genel özelliği, hayvan derisinden kesilerek oyulmuş insan şekillerinin, arkadan verilen kuvvetli bir ışıkla, saydam bir perdeye gölgeleri düşürülerek bir konunun canlandırılmasıdır. Bu oyunlarda canlandırılan konuların her ülkede kendine has özellikleri vardır.

El ile Yapılan Gölge Oyunları

El ile Yapılan Gölge Oyunları

Hindistan’daki gölge oyunlarında konu olarak milli Hindu destanlarından alınan bölümler işlenirdi. Zamanla Hindistan’dan Cava’ya geçen gölge oyunları bu ülkede çoğunlukla çeşitli törenlerde oynatılmaya başlandı. Cavalılar gölge oyunlarında konu olarak tarihi Cava destanlarını canlandırırlardı. Bambu dalından sopaların ucuna tutturulmuş şekilleri perdenin arkasında hareket ettiren ve oynatan kimse aynı zamanda onların ağzından konuşur, konuyu anlatırdı. Cava’dan sonra gölge oyunları Bali’ye, Siyam’a, Malaya’ ya, Birmanya’ya da geçmiştir.

Çin’de de gölge oyunlarının önemli bir yeri vardı. Buradaki gölge oyunlarının başlangıcı çok eski çağlara kadar dayanır. Bunlar Çin’de, özellikle saray kadınlarının, başlıca eğlencesini meydana getirirdi. Çin’deki gölge oyunlarında oynatılan şekillerin öteki ülkelerdekilerden farkı, bunların çok parlak renklere boyanmış olmaları, perdede de bu renklerin görülebilmesiydi.

Karagöz ve Hacivat

Karagöz ve Hacivat

Gölge oyunları Doğu ülkelerinden zamanla batıya doğru yayılmış, bu sırada önce İran’a, oradan da ülkemize kadar gelmiştir. Bu oyunlar en mükemmel şeklini bizim «Karagöz ve Hacivat» larımızda bulmuştur. Gölge oyunlarına, Yunanistan’da, Kuzey Afrika’daki Müslüman ülkelerinde de rastlanır. Özellikle bizden Yunanlılara geçmiş olan Karagöz Hacivat oyununu Yunanlılar kendilerine mal etmeye çalışsalar da %100 Türktür.

Advertisement

Avrupa’da Gölge Oyunları

Gölge oyunları Avrupa’da ilk olarak XVII. yüzyılda İtalya’da görüldü, öteki Avrupa ülkelerine de buradan geçti. Fransızlar’ın «ombre chinoises» (Çin gölgeleri) dedikleri bu oyunlar Fransa’da çok ilgi toplamıştır; bir tiyatro türü olarak ele alınmış, bu alanda birçok eserler yazılmıştır. Fransızlar’ın gölge oyunlarındaki şekiller Doğu ülkelerindekilerden farklı olarak kara silüetlerden meydana gelir, bu oyunlar Paris’teki kabarelerde oynatılırdı. XVIII. yüzyılda Amerika’da da oynatılan gölge oyunları zamanla eski önemini kaybetti, XX. yüzyılda, hele sinema çıktıktan sonra, hemen hemen ortadan kalktı.

El ile yapılan gölge oyunlarının resimli tarifleri.


17 yorum

Bir Yorum Yazmak İster misiniz?