Nepal Tarihi

0
Advertisement

Dünyanın çatısı olarak kabul edilen Nepal’in tarihi hakkında bilgi. Önemli bir coğrafi bölgede yer alan Nepal’in tarihi hakkında genel bilgiler.

Nepal Bayrağı ve Haritası

Nepal’in Tarihi

Tibetliler, Katmandu Vadisi’ne Budizmi getirdiler ve İÖ 3. yüzyılda Nepal, Budist kültürünün başlıca merkezlerinden biri oldu. İS. 12. yüzyıldan başlayarak Hindistan’daki Müslüman saldırılarından kaçan Hindu Rajput savaşçıları Nepal’e yerleştiler. 13. yüzyılda bu gruplardan biri olan Mallalar, en parlak döneminde, Nepal ve Tibet topraklarında bir hanedan kurdular.

15. yüzyılda soy kavgaları, ülkenin parçalanarak birçok küçük krallığın bölünmesine yol açtı. 1796’da Gurka Racası Prithvi Novayera, krallıkları yönetimi altında topladı. 1800′ lerin başında Nepal topraklarını Kuzey Hindistan’a kadar genişletme girişiminde bulundu. İngiltere 1814’te savaş çıkardı ve 1815’te Nepal’i yendi. Ancak, İngiltere burada sömürge kurmadı. Cuna Bahadur Kunwar’ın yönetimi ele geçirmesiyle Şahlar 1840’larda etkinliklerini yitirdiler. Kunwar, Rana unvanı aldı.

İngiltere’nin desteğini alan Ranalar, yönetimlerine karşı çıkan kitlelere sert tepki gösterdi. 1947’de B.P. Koirala önderliğinde Kalküta’da Ranalara karşı bir parti olan Nepal Rashtriya Kongresi kuruldu. Bir süre sonra kral bir anayasayı kabul etti. Anayasa gereğince daha sonra Nepal Demokratik Kongresi açıldı. 1950’de iki parti birleşerek Nepal Kongresi’ni oluşturdu. Aynı yıl, Nepal Kongresi, Ranalan deviren ve kralın yetkilerini değiştiren darbeyi düzenledi. Ancak, Ranalar güçlerini korumak için savaştılar ve Ocak 1951’de uzlaşmaya vardılar.

Advertisement
İlk Anayasa

Şubatta, kral sürgünde bulunduğu Hindistan’dan dönerek ülkenin başına geçti. Karma hükümet başarılı olamadı ve Kasım 1951’de son Rana üyesi görevden çekildi. 9 yıl bir kararsızlık dönemi geçirildi. Bu dönemde Kral Tribhuvana öldü (1955), yerine oğlu Mahendra geçti. Kral Mahendra, 1959’da, ülkenin ilk anayasasını yürürlüğe koydu.

Seçimlerde B.P. Koirala önderliğindeki sosyalist eğilimli Nepal Kongresi iktidarı kazandı. Kral Mahendra, 15 Aralık 1960’ta bir darbe yaptı, partilerin çalışmalarını yasakladı ve anayasayı askıya aldı. Kral, 1962’de yeni bir anayasayı yürürlüğe koydu. Bu anayasa, partisiz yönetim biçimi olan Panşayat sistemini getiriyordu. Kral Mahendra’nın, 1972’de ölümüyle yerini oğlu Birendra Bir Bikram Şah Deva aldı; ancak politik durum pek fazla değişmedi. Artan tepkiler, Nisan ve Mayıs 1979’da öğrenci gösterilerine dönüştü. Yaygın huzursuzluklar, Kral Birendra’yı reformlar yapmaya itti.

Bir halk oylamasıyla Panşayat sisteminin sürmesi ya da çok partili bir demokrasinin kurulması konusunda karar verilecekti. 2 Mayıs 1980’de düzenlenen oylamada yenilenmiş Panşayat sistemi, oyların % 55’ini aldı. Haziran 1980’de hükümet politik örgütleri yasakladı. 140 üyeli partisiz Ulusal Panşayat’ın 112 üyesini seçebilmek için 9 Mayıs 1982’de genel seçimler yapıldı. Uzun bir suskunluk döneminden sonra, 1990’da çok partili yönetime geçiş için kıpırdanmalar başladı. Katmandu‘da meydana gelen gösterilerde 150 kişi öldü, 200 kişi yaralandı. Kral, başbakanı değiştirirken, 29 yıldır uygulanan politik yasakların kaldırıldığını, çok partili rejime geçileceğini açıkladı (1-10 Nisan 1990).

Advertisement

Leave A Reply