Hz. Ömer Dönemi Hakkında Bilgiler

0

Dört büyük halifeden ikincisi olan Hz. Ömer döneminde yaşanan olaylar ile ilgili ve Hz. Ömer’in hayatı ile ilgili bilgilerin yer aldığı yazımız.

Hz. Ömer. (? – 644)

Advertisement

Halifeler’in 2.’sidir, devlet adamı olarak en büyüğü, Arap imparatorluğunun kurucusudur. Mekke’de doğdu. Cesaretiyle tanınmıştı. Araplar’ın bütün geleneklerini yıkmak isteyen Hz. Peygamber’e düşman kesilmiş, onu öldürmeye and içmişti. Yalnız, bu niyetle Peygamber’in yanına gelince, onun mucizeli etkisinde kalmış, derhal İslam dinini kabul etmiştir.

618 yılında geçen bu olay, yeni dini çok kuvvetlendirdi. Hz. Ömer, Peygamber’e kızı Hafsa’yı vererek onunla daha yakın bir ilgi kurdu. Hz. Muhammed’in ölümünde, Hz. Ebubekir’in halifeliğini şiddetle destekledi. Hz. Ebubekir ölünce de Ömer halife seçildi. 634’ten 644’e kadar 10 yıl gittikçe genişleyen İslam imparatorluğunu büyük bir devlet adamı dirayetiyle idare etti.

Hz. Ömer Bizans’a Karşı

Büyük İslâm tehlikesini gören Doğu Roma İmparatoru Heraklius, Müslümanlar’ı ezmek, yok edemese bile tamamen çöllere sürmek, Suriye sınırlarından uzaklaştırmak istiyordu. Güney Suriye’de bazı başarılar gösteren Müslüman ordusunun başında Usâme ibni Zeyd bulunuyordu. Hz. Ömer, Güney Irak’taki ordunun başkomutanı olan Halid ibni Velid’i, Usâme’nin yerine Doğu Roma’ya karşı başkomutanlığa getirdi, Amr İbnu’l-As, Ebu Ubeyde gibi büyük komutanları da Halid’in yanına verdi.

Advertisement

Halid, Yermûk Meydan Savaşı’nda Bizans ordusunu müthiş bir bozguna uğrattı. O zamanki dünyanın birinci ordusu olan Bizans ordusu, Müslümanlar’ın önünde tutunamayarak, Suriye içlerine çekildi. Hz. Ömer bu sırada Halid’in yerine Ebu Ubeyde’yi başkomutanlığa getirdi. Ebu Ubeyde, Şam’ı aldıktan sonra, Kudüs’ü kuşattı. Kudüs Patriği, Kutsal Şehir’i ancak Halife’ye teslim edeceğini bildirdi, Bunun üzerine, yalnız bir kişilik maiyetle Kudüs’e gelen Hz. Ömer, şehri teslim aldı.

İran’a Karşı Savaşlar

Suriye ve Filistin fethedilirken, İran İmparatorluğu’nun can damarı olan Irak’ta da büyük fetihler oluyordu. Başkomutan Ebu Ubey de, Fırat’ı geçerek Mezopotamya’ya girdi. Fakat küçük İslam ordusu, İranlılar’ın önünde bozuldu; Ebu Ubeyde, İran fillerinin ayakları altında ezilerek şehit oldu. Bunun üzerine Hz Ömer, Saad ibni Ebi Vakkas’ı kuvvetli bir ordunun başında Irak’a yolladı. Kaadisiye Meydan Savaşı’nda Müslümanlar, 3 gün, 3 gece devam eden pek çetin bir vuruşmadan sonra, büyük İran ordusunu kesin şekilde bozguna uğrattılar. 636’da Müslümanlar, başkentlerini savunmaktan âciz kalan Sâsânî İran İmparatorluğunun, yani Bizans’tan sonra dünyanın ikinci devletinin merkezi Medâyin şehrine girdiler. Şehenşah III. Yezdcerd, İran içerilerine kaçtı Celûlâ Meydan Savaşı’nda İran ordusunu yeniden bozguna uğratan Müslümanlar, hemen bütün Irak’ı fethederek İran’a girdiler. İran İmparatorluğu, Köktürkler’den yardım dilemek zorunda kaldı. Irak’ta Basra, Küfe gibi şehirler kurarak Fırat ve Dicle vadilerinde yerleşen Araplar, 642’de Nihâvend Meydan Savaşı’nda III. Yezdcerd’i gene bozguna uğratarak binlerce yıllık İran devletini haritadan sildiler.

Büyük kuzey fetihleri devam ederken, Amr ibnu’l-As’ın komutasındaki bir İslâm ordusu da Bizans’ın en zengin eyaleti olan Mısır’a girdi. Bizans ordusunu dağıtan Amr, 641’de Mısır’ın başkenti İskenderiye’yi aldı. Nil çatal ağzının güney düğümünde, şimdiki Kahire’nin yerinde Fustât şehrini kurarak Mısır’ın merkezi yaptı. Az zamanda bütün Mısır, Nubya, Libya, Müslümanlar’ın eline geçti; Kuzey Afrika, Bizans’tan temizlenmek üzereydi.

Dünyanın en büyük, en zengin devletinin cismani ve ruhani başkanı olan Hz. Ömer, Medine’de fakir denecek bir hayat yaşıyordu.

Kendisine özel kini olan bir İranlı tarafından hançerlenerek şehit edildi.

Advertisement


Leave A Reply