İsrail Devleti’nin Kurulması

0

İsrail Devleti ne zaman ve nasıl kurulmuştur? İsrail Devleti’nin kurulma süreci, tarihçesi hakkında bilgi.

İsrail Devleti’nin Kurulması

I. Dünya Savaşı sırasında yapılan Balfour Deklarasyonu’yla İngiltere, Filistin Devleti’nin kurulmasını destekledi. I. Dünya Savaşı sonrasında İngiltere’nin mandası altındaki Filistin topraklarını satın alan ilk Yahudi yerleşimciler bölgeye geldi. İngiltere önceleri Yahudilerin Filistin’e göç etmelerine göz yumdu. Araplar bu durumdan memnun olmadığı için çatışmalar başladı. Yahudi nüfusunun giderek artması üzerine İngiltere göç için bazı sınırlamalar getirdi ama Yahudi nüfusunun yükselmesi engellenemedi. II. Dünya Savaşı sonrasında bölge nüfusunun yarısı Yahudi idi.

Advertisement

Almanya’da iktidara gelen A. Hitler’in Yahudi düşmanlığı göç edenlerin sayısını arttırdı. İki savaş arası dönemde İngiltere’nin Araplarla Yahudileri uzlaştırmak için harcadığı çabalar bir netice vermediği gibi, Filistin topraklarını bu iki millet arasında taksim etmek istemesi fikri de bir çözüm getirmedi.

İngiltere, Filistin’deki çatışmalar sırasında İngiliz askerlerinin ölmesi, bölgedeki İngiliz varlığının İngiltere kamuoyunda kabul edilemez hâle gelmesi ve Amerika’nın daha fazla Yahudi göçmen alınması için yaptığı baskıdan bunaldı. Amerika’nın desteği ile Filistin meselesini Birleşmiş Milletlere götürdü. Birleşmiş Milletler Kasım 1947’de, Filistin’in biri Yahudi öteki Arap olmak üzere iki devlet arasında paylaşılmasına, kurulacak Yahudi ve Arap devletleri arasında ekonomik birliğin oluşturulmasına ve Kudüs şehrinin Birleşmiş Milletler denetiminde uluslararası statüye sahip olmasına karar verdi. Yahudiler bu kararı kabul ederken Araplar reddetti. Arap devletleri Aralık ayında Kahire’de yaptıkları toplantıda Filistin’in bölünmesini engellemek için savaş yapma kararı aldı.

İngiliz manda yönetiminin son gününde Tel-Aviv’de toplanan Yahudi Millî Konseyi, İsrail Devleti’nin kuruluşunu ilan etti (14 Mayıs 1948).

Advertisement

***Amerika aynı gün, SSCB ise Arap-İsrail Savaşı‘nın başlamasından iki gün sonra İsrail Devleti’ni tanıdı. SSCB bu tavrı ile açıkça Arapların karşısında yer aldı.

Sovyet Rusya, Arapların muhalif tutum almaları ve Orta Doğu’yu karıştırarak İngiltere’nin durumunu sabote etmek için İsrail Devleti’ni tanıdı.

İsrail Devleti’nin kurulmasının üzerinden yirmi dört saat geçtikten sonra, Mısır, Ürdün, Suriye, Lübnan ve Irak orduları saldırıya geçerek İsrail topraklarına girdiler. Savaş 1948-1949 yılları arasında oldu. Birleşmiş Milletler nezdinde İsrail ile onunla savaşan Arap ülkelerinin her biri

(O dönemden beri İsrail’le müzakere masasına oturmayı reddeden Irak -ki Irak’ın İsrail’le sınırı yok.) arasında doğrudan müzakereler düzenlendi, ateşkes anlaşması imzalandı.

Bu gelişmeler Filistin’deki yerlerinden olan Arapların, Mülteci Sorunu’na, Mısır’da monarşi rejiminin son bulmasına, Arap milliyetçiliğinin hızlanmasına ve yayılmasına neden oldu.

***Araplar ve İsrail Devleti, 1948-49’da, 1956’da, 1967’de, 1973’te ve 1982’de olmak üzere tam beş kez karşı karşıya geldi.

Advertisement

**Orta Doğu’daki her İsrail-Arap Savaşı’nın ardından, İsrail Devleti topraklarını genişletti.


Leave A Reply