IV. Mehmet Dönemi

0
Advertisement

19. Osmanlı padişahı olan ve Avcı Mehmet olarak da bilinen IV: Mehmet dönemi siyasal olaylarının maddeler halinde anlatıldığı yazımız.

IV. Mehmet (Avcı Mehmet)

IV. Mehmet (Avcı Mehmet)

IV. Mehmet döneminin siyasal olayları

Osmanlı – Venedik İlişkileri

Daha önce bozulmuş olan Osmanlı-Venedik ilişkileri;

1. Osmanlı gemilerinin Venedik saldırılarına uğraması

Advertisement

2. Mısır’a giden bir Osmanlı kalyonunun Venedik korsanlarının eline geçmesi üzerine savaşa dönüştü.

• Girit üzerine yapılan bir seferle Hanya alındı.

• Kandiye Kalesi kuşatıldı; ama alınamadı. Bunun üzerine Çanakkale Boğazı Venedikliler tarafından kapatıldı.

• Girit’e yardım için gönderilen donanma Venediklilere yenildi.

Advertisement

• Limni ve Bozcaada Venediklilerin eline geçti.

Girit Savaşı, Osmanlı deniz gücünün Avrupa’ya göre geri kaldığını ortaya koydu.

KÖPRÜLÜLER DÖNEMİ

Donanmanın Venediklilere üst üste yenilmesi üzerine Köprülü Mehmet Paşa sadrazamlığa getirildi.

Advertisement

Köprülü Mehmet Paşa istediklerini yapabileceği bir ortam hazırlamak ve bağımsız hareket edebilmek amacıyla saraydan bazı isteklerde bulundu.

1. Saray, devlet işlerine karışmayacaktı.

2. Devlet işleriyle ilgili teklifleri kabul edilecekti.

3. Devlet hizmetlerine istediği kişileri getirebilecekti.

Advertisement

4. Kendisi hakkında şikayet olursa, hemen görevinden alınmayacak, önce kendisine sorulacak, savunması alındıktan sonra karar verilecekti.

Köprülü Mehmet Paşa, göreve başladıktan sonra;

a. İstanbul’da asayişi sağladı.

b. Donanmayı güçlendirdi.

Advertisement

c. Venediklileri Çanakkale Bogazı’ndan uzaklaştırdı.

d. Bozcaada ve Limni’yi geri aldı.

e. Erdel üzerine bir sefer yaptırarak buradaki isyanı bastırdı.

f. Anadolu’da Abaza Hasan Paşa isyanını bastırdı.

Advertisement

Köprülü Mehmet Paşa’nın ölümünden sonra yerine oğlu Fazıl Ahmet Paşa sadrazam oldu.

Vasvar Antlaşması (1664) Savaşın Nedenleri

a. Avusturya İmparatoru’nun Erdel halkını Osmanlılara karşı kışkırtması,

b. Sınırdaki bazı kaleleri ele geçirmesi.

Advertisement

c. Fazıl Ahmet Paşa’nın sefere çıkarak Uyvar Kalesi’ni alması

1. Erdel, eskiden olduğu gibi Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacak, Avusturya ve Osmanlı kuvvetleri buradan çekilecekti.

2. Osmanlı Devleti’nin gösterdiği aday, Avusturya tarafından da Erdel Beyi olarak tanınacaktı.

3. Avusturya savaş tazminatı ödeyecekti.

Advertisement

4. Bu savaşta Avusturyalılardan alınan Uyvar ve Novigrand kaleleri Osmanlılarda kalacak, yıkılan Zerinvar kalesi Avusturya’ya verilecek, fakat Avusturya bu kaleyi onarmayacaktı.

Girit’in Fethi (1669)

Kandiye Kalesi dışındaki Girit toprakları Osmanlıların hakimiyetindeydi.

Kandiye kuşatılarak alındı. Venediklilerle yapılan antlaşmaya göre;

Advertisement

Kandiye Kalesi Osmanlılara teslim edilecek, Venedikliler, Ege’deki Osmanlı adalarına saldırmayacaklardı.

Ancak bu savaş, Osmanlı deniz gücünün Avrupa denizciliğine göre geri kaldığını gösterdi.

Lehistan Seferi

Leh Kralı’nın Osmanlı hâkimiyetindeki Ukrayna’ya saldırması üzerine, IV. Mehmet Lehistan üzerine sefere çıktı.

Advertisement

Seferin başarılı olması ve Lehistan başkentinin tehlikeye düşmesi üzerine antlaşma imzalandı.

Bucaş Antlaşması (1672)

1. Lehistan Osmanlılara her yıl vergi verecekti.

2. Podolya, Osmanlı egemenliğine bırakıldı.

Advertisement

3. Lehistan kuvvetleri Ukrayna’dan çekilecekti.

4. Lehistan Krallığı eskiden Kırım Han-lıgı’na verdiği vergiyi vermeye devam edecek, buna karşılık Kırımlılar, Lehistan’a saldırmayacaklardı .

Not : Bu antlaşmanın vergiyle ilgili maddesi, Lehistan Meclisi’nin direnmesi üzerine kaldırıldı.
IV. Mehmet Lehistan seferinden sonra, ölen Fazıl Ahmet Paşa’nın yerine Merzifoıılu Kara Mustafa Paşa’yı sadrazam yaptı.

Yeni Sadrazam ilk seferini Ruslar üzerine yaparak onların ele geçirdiği yerleri geri aldı.

Advertisement

Ruslarla Osmanlılar arasında ilk antlaşma imzalandı (1681). Buna göre Dinyeper nehrinin sag tarafındaki yerler Osmanlılarda, Kiev şehri Ruslarda kalacaktı.

II. Viyana Kuşatması (1683)

• Vasvar Antlaşmasından sonra Erdel’den umudunu kesen Avusturya, Orta Macaristan’da egemenlik kurmak istedi. Ancak bu politika Macarların tepkisine neden oldu.

• İmre Tököli adında bir Macar soylusu, Avusturyalılara karşı Osmanlılardan yardım istedi.

Advertisement

• Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, Alman İmparatorlugu’nu etkisiz kılmak ve Orta Avrupa’yı Osmanlı yönetimine bağlamak istiyordu. Bu nedenle yardım isteğini fırsat sayarak büyük bir ordu ile sefere çıktı.

• Görünüşte sefer Yanıkkale üzerine yapılacaktı.

• Merzifonlu, seferi Viyana üzerine yöneltti. Viyana kuşatıldı.

Viyana’nın Alınamama Nedenleri

Advertisement

a. Viyana kalesinin çok iyi korunması

b. Kuşatmanın uzamasının asker arasında bezginlik yaratması

c. Leh Ordusu’nun Tuna’yı geçmesini önlemekle görevli Kırım Hanı’nın bu görevini yerine getirmemesi

d. Alman ve Leh kuvvetlerinin birleşerek Osmanlılara saldırmaları ve Osmanlıların iki ateş arasında kalması

Advertisement

Osmanlı Ordusu yenildi ve geri çekildi. Viyana Bozgunu adı verilen bu geri çekiliş esnasında başta Estergon olmak üzere birçok kale elden çıktı.

Merzifonlu; önce Budin’e, oradan Belgrat’a çekildi. Orada IV. Mehmet’in gönderdiği cellatlar tarafından idam edildi.

Kutsal Bağlaşma

Osmanlıların Viyana önlerinde yenilmeleri Avrupa’da büyük sevinç yarattı. Papa’nın girişimleriyle Osmanlılara karşı kutsal bağlaşma kuruldu. Bu bağlaşmaya, Avusturya, Lehistan, Venedik, Malta ve bir süre sonra Rusya katıldı.

Advertisement

Kutsal ittifak ile Osmanlılar arasındaki savaşlar 16 yıl sürdü.

Osmanlılar sürekli olarak saldırıya uğradılar ve Avrupa’dan hızla geri çekilmeye başladlar.

Halkın bu kötü gidişe büyük tepki göstermesi üzerine IV. Mehmet tahttan indirildi.

Advertisement

Leave A Reply