Mihail Gorbaçov Hayatı

0

Mihail Gorbaçov Kimdir ve ne yapmıştır? Mihail Gorbaçov hayatı, biyografisi, döneminde yaşananlar, siyasi yaşamı hakkında bilgi.

Mihail Gorbaçov

Mihail Gorbaçov Hayatı

Mihail Gorbaçov; Sovyet devlet adamıdır (Stavropol/Privolnoye 1931).

Bir Rus köylüsünün oğludur. 1946-1950 arasında bir makine-traktör istasyonunda çalıştı. Daha sonra Moskova Üniversitesi’nde hukuk, Stavropol’da tarım mühendisliği öğrenimi gördü. 1952’de girdiği Komünist Parti’de hızla yükseldi; Stavropol Kenti parti başkanlığı, bölge komitesi birinci sekreterliği (1970-1978), Yüksek Sovyet üyeliği (1970), Merkez Komitesi üyeliği (1971), Tarımdan Sorumlu Merkez Komitesi Sekreterliği (1978), Politbüro üyeliği (1979). Özellikle Suslov ve Yuri Andropov’un desteğini kazandı. Andropov’un ölümünden sonra (1984) Parti Başkanı Çernenko’nun ardından en önemli parti görevlisi konumuna yükseldi. Andropov’un yerine geçen Çernenko’nun 10 Mart 1985’te ölmesinden birkaç saat sonra Dışişleri Bakanı Gromiko’nun önerisiyle Komünist Partisi Genel Sekreterliği’ne seçildi.

Gorbaçov dış politika alanında silahsızlanma, barışın güvence altına alınması ve yanyana birlikte varolma (koeksistenz) politikasının gereğini vurguladı. Ekonomik alanda “Yeniden Onarım” planını yürürlüğe koydu. Tarım ve endüstride emek üretkenliğini artırmayı ve halkın yaşam düzeyini yükseltmeyi amaçladı. İç politikada kökten değişikliklere gitti, üst düzey yöneticilerini genç bürokratlarla değiştirdi. 28 yıl dışişleri bakanlığını yürüten Gromiko, devlet başkanlığına getirildi, hükümet başkanı Tikonov emekliye ayrıldı.

1985’in son aylarında ABD Başkanı Ronald Reagan ile Cenevre’de bir zirve görüşmesi gerçekleştirerek iki ülke arasındaki bazı sorunlarla dünyaya ilişkin çeşitli konuları ele aldı. Bu zirveyi, Reykjavik (Ekim 1986), Washington (Aralık 1987) buluşmaları izledi. 1986’da Komünist Parti’nin 17. Kongresi’nde ağırlığını kanıtladı. Aynı yıl mayıs ayında SSCB dış politikasını devlet başkanlığı denetiminden kurtararak Komünist Parti Sekreterliği etkisine girmesini sağladı. Haziran 1987’de, reformlarını Yüksek Sovyet’te oybirliğiyle onaylattı. Buna göre, politikanın temelini, toplum katmanlarında gerekli gördüğü değişimler için perestroyka (yeniden yapılanma) ve yönetimde açlık glastnot oluşturacaktı. Görüşlerini, aynı yıl yayımladığı Perestroyka (Yeniden Yapılanma) adlı eserinde anlattı. SSCB askerlerinin Afganistan’dan çekilmesi konusunda bir takvim belirledi ve bunu zamanında gerçekleştirdi. (Mayıs 1988-Şubat 1989).

Ekim 1988′ de Parti Merkez Komitesi, olağanüstü toplantısında, A. Gromiko’nun yerine, devlet başkanlığı görevini de üstlendi. İç politikada, gerek tutucuların, gerekse liberallerin sert eleştirilerine karşın, gücünü aşama aşama artırdı. İ. Ligaçev dışında, Politbüro’daki tüm tutucu üyeleri tasfiye etti (Nisan, Ekim 1989). Halk Temsilcileri Kongresi tarafından, % 95 gibi ezici bir çoğunlukla devlet başkam seçildi (Mayıs 1989). Doğu Avrupa ülkelerindeki rejimlerin değişiminde öncü rol oynadı.

İki Almanya’nın birleşmesinde, yapıcı bir tutum izledi. 1989 yılı boyunca, batı ülkelerine bir dizi gezide bulunurken, 30 yıl aradan sonra Çin’i ziyaret eden ilk Sovyet lideri oldu (Mart 1989). Aralık 1989’da, ABD’nin yeni Başkanı G. Bush ile Malta Zirvesi’nde bir araya gelerek ABD-SSCB ilişkilerini, dünya barışı konularını görüştüler. ABD’yi ikinci ziyaretinde (Haziran) Bush yönetiminin desteğini sağladı. Irak’ın, Kuveyt’i işgali (Ağustos 1990) üzerine, BM Güvenlik Konseyi’nde ABD’nin yanında yer aldı, ambargo kararına katıldı. G. Bush ile Helsinki’de durum değerlendirmesi yaparak, Irak’ın koşulsuz çekilmesi konusunda anlaştılar (9 Eylül 1990).

Glastnost ve perestrdyka politikaları doğrultusunda Sovyet cumhuriyetlerinde başlayan ve gittikçe güçlenen bağımsızlık ve milliyetçilik akımları otoritesini sarsmaya başladı. Özellikle Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı B. Yeltsin’in muhalefeti karşısında yıprandı. Baltık cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarının Batılı devletlerce tanınması (Ağustos 1991), açmazını daha da büyüttü. Tatilini Kırım’da geçirirken karşılaştığı darbe girişimi, Dünya ve Sovyet kamuoyunda büyük tepki görünce sonuçsuz kaldı (19 Ağustos). SSCB Komünist Parti genel sekreterliğinden ayrıldı (31 Ağustos). Cumhuriyetleri bir arada tutma çabası sonuçsuz kaldı. Alma-Ata Bildirgesinin imzalanmasının (21 Aralık 1991) ardından tüm resmi sıfatlarını bırakmak zorunda kaldı (26 Aralık ). Böylece 74 yıllık SSCB tarihe karıştı.


Bir Yorum Yazmak İster misiniz?