Güreş Hakkında Bilgi

7

Güreş nedir, nasıl bir spordur? Güreş sporunun tarihçesi, kuralları, özellikleri, önemli güreşçilerimiz ve başarıları hakkında bilgi.

güreş

Güreş Hakkında Bilgi

Güreş; yalnızca bedensel güç ve oyunlarla birbirinin sırtım yere getirme ya da üstünlük sağlama amacına yönelik iki kişinin çatışması, insanla savaşımının en dolaysız biçimidir. Dünyanın en eski sporlarından biri olarak bilinir. Akdeniz, Nil, Fırat Vadileri’yle Orta Asya’da güreşin izlerine rastlanır. Orta Mısır’daki Beni Hasan Köyü’nde bulunan duvar kakmalarında 200’e yakın güreş oyunun figürleri yer alır. Asurluların İÖ 2000 yıllarında güreşle ilgilendiklerine ilişkin belgeler vardır.

Adına destanlar yazılan Gılgamış‘ın de dünyanın eti güçlü pehlivanlarından biri olduğu İÖ 2500’lerdeki kaynaklardan; Orta Asya’daki Türk Boyları’nın da tarih boyunca en büyük eğlencelerinin güreş olduğu, destanlarla ve tarih kaynaklanndan öğrenilmektedir.

Daha sonra Eski Yunan ve Roma toplumlarına da giren güreşin, zaman zaman bir ölüm-kalım savaşına dönüştü. Güreş çeşitli ülkelerde geleneksel biçimini korurken (Türklerin yağlı, karakucak, aba güreşi; Sovyetlerin çabaoba kohk, gorashe, sabmo; Japonların jiu-jitsu, sumo, judo, karate; İranlıların glaki, mazanderani; İsviçrelilerin pantolon güreşi vb). Uluslararası kurallara bağlı serbest ve grekoromen dalda iki genel güreş türü doğdu. Grekoromen güreşte bacaktan tutma, bacakla oyuna gitme, yasak hareketlerdir; bel yukarı oyunlarla rakibin sırtını yere getirme temeline dayanır. Serbest güreş de aynı amaca yönelikse de, ayaklar da istendiği gibi kullanılabilir.

greko romen

Bir greko-rpomen güreş müsabakasından sahne

Güreş Kuralları

Güreş; serbest güreş, gerekse grekoromen güreş eş minderlerde yapılır. Kare biçimli, toplam 9 m çaplı güreş minderinin 7 m’si etkin, 1 m’si edilgin, 1.20-1.30 m’si güvenlik alanıdır. Minderin iki köşesindeki kırmızı ve mavi renkler, güreşçilerin kimliklerini belirtir. Güreş karşılaşması, uzun yıllar arada 1 dakikalık bir dinlenme bulunan 3’er dakikalık iki devre üzerinden yapılırken, FİLA’nın 1988’de aldığı karar gereğince 5 dakikalık tek devreye indirildi.


Yine uluslararası kurallara göre minder güreşi, eşit ağırlıktaki güreşçiler arasında yapılır. Uluslararası Güreş Federasyonu FİLA tarafından onaylanmış ağırlıklar şunlardır: 48 kg, 52 kg, 57 kg, 62 kg, 68 kg, 74 kg, 82 kg, 90 kg, 100 kg, 100 kg’den ağır. Minder güreşinde yengi, ya rakibin sırtını yere getirmek (tuş) yoluyla, ya da teknik puan üstünlüğüyle olur. Ayrıca topladığı puanlarla rakibi karşısında 12-0 öne geçen güreşçi de “sayı tuşuyla” yengi kazanmış sayılır. Pasif güreştiği için hakemlerden üç kez ihtar alan güreşçi, elde ettiği puan ne olursa ölsün hükmen yenik sayılır.

Türkiye’de Modern Güreş:

1895-1910 arasında Avrupa ve Amerika’da güreşen Türk pehlivanları, minder güreşine geçiş yaptılar. Başlıcaları: Koca Yusuf, Filiz Nurullah, Kara Osman, Mehmet Adalı, Katrancı Halil, Koç Mehmet, Kurtdereli Mehmet, Madralı Ahmet, Kızılçıklı Mahmut, Kara Ali, Ali Ahmet, Hüseyin Selim. 1923’te Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı, Türk sporunun ilk örgütü olarak ortaya çıkarken buna bağlı olarak bir de Güreş Federasyonu kuruldu.

Türkiye Güreş Federasyonu

Türkiye Güreş Federasyonu, 1924 Paris Olimpiyatları’na hazırlık olmak üzere yurtdışından antrenör getirtti. Türkiye’de minder güreşinin temelini atan, 1923’te Macaristan’dan getirilen antrenör Roal Peter oldu. Bu Macar hoca, karakucak ve yağlı güreşle ilgisi bulunmayan ve kent çocuklarından kurduğu bir takımla işe girişti ve bu dalda yepyeni sporcular bulup ortaya çıkararak, 1924 Paris Olimpiyat Oyunları’na katılacak ilk Türk Milli Güreş Takımı’nı hazırladı.

1924 Paris Olimpiyat Oyunları sırasında güreşte ilk milli mayoyu giyenler Seyfi Cenap (Berksoy), Dürrü (Sâde) ve Fuat (Akbaş) beyler oldu. Bunu 1928 Amsterdam Olimpiyat Oyunlarında genç bir Türk subayı olan Tayyar Yalaz’ın dördüncülüğü ile güreş minderlerinde elde edilen ilk uluslararası başarı izledi. Türk minder güreşinin ilk ünlüleri arasında Vehbi Emre, Sadullah Çiftçioğlu, Kemal Hoca, Dürrü Sâde, Seyfi Cenap Berksoy, Fuat Akbaş, Burhan Beyler yer aldılar. Raol Peter’den sonra Finlandiya’dan getirtilen Omni Pellinen, Türk güreşine katkı sağladılar.


Yaşar Doğu

Yaşar Doğu

İlk büyük uluslararası başarı

Minder güreşinde ilk büyük uluslararası başarı 1936 Berlin Olimpiyat Oyunları’nda oldu. Yaşar Erkan 61 kg’da Türkiye’ye ilk altın madalyayı kazandırdığı gibi, 79 kg’da da Mersinli Ahmet Kireççi bronz madalya kazandı. 1939’da Yaşar Doğu ile Mustafa Çakmak, Avrupa Şampiyonasında Türkiye’ye iki gümüş madalya getirdiler. Türk güreşçileri bu arada Balkanlar’da varlık göstererek, 1932-1940 arasında sürekli olarak yapılan Balkan Güreş Şampiyonalarında pek çok altm, gümüş ve bronz madalya kazandılar.

Türk güreşi, İkinci Dünya Savaşı sonrasında büyük bir patlama yaptı. 1946 Avrupa Serbest Güreş Şampiyonasında kazanılan 4 altın, 2 gümüş, 2 bronz madalya ve takım halinde Avrupa Şampiyonluğu ile başlayan zaferler dizisi, 1970’lere kadar sürdü. Türk güreşçileri bu dönemde, gerek takım halinde, gerekse bireysel olarak birçok kez Olimpiyat, Dünya ve Avrupa şampiyonlukları, ikincilikleri, üçüncülükleri kazandılar. Başta Yaşar Doğu olmak üzere, Celal Atik, Gazanfer Bilge, Nasuh Akar, Ali Yücel, Adil Atan, Hamit Kaplan, Mustafa Dağıstanlı, Hüseyin Akbaş, İrfan Atlı, İsmail Oğan, Mahmut Atalay, Ahmet Ayık, Hasan Güngör, Hasan Sevinçli, A.Rıza Alan, Kazım Ayvaz, Müzahir Sille, Sun Acar, Tevfik Kış, Mithat Bayram, vb unutulmaz şampiyonlar yetişti.

1970’lerde Türk minder güreşinde başlayan duraklama hızlı bir çöküşe dönüştü. Türk güreşi uluslararası alandaki önem ve değerini iyice yitirdi. 1970’ten sonra dünya şampiyonu çıkaramamakla birlikte, 1980 sonrasında görece bir düzelme gözlendi. Bu dönemde Reşit Karabacak, Fevzi Şeker, Necmi Gençalp, Ayhan Taşkın, Mehmet Öztürk, Ahmet Ak, Aslan Seyhanlı, Salih Bora sivrilen adlar oldular. 1990 yıllarda Mahmut Demir ve Hamza Yerlikaya dünya şampiyonlukları kazanarak güreşimize yeni bir soluk getirdiler.




7 yorum

    • yavv hersey güzelde serbest güreşin özelliklerinineden yazmadinız ögretmen bana o ödevi vermiştide

Bir Yorum Yazmak İster misiniz?