Mercan Nedir? Mercanlar Hakkında Bilgi

0
Advertisement

Mercan nedir? Mercanlar hakkında genel bilgiler. Mercanlar nasıl çoğalır ve mercanlar nasıl oluşur?

Mercanlar

Sıcak denizlerde, milyarlarcası bir arada yaşayan basit bir hayvandır. Görünüş bakımından, çatallara ayrılmış bir ağaç dalını andırır. Bunlar kendi aralarında birleşip kaynaşarak «mercan resifleri»ni meydana getirirler. 70 metreden daha derin sularda yaşayamazlar.

Mercanlar salgıladıkları kireçten iskelet üzerine eldiven gibi geçerek yaşarlar. Her hayvan ayrı gibi görünürse de, sindirim boşlukları ötekilerle ortaktır. Mercanlar yaptıkları kalker iskeletin üzerine kiremit kırmızısı renginde bir madde salgılarlar. Süs eşyası yapılışında kullanılan «mercan» bu kalker iskeletlerdir.

Mercanların Çoğalması

Advertisement

Mercanlar küçük larvalar (kurtçuklar) yumurtlarlar. Çevrelerindeki kirpikçikler ile suyun içinde hareket edebilen, suyun akıntısı ile yer değiştiren bu kurtçuklar kayalara tutunurlar, her biri, yeni bir mercan ailesi meydana getirir. Bunun tomurcuklanmasından daha başka mercanlar meydana gelir. Böylece, kalker iskelet, üzerine yeni kalkerlerin eklenmesiyle gelişir. Mercanlar hareket kabiliyetlerini tamamen kaybederler, bir bitki gibi sabit bir hayat yaşamaya başlarlar. Bundan dolayı, mercanlar uzun zaman deniz bitkisi sanılmıştır.

Mercanlar, daha çok Hint Okyanusu’n da Büyük Okyanus’ta, Kızıldeniz’de, Akdeniz’in Cezayir, Batı İtalya kıyılarında bulunur. Özel ağlarla taranarak ele geçirilen mercanlar, Sicilya, Marsilya, Cenova, Napoli gibi limanlarda satışa çıkarılır. Ancak günümüzde mercan ticaretine uluslararası bir engelleme gelmiştir. Çünkü mercanların nesli bu ticaret sebebi ile tükenme tehlikesi yaşamaktadır.

Mercanların pek çok çeşidi vardır. Kimi ağaç dalı, kimi çiçek, kimi yelpaze, kimisi de çimen biçimindedir. «Deniz yelpazesi» denen bir çeşidi, çok zarif olmasına karşılık pek makbul tutulmaz, çünkü bunlar denizden çıkar çıkmaz, renklerini kaybederler; bunlar cilalanıp perdahlanacak kadar da sert değildirler.

Mercanadaları Nasıl Oluşur

Advertisement

Mercanlar, geniş kitleler halinde gelişerek «set resifleri»ni, «atoller»i (mercanadaları), «kıyı resifleri»ni meydana getirirler.

Set resifleri. — Karadan az ötede olduğu gibi çok uzaklarda da bulunurlar. Milyarlarca mercanın kalkerli iskeletinin üst üste yığılmasından meydana gelmiştir. Kara ile bu resifler arasındaki boğaz gibi dar kısımda «lagün» denilen sığ kıyı gölleri, tuzlu deniz suyu bulunur. Çok kere setin bazı kısımları denizde küçük adacıklar şeklinde yükselmiş bulunur. Üzerlerinde pek fakir ilkel bir bitki örtüsü yerleşmiştir. Setin büyük bir kısmı suyun altındadır. Avustralya’nın doğusundaki Büyük Resif Setti, 2.400 km. uzunluğun da, 20-150 km. genişliğindedir.

Atoller (Mercanadaları). — Mercanların bir araya gelerek meydana getirdikleri ada aklardır. Çember biçimindedirler, ortaların da küçük bir göl bulunur. Çoklukla fırtınalı havalarda gemilerin barınabileceği bir liman meydana getirirler.

Kıyı Resifleri. — Kıyı boyunu bir saçak gibi kuşatan resiflerdir. Ada çeşitli sebeplerden ötürü alçalacak olursa, mercanlar resiflerini yukarıya doğru genişletirler. Böylece eski kıyı resifi bir set resifi halini alır. Ada daha çok alçalarak suların altında kaybolursa, mercanlar resiflerini gene yukarıya doğru geliştirerek su yüzeyine kadar çıkarlar.

Advertisement

Mercanlar, hayvanlar aleminde selenterelerin bir sınıfını meydana getirirler.


Leave A Reply