Obruk Nedir? Nasıl Oluşur?

0

Obruk nedir, ne demektir? Obruklar nasıl oluşur, özellikleri nelerdir? Türkiye’deki önemli obruklar hangileridir, hakkında bilgi.

Obruk

Obruk; kalkerli arazilerde oluşan, derin kuyu biçimindeki çukurların ortak adıdır. Çoğunlukla kalkerin kalın katmanlar halinde bulunduğu yörelerde görülür. Kalker gibi çözünür bir kayaç türü olan jips (alçıtaşı) üzerinde de oluşabilir, ama bu kayacın özelliğinden ötürü çabuk silinir.

Obruklar karstik çözünme sonucunda oluştuğu gibi, karst çukurlarının tavanlarının çökmesi sonucunda da ortaya çıkabilir. Bu çökmelerde de gene karst çözünmesi olaya yardımcı olur. Obrukların derinlikleri birkaç metreden başlayarak birkaç yüz metreye kadar iner. Bazılarının biçimi Silifke yakınlarındaki Cehennem Obruğunda olduğu gibi silindire benzer ve dibi görünür. Bazılarında ise görünmeyen dip kısım bir mağaraya açılır ve çok derinlere kadar iner. Türkiye’de bu ikinci tipin bilinen en derin örneği, Antalya ilinin Akseki ilçesi sınırları içinde bulunan Ürküten Obruğudur (243 m).

Konya yöresindeki obrukların bazıları kurudur. Bazılarında ise sular toplanarak derinlikleri oldukça fazla obruk gölleri ortaya çıkar. Türkiye’de obruk göllerinin en yaygın bulunduğu kesim Konya’nın kuzeydoğusunda bulunan Obruk Platosudur. Bu plato üstündeki obruk göllerinden başka gene Konya çevresinde başka obruk gölleri de vardır. Bunlardan birisi Konya kentini, yaklaşık 48 km güneyinde yer alan Timraş adlı obruk gölüdür. Elips biçiminde olan bu göl, obruğun üst kenarından 20 m aşağıda ve 35 m derinliktedir. Göl yüzeyinin uzun ekseni 263 m, kısa ekseni ise 205 m’dir. Bu gölün 20 km kadar güneybatısında Apa Baraj Gölü yakınında Apa Saraycık Obruk Gölü yer alır. Uzun ekseni 225 m, kısa ekseni 150 m olan elips biçimli gölün derinliği 45 m kadardır.

İç Anadolu Bölgesi nin Konya Bölümü dışında da obruk göllerine rastlanır. Bunlar arasında en önemlisi, Kırşehir ilinin Mucur ilçesine bağlı Obruk köyü yanındaki obruk gölüdür. Bu gölün içinde bulunduğu obruğun çapı yaklaşık 300 m, derinliği ise 50 m’dir





Bir Yorum Yazmak İster misiniz?