Oğuz Kağan Destanı Konusu – Hakkında Bilgi

0

Oğuz Kağan Destanı nedir? Oğuz Kağan Destanı konusu, özellikleri, özeti, tarihçesi, hakkında bilgi.

Oğuz Kağan Destanı

Oğuz Kağan Destanı; Oğuz Türkleri’nin en yaygın destanıdır. Buna «Oğuz Kağan Destanı» da denir. Eski Osmanlı kaynaklarında «Oğuzname» diye anılır.

Advertisement

Oğuz Destanı sözlü edebiyat devrinin en eski verilerindendir. İslâmlıktan önce Uygur yazısına alınmış bir kopyası bugün Paris Milli Kütüphanesi’nde bulunuyor. Destanda adı geçen Oğuz, Hun Türkleri’nin ünlü başbuğu Mete’dir. Yalnız, destan, Mete’nin tarihte yaptıklarından daha başka olayları da anlatır. Destanın, yazıya alınmasından 1500 yıl önce sözlü olarak meydana geldiği sanılıyor. Prof. Reşit Rahmeti Arat, Fraulein von Gaben ve Bang’ın ortak çalışmalarıyla okunması tamamlanan eserin Türkçe basımı 1936’da yapılmıştır.

Destanın konusu

Günün birinde Ay Kağan’ın gözü parladı, bir oğlan çocuk doğurdu. Çocuğun yüzü mavi, ağzı ateş kırmızısı, gözleri elâ, saçları, kaşları karaydı. Güzel perilerden daha güzeldi. Anasının sütünü bir emdi, bir daha emmedi. Yiyecek istedi, konuştu. Doğduktan kırk gün sonra yürümeye, ata binmeye başladı. Ayakları kurt ayağı, beli kurt beli gibiydi. Vücudunun her yanı ayı gibi tüylüydü. İşi gücü ata binmek, ava gitmekti. Yiğit delikanlıydı.

Oğuz’un ülkesinde büyük bir orman vardı. İçinden birçok çaylar, ırmaklar akardı. Av hayvanları boldu. Yalnız, ormana bir canavar dadanmıştı, insan barındırmazdı. Oğuz Kağan bu canavarı avlamak istedi. Bir gün okunu, yayını, kalkanını, kargısını aldı, ormana gitti. Bir geyik avladı. Söğüt çubuğu ile bir ağaca bağladı. Bıraktı, gitti. Tan ağarırken geldi. Bir de baktı ki, canavar geyiği götürmüş. Bunun üzerine, bir ayı avladı. Kemeriyle ağaca sıkıca bağladı, gitti. Tan ağarırken geldiğinde, canavarın ayıyı da götürdüğünü gördü. Bu sefer kendi bekledi. Canavar geldi, başıyla Oğuz’un kalkanına vurdu. Oğuz, kargısını canavarın başına sapladı, onu öldürdü, sonra kıl içiyle de başını kesti.

Advertisement

oguz-destani

Oğuz, bir gün Tanrı’ya yakarıyordu. Birden, ortalık karardı. Gökten bir mavi ışık indi. Güneşten de, aydan da parlaktı. Ortasında güzel bir kız vardı. Kız öyle güzeldi ki gülse Gök Tanrı da güler, ağlasa Gök Tanrı da ağlardı. Oğuz bu kızı aldı, götürdü. Onunla evlendi. Uç erkek çocuğu oldu. Bunlara Gün, Ay, Yıldız adını verdi. Bir gün Oğuz, göl kıyısında gezerken, bir ağaç gördü. Ağacın kovuğunda güzel bir kız belirdi. Oğuz bu kızla da evlendi. Ondan da üç oğlu oldu. Adını Gök, Dağ, Deniz koydular.

Oğuz, çocukları büyüyünce, bir şölen verdi. Dört yana buyruklar gönderdi. Bütün ülkelerin kendi bayrağı altına toplanmasını istedi. Çin kağanı bu çağrıya uydu, Urum kağanı uymadı. Bunun üzerine, Oğuz büyük bir ordu topladı. Bozdağı eteklerine çadır kurdu. Tan ağarınca çadırına güneş gibi bir ışık girdi. O ışıktan boz tüylü, boz yeleli bir kurt çıktı. Oğuz Kağan’a söz söyledi, ona yol göstereceğini bildirdi.

Ordu yürüyüşe koyuldu. Oğuz, bütün savaşları kazandı. Urum Kağanı’nı dize getirdi. Bu arada Uruz Bey’in oğlu, elindeki şehri çok iyi saklayarak, yıkıntısız, Oğuz’a verdiği için Oğuz ona Saklap (İslav) adını taktı. Orduyu büyük göllerden geçirmeyi akıl ederek gemiyi bulan başbuğuna Kıpçak; atını karlar arasından bulup getiren başbuğuna Karluk; ordunun ağırlıklarını kağnılara yükleyerek kolayca taşıtan başbuğuna da Kankaluğ (Kağnılı) adını verdi. Ayrıca, hepsine beylik verdi, ad verdi. Günün birinde Çürçet Hanı karşılarına çıktı. Oğuz’un çerisi, vuruş tokuş, sonunda, Çürçet’in çerisini darmadağın etti.

Oğuz Kağan, Hindistan’dan Mısır’a kadar batıdaki bütün ülkelere baş eğdirdi. Bilgesi Uluğ Türk, bir gece rüyasında doğudan batıya uzanmış bir altın yay gördü ki kuzeye üç gümüş ok fırlatır; Oğuz bu rüya üzerine beylerini topladı. Ülkelerini Boz Oklar, Uç Oklar diye ikiye bölüp oğullarına dağıttı. İşte bugünkü Türk soyları, yiğit Oğuz Kağan’ın oğulları idaresinde böylece bütün dünyaya yayıldı.

Advertisement


Yorum yapılmamış

Leave A Reply