İnanna İştar: Sümer Mitolojisinde Aşk ve Savaş Tanrıçasının Özellikleri Hikayesi

0

İnanna / İştar kimdir? Sümer mitolojisinin Aşk ve Savaş Tanrısının özellikleri nelerdir? İnanna İştar’ın hikayesi, hakkındaki efsaneler.

İnanna

Advertisement

İnanna / İştar

Gökcismi Venüs’ün tanrıçası İnanna kadim Yakındoğu mitolojisinin en çok tanınan tanrıçasıdır ve anlaşılması en zor olanlardan biridir. Aşk ve bereket ile savaş ve imha gibi karşıt idealleri temsil eder. Bazı metinler bu karşıtlıkların nasıl birlikte işlediğini açıklar; sözgelimi, inana halkın sevdiği hükümdarın düşmanlarına karşı savaşa girişir ve kutsal evlilik töreniyle ona iyi yönetim sözünü verir. Birçok efsanede başardığı işlerden söz edilir. Gök ilahı An’ın tapınağını ve su tanrısı Enki’nin tanrısal güçlerini, yani ME’sini çalar. Sözünü dinlemeyen tanrılara acımasızca boyun eğdirir. Ölüler diyarında korkusuzca yolculuk eder ve öldürüldükten sonra tekrar hayata döner. Bir efsanede sevgilisini ölüler diyarına teslim ettiği, bir başkasında ise onu çılgınca aradığı belirtilir. Simgesel hayvanı aslandır.

İnanna

    • Akad dilindeki İştar adı zamanla “tanrıça”nın karşılığı haline geldi
    • İnanna aşk ve savaş tanrıçasıydı
    • Sümer dilinde İnana “gök kubbenin hanımı” anlamına gelir
    • Ona tapınılan asıl kent Akad’dı

İnanna Ölüler Diyarında

İnanna, ME’yle birlikte özene bezene süslenmiş halde ölüler diyarına yolculuk eder. Maksadı belki de ölüler diyarının kraliçesini devirmektir ama başarısızlığa uğrar. Ölüler diyarının her kapısında süslerinden birer parça alınır ve böylece çıplak hale gelerek tanrısal güçlerinden yoksun kalır. Sonunda öldürülür ve çürüyen bir et yığınına dönüşür. Üç gün sonra onu kurtarmak üzere özellikle yapılmış olan yaratıklar bir hayat iksiri vererek onu canlandırmayı başarır. Efsanenin taşıdığı birkaç anlamdan biri, gökcismi Venüs’ün geçici görünmezliğine bir açıklama getirme çabasıdır. Başka bir anlam İnanna’nın hizmetçilerinin olağandışı gücünün yanısıra belli burçların önemini göstermek olabilir.

İnanna

Advertisement

Yazar Enheduana

Tanrılarla ilgili efsaneleri ve diğer metinleri yazan insanlar hakkında çok az bilgi vardır. MÖ 23. yüzyılda yaşayan kral kızı Enheduana, dünyanın bilinen en eski yazarı olarak ilk istisnadır. Ay tanrısı Nanna‘ya bağlı bir başrahibe olmasına karşın, daha sonra inana’ya hizmet etmeye yönelir ve böylece bir teolog olarak becerilerini geliştirir. Ama İnanna’nın ölüm tehdidi üzerine, düşmanlarına karşı yanında yer aldığını yazılarıyla gösterme sözünü vererek onu ikna etmeye çalışır. Bu amaçla yazdığı şarkı görünüşte umutsuz durumlarda bile umudu korumanın bir ifadesidir ve yüzyıllar sonra da okullarda öğretilir.

Kutsal Evlilik

İnanna ve sevdiği bitki tanrısı Dumuzi (ya da Temmuz) hakkındaki efsaneler, inana ile kral arasında düzenlenen kutsal evlilik töreninin perde arkasını oluşturur. Efsaneye göre, inana kralı koca olarak seçer ve ona destek verir. Ancak İnanna’nın bu törende bir rahibe ya da kraliçe tarafından temsil edilmiş olabileceği görüşü de ileri sürülmüştür. Tanrıçayla yalnızca heykeli ve ilahi bedeni aracılığıyla ya da esrik haldeyken temasa girilmiş olması daha akla yakındır.


Leave A Reply