James Dewar ve Termosun Keşfi

0

James Dewar neyi bulmuştur? James Dewar’ın çalışmaları, termosun (vakumlu şişesi) keşfi, buluşları hakkında bilgi.

James Dewar ve Termosun Keşfi

Pek çok evlerde, çayı ya da sütü sıcak tutmak için kullanılan, termos şişeleri vardır. Bu şişe, sıvı etrafında en iyi cins bir izolasyon —vakum— sağlayarak, onu saatlerce sonra bile sıcak tutar. Fakat işin tuhaf tarafı şudur ki, bu cins şişeler başlangıçta, sıvıları sıcak tutmak için değil de soğuk tutmak için yapılmışlardır. İzolasyon her iki işin de iyi yapılmasını sağlar.

Advertisement

İlk vakumlu şişeyi (termos) keşfeden Sir James Dewar, tanınmış bir İskoçyalı kimyacıydı. 1842’de Kincardine’de doğmuş olan Dewar, hem İngiltere’de, hem de Avrupa’da okudu ve sonunda Cambridge’te ve Londra’da Royal Institutionda profesör oldu. Gazları düşük sıcaklıklarda sıvı haline getirmekle ilgilendi. Meselâ 1898’de, hidrojeni soğutmak ve sıkıştırmak yoluyla sıvılaştırmayı başardı. Bu kimyacı, deneyleri sırasında, sıvı havayı soğuk tutmak ve kaynayıp kaçmasını önlemek için bir aygıta ihtiyaç hissetti. Sıvı hava yaklaşık olarak —200°C de tekrar gaz haline dönmeye başladığından, onu toplamak çok zor bir problemdi.

james-dewar-termos

Dewar’ın bu iş için tasarladığı şişe çok basit bir şeydi. Sadece çift çeperli bir cam kaptı, iki çeper arasındaki yerde ‘bulunan bütün hava, pompalamak suretiyle dışarıya atılmıştı, ve böylece kap içinde bulunan herhangi bir sıvının etrafı, her maksat için, bir vakumla çevrili bulunuyordu. Sıvının normal olarak ısı kazanacağı en önemli yol —yani etraftaki hava arasından ısı iletilmesi— böylece ortadan kaldırılıyordu. (Dalgalar şeklindeki ısı ——ısı radyasyonu—- vakumla durdurulmaz. Daha sonraki şişelerin çeperleri gümüşlenerek, ısı radyasyonu da azaltıldı).

Sir James Dewar, şimdi patlayıcı maddelerde önemli olan, dumansız barutun keşfine de yardım etti. Dewar 1923’te öldü, ve birçok başka şerefler arasında, Royal Society’nin Rumford madalyasını da almıştı.

Advertisement


Leave A Reply