I. Mahmut Dönemi

0
Advertisement

Osmanlı padişahlarından olan I. Mahmut dönemi siyasi olayları, savaşları ve kapitülasyonları ile ilgili bilgilerin maddeler halinde verildiği yazımız.

I. MahmutI. MAHMUT DÖNEMİNİN SİYASAL OLAYLARI (1730-1754)

İran Savaşları

Patrona Halil isyanı nedeniyle İran saldırılarına ancak 1731’de karşılık verilebildi. Yapılan Ahmet Paşa Antlaşmasına göre; (1732)

1. Kafkasya, Osmanlı denetiminde kalacaktı.

Advertisement

2. Batı İran ve Azerbaycan İranlılara bırakılacaktı.

3. Güney sınırı, Kasr-ı Şirin’le belirlendiği gibi kalacaktı.

4. Kuzeyde Aras ırmağı iki devlet arasında sınır olacaktı.

Bu antlaşma iki tarafı da tatmin etmedi. Bu yüzden Osmanlı – İran savaşları XVIII. yüzyılın ortalarına kadar devam etti. Sonuçta Kasr-i Şirin Antlaşmasındaki sınırlar esas alınarak barış yapıldı (1746).

Advertisement

OSMANLI-RUS VE AVUSTURYA SAVAŞLARI (1733-1739)

Rusya, Osmanlılar’ın İran’la savaşmasından yararlanarak Kırım’ı egemenliğine alma ve Karadeniz’i bir iç deniz haline getirme çabalarına hız verdi.

Rusya ile Avusturya aralarında yaptıkları gizli bir antlaşmaya göre Osmanlı Devleti’nin bazı topraklarını paylaşmışlardı. Bu paylaşıma göre Kırım, Karadeniz, Balkanlardaki Ortodokslar Rus nüfuzu altına bırakılmıştı. Avusturya ise Sırbistan, Bosna-Hersek’e yerleşecekti.

Ruslar’ın

Advertisement

• Kırım’ı işgal etmeleri,

• Azak Kalesi’ni alması

• Lehistan’ın içişlerine karışmaları

savaşa yol açtı.

Advertisement

Savaşın başlamasından bir süre sonra, bağlaşma gereği Avusturya da Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etti.

Osmanlı orduları, her iki cephede de başarılar kazandılar.

Fransa’nın araya girmesiyle antlaşma imzalandı.

Belgrat Antlaşmaları (1739)

Advertisement

Avusturya ile yapılan antlaşmaya göre:

1. Avusturya; Banat Yaylası ve Temeşvar hariç, Pasarofça Antlaşması’yla Osmanlılardan aldığı yerleri geri verecekti.

2. Tuna ve Sava nehirleri iki devlet arasında sınır kabul edildi.

Ruslarla Yapılan Antlaşmaya Göre

Advertisement

1. Ruslar bu savaşta elde etmiş oldukları toprakları Osmanlı devletine geri vereceklerdi.

2. Azak Kalesi Ruslarda kalacak; fakat Ruslar bu kaleyi yıkacaklar ve yerine de yeni bir kale yapmayacaklardı.

3. Rusya, Azak Denizi’nde savaş ve ticaret gemisi bulundurmayacaktı.

4. Rus Çarı, protokol bakımından Avusturya imparatoruna ve Fransa kralına eşit sayılacaktı.

Önemi

Advertisement

a. Bu iki antlaşma, Osmanlı Devleti’nin XVIII. yüzyılda imzaladığı son kazançlı ve onurlu antlaşmalardır. Rusların Karadeniz’e inmeleri bir süre için de olsa engellenmiştir.

b. Karadeniz’in bir Osmanlı denizi olduğu bir daha kabul edilmiştir.

c. Antlaşmanın imzalanmasına aracılık eden Fransa Osmanlı Devleti’nden yeni ve önemli imtiyazlar elde etti.

Bu antlaşmadan sonra Osmanlılar, Rus saldırılarına karşı İsveç’le bir ittifak kurmuşlardır.

Advertisement

1740 Kapitülasyonları

Sultan I. Mahmut tarafından imzalanan ticaret antlaşmasına göre Fransa’ya Kanunî devrinden beri verilen imtiyazlar gözden geçirildi. Yeni birtakım ekonomik, hukuksal ve dinsel imtiyazlar sağlandı. Ayrıca bu hakların bundan böyle sürekli yürürlükte kalacağı ve değişmeyeceği esası kabul edildi.

1740 kapitülasyonlarıyla Fransa’ya, öteki devletlerden daha üstün bir yer verilmiş oluyordu.

Advertisement

Leave A Reply