Müneccimbaşı Ahmet Dede Efendi Kimdir?

0
Advertisement

Büyük ve ünlü Türk büyüklerinden kabul edilen ve 17. yüzyıl sonlarında yaşamış olan Müneccimbaşı Ahmet Dede Efendi hayatı hakkında bilgi.

MÜNECCİMBAŞI (1631 – 1702), Türk bilginlerinin en büyüklerinden biridir. Adı Ahmet’ti, «Ahmet Dede Efendi» diye anılırdı. «Müneccimbaşı» olarak tanınmıştır. Konya Ereğlisi’nden Lûtfullah Ağa’nın oğludur. Selânik’te doğdu. İstanbul’a geldi. Devrinin bütün bilgilerini eksiksiz olarak öğrendi. 1665’te IV. Mehmet’in müneccimbaşısı oldu. 1687’de IV. Mehmet’in tahttan indirilmesiyle görevinden uzaklaştırıldı. Kahire’de, Mekke’de, Medine’de müderrislik (profesörlük) yaptı. Mekke Mevlevîhanesi şeyhi olarak orada öldü; Hz. Hatice’nin ayak ucuna gömüldü.

Müneccimbaşı’nın kendisine uluslararası ün sağlayan muazzam eseri, hayret edilecek bir bilgiyle yazdığı Arapça «Câmî’u’d-Düvel» adlı 3 büyük ciltlik genel İslam tarihidir. Burada eski Türk devletleriyle Osmanlı devleti hakkında verilen bilgi, bir kısmı bugün kaybolmuş kaynaklara dayandığı için, olağanüstü önemlidir. Eser, 1672’ye kadar gelir.

Bu eser, şair Nedim’in başkanlığında bir heyet tarafından «Sahâifu’l-Ahbâr» adiyle Türkçe’ye çevrilmiştir. Lâtince, Almanca, Rusça ve başka dillere kısaltılmış çevirileri de vardır. Müneccimbaşı «Aşık» mahlası ile şiirler yazmış; birçok konular, bu arada Türk müziği üzerine, eserler vermiştir.

Advertisement

Leave A Reply