Mozambik – Ülkeler Rehberi

0
Advertisement

Ülkeler Rehberi Mozambik – Mozambik ile ilgili bilgi, başkenti, bayrağı, komşuları, ekonomisi, coğrafi konumu. Mozambik ile ilgili bilgi.

Mozambik;
Yüzölçümü: 799.380 km2.
Başkenti: Maputo.
Dil: Portekizce, Svahili.
Hiçbir yerel dil, resmi işlemlerde kullanılabilecek kadar fazla insan tarafından konuşulmadığından, resmi dil olarak Portekizce yerini korur. Arapçanın etkilerini taşıyan Bantu dillerinden Svahili, halk arasında en yaygın dildir.
Din: Doğal dinler (% 48), Hristiyan (% 18), Müslüman (% 16).
Halkın yarısı doğal dinlere bağlıdır. Öte yandan, özellikle güneyde Hristiyanlık; kuzey kıyılarında ve Nyassa’da Yaolar arasında Müslümanlık yaygındır. 1975 Anayasası, dinsel özgürlükleri güvence altına almıştır.
Para birimi: 1 metikal =100 sentavos.

Başlıca kentleri: Beira, Quelimane, Nampula, Qaiqai, Tete.

Güneydoğu Afrika’da devlettir. Kuzeyden Tanzanya, doğudan Mozambik Kanalı (Hint Okyanusu), batıdan Zambiya, Zimbabve, Malavi ve Güney Afrika Cumhuriyeti, güneyden Svaziland ile çevrilidir. Rovuma Irmağı kuzeyde Tanzanya sınırının büyük bölümünü çizerken, Malavi Gölü de Malavi ile olan sınırın bir parçasını oluşturur. Mozambik Kanalı’na koşut uzanan kıyı şeridinin uzunluğu 2.500 km’dir.

Yüzey Şekilleri: Kuzeyde dar kıyı ovaları kuşağı, güneye doğru indikçe sürekli genişleyerek, Zambezi Vadisi’nin içerlerine kadar uzanır ve Beira’nın güneyinde kalan bölgenin büyük bölümünü içine alır. Ovalar Mozambik’in % 44’ünü kaplar. Ülke topraklarının % 43’ü 180-1.000 m yükseklikteki yaylalarla tepelerden, % 13’ü ise 1.000 m’den yüksek bölgelerden oluşur. Başlıca yaylalar Malavi ve Zambiya sınırları yakınında, Zambezi’nin kuzeyinde yer alır. Ayrıca, Zimbabve sınırı boyunca da dağınık birtakım yaylalar bulunur. Rovuma, Zambezi, Save ve Limpopo, 25’e yakın ırmağın en büyükleridir. Malavi ve Tanzanya ile paylaşılan Nyasa Gölü ve Zambezi Irmağı üzerindeki Cabora Bassa Baraj Gölü (1.550 km3), başlıca göllerdir.

Advertisement

İklimi Bitki Örtüsü ve Hayvanlar: Kuzeye ve iç bölgelerde tropikal, güneyde ise yarıtropikal iklim egemendir. Mozambik’te iki mevsim yaşanır. Hava sıcaklıklarının 27-29°C arasında değiştiği kuzeyde ve iç kesimlerde sıcak, yağmurlu yaz, ekimden nisan ayına kadar sürer. Bu arada yaylalar daha serindir. Yılın geri kalan bölümünde, yağış görülmez, daha serin olan güneyde Maputo’da 18°C ile 20°C arasında değişir. Yağışların azlığına bağlı olarak sık sık kuraklık ortaya çıkar. Maputo’da yıllık yağış ortalaması 760 mm, Beira’da 250 mm, daha kuzeyde Angovhe’de 1.070 mm’ dir.

Sert kereseli ağaçların (demirağacı ve abanoz gibi) oluşturduğu yağmur ormanları, ırmak boylarında youndur. Kıyılarda ise hindistancevizi ve hurma ağaçlarıyla mangrov bataklıklarına rastlanır. İç bölgelerin tipik bitki örtüsü, yerel yağışlara bağlı olarak ormanlıklar ya da çayırlık savanlardır. Ayrıca, mopan ve ekmekağaçları da bulunur. Save Irmağı’nın kuzeyinde otlarla kaplı alanın büyük bölümü hayvan besiciliği için uygun değildir. Buna karşın, otların yenilir nitelikte olduğu ve hastalık taşıyan çeçe sineklerinin daha ender bulunduğu kıraç güneyde, büyükbaş hayvan yetiştirilir. Avlanma nedeniyle kimi bölgelerdeki doğal hayvanlar tükenmiştir. Öteki bölgelerde antilop, yabansığırı, timsah, fil, zürafa, suaygırı, leopar, aslan, maymun, gergedan ve zebra gibi hayvanlar boldur.

Toplum Yapısı: Nüfusun büyük bölümünü Siyah Afrikalılar oluşturur. Bunların çoğu bir Bantu dili ya da lehçesi konuşur ve aralarında 12 büyük, 34’ü aşkın küçük boya ayrılır. Etnik yapı konusunda, 1950’den bu yana kesin veriler edinilmiş değildir. 10 ana dil grubunun en büyüğü Mamkua-Lombe’dir. 1970’te nüfusun yaklaşık % 38.4’ünü oluşturan bu grup başlıca Cabo Delgado, Nampula, Nyassa ve Zambezia gibi kuzey illerde yaşar. Kuzeydeki öteki gruplar, Kenya ve Tanzanya’nın kıyı halkıyla akraba olan Svahililerle birlikte İslâm Kıyı Halkı’ dır (% 6.4).

Çevalar, Nyanjalar ve Maraviler (% 3.2), Müslüman Yaolar (% 2.2), bağımsızlık savaşının en büyük eylemcileri Makondeler (% 1.3) ve Nguniler de Malavi’de bulunur. Toplam nüfusun ancak binde 4’ünü oluşturan Nguniler, Güney Afrika kökenli olup, Zulular ve Hosalarla yakın bağları vardır. Genelde, Aşağı Zambezi halkı diye anılan bu topluluklar, nüfusun yaklaşık % 10.2’sini oluşturur. Birçoğu Güney Afrika’da göçmen işçi olan Tsongalar (%37.7), Zimbabve Sonalarının çok yakın akrabası Şona-Karangalar (%9.8), İmhambane çevresindeki kıyılarda yaşayan Çopiller (%4.5) ve Mo-puto dolaylarındaki Zulular diye anılan Nguniler, Güney halkları arasındadır.

Advertisement

Tarım ve Hayvancılık: Ekilebilir ve sürekli ekili topraklar, ülkenin ancak % 3.9’unu oluştururken, çayır ve otlaklar yüzölçümünün % 55’ini kaplar. Tarım, ülkenin en önemli ekonomik etkinliğidir. Çay, pamuk, tahıllar, mısır, muz, yerfıstığı, patates, pirinç, sebze, meyve, kopra, ayçiçeği tohumu, şekerkamışı temel tarım ürünleridir. Baladur cevizi başta gelen dışsatım ürünüdür.

Sıtma hastalığına yol açan çeçesineği, hayvancılığın gelişmesini önleyen en önemli etkendir. Sığır, keçi, koyun, domuz başlıca hayvan varlığıdır. Yıllık balık ve karides üretimi 18 bin tondur.


Bir Yorum Yazmak İster misiniz?