İskeleti Oluşturan Kemikler ve Eklemler

0

İskelet nedir? İskeleti oluşturan kemikler ve eklemler nelerdir? İskelet ve kemiklerin özellikleri nelerdir, hakkında bilgi.

iskelet-1

Advertisement

İskelet; İnsan ve hayvan bedeninin kemik çatısına «iskelet» denir. Birtakım kemikler ya yan yana, ya da uc uca gelerek bu çatıyı kurmuştur. Bu kemikler, uzun, kısa, yassı olmak üzere üç türlüdür.

Kemikler kireçli bir dokudan yapılmış oldukları için serttir, vücuttaki kaslara böylece destek olurlar. Çocukluk çağında kemikler daha yumuşak, daha esnektir; iki uçlarındaki kıkırdak yapıları bakımından da büyümeye elverişlidir. Çocuğun yaşı ilerledikçe kemikleri de büyür. Böylece, çocuğun boyu uzar, vücudu gelişir.

İskeletteki kemikler birbirine eklemlerle bağlanmıştır. Bu eklemler sayesinde, ayrıca kemiklerin üzerlerine yapışık kasların toplanıp açılması, uzanıp kısalması ile birçok organımız hareket eder, oturmamız, kalkmamız, çeşitli işler görmemiz mümkün olur.

Advertisement

Başlıca Kemikler

İskeletteki kemikleri vücudun bölgelerine göre başlıca şu bölümlere ayırabiliriz.

Kafa Kemikleri. — Hemen hepsi yassı olan 8 kemiktir. Bunlar testere ağzı gibi tırtılli kenarlariyle birbirlerine birleşerek kenetlenmiş, beyin gibi nazik bir organın bulunduğu «kafatası» nı meydana getirmiştir.

Yüz Kemikleri. — 14 tane yassı kemiktir. Bu kemiklerin hepsi yan yana gelerek birleşmiş, göz, kulak ağız, burun boşluklarını çerçevelemiştir.

Omurga. — Enseden kuyruk sokumuna kadar, halka biçimi 33 kemikten yapılmıştır, vücudun yapısını tutan bir ana direk gibidir. Omurgadaki kemikler oynaktır, üst üste dizilmiş, birbirlerine kaslarla, bağlarla tutturulmuştur. Birbiri üzerinde oynayarak gövdenin öne, arkaya, sağa, sola bükülmesini sağlarlar. Bu halkaların ortasında meydana gelen boşluk İçinde «omurilik» vardır. Omurilik sinir sisteminin önemli bir parçasıdır.

Advertisement

Göğüs Kemikleri. — Göğüs boşluğunu kafes gibi çevreleyen ince, uzun kemiklerdir. Bunlardan «kaburga kemikleri» arkadan omurgaya, önden de göğüs kemiğine birleşmiş olarak, her iki yanda 12’şerden 24 tanedir. Önde bulunan «göğüs kemiği» ile birlikte hepsi 25 eder.

Kol Kemikleri. — Yukarıdan köprücük ve kürek kemikleri ile göğüs kemiklerine bağlanırlar. Uzun, kısa, büyük, küçük olmak üzere, en ufak parmak kemiklerine kadar iki kolda 64 kemik vardır.

Bacak Kemikleri. — Kalça kemikleri ile omurgaya bağlanırlar. Ayak parmaklarının ucuna kadar, büyüklü, küçüklü, iki bacakta 62 tanedir.

Böylece, iskeletteki bütün kemikler (8 kafa, 14 yüz, 3-3 omurga, 25 göğüs, 64 kollar, köprücük ve kürek, 62 bacaklar ve kalça kemikleri, ayrıca 1 dil, 6 kulak kemiği olmak üzere 213 tanedir.

Küçük yaşlarda kemikler az çok yumuşak ve esnektir. Yaş ilerledikçe kemiklerin dokusundaki kireç çoğalır, kemikler sertleşir. Bunun için, çocuklar sık sık düştükleri, kazaya uğradıkları halde, kemikleri kolay kırılmaz. Yaşı ilerlemiş kimselerde ise, kemiklerin esnekliği azaldığından, düşmelerde, kazalarda kemikleri kolayca kırılabilir.

eklem-2EKLEMLER

İskelet kemiklerinin birbirine eklendikleri yerlere «eklem» denir. Uç çeşit eklem vardır: 1) Oynamaz eklemler; 2) Yarı oynar eklemler; 3) Oynar eklemler.

1. — Oynamaz eklemler: Kafatası iskeletindeki kemiklerin birbirlerine kenetlendikleri yerdeki eklemlerdir. Bu kemiklerin kenarı tıpkı bir testere dişi gibi girintili çıkıntılıdır. Bu girinti, çıkıntılar iyice. birbirlerine girmiş olduklarından kemikler oynamaz.

2. — Yarı oynar eklemler: Omurgayı meydana getiren kemiklerin birbirine eklendikleri eklemlerdir. Pek az oynarlar. Ancak omurga kemiklerinin eklemlerinin her biri pek az oynayarak omurganın tamamına bir hareket sağlayabilirler.

Advertisement

3. — Oynar eklemler: Kol ve bacak kemiklerinin bağlantı yerlerindeki eklemler oynar eklemlerdir, insan vücudunda bunun gibi daha birçok oynar eklem sayabiliriz. Bu eklemler, kemiklere büyük bir hareket alanı sağlarlar.

Oynar eklemlerden uzun bir kemiğin başı, öteki kemiğin çukuruna girmiş durumdadır. Bu iki kemiği birbirine «eklem bağları» denen bağlar birleştirir. Kemiklerin birbirlerine sürtünerek aşınmalarını da kemiklerin başlarındaki «kıkırdak yastıklar» önler. Eklemleri, ayrıca «eklem kesecikleri» yağlar. Bunların çıkardığı yumurta akı maddelerinden yapılmış bir sıvı kıkırdak tabakalarının yüzeyini nemli, kaygan tutmaya yarar.


Yorum yapılmamış

  1. Bu site harika bence projem de fazlasıyla yardımcı oldu kim yazdıysa emeklerine sağlık Çok Teşekkür Ederim 🙂

Leave A Reply