Oksijenli Solunum Nasıl Gerçekleşir?

0

Oksijenli solunum nedir? Oksijenli solunum nasıl yapılır? EMP yoluyla Krebs Devri nedir? Krebs devri tepkimleri hakkında bilgi.

Solunum, enerji verici besinlerin (karbonhidratlar, yağlar ve proteinler) kimyasal bağlarında depolanmış enerjiden yararlanılarak ATP sentezlenmesidir. Eğer bu sırada oksijen kullanılırsa buna, oksijenli solunum denir. Besinlerin kimyasal bağlarındaki enerji, bu bağların açılmasıyla ortaya çıkarılır.

Advertisement

Oksijenli solunum yapılırken de glikoz sitoplazmada E.M.P.yoluyla iki pirüvik asite parçalanır (Glikozun fermentasyonda, iki pirüvik asite parçalanmasına kadar geçen evrelere E.M.P. yolu dendiğini anımsayınız.) ve 2 ATP kazanılır. Oluşan pirüvik asitler, oksijenli solunumun yapılacağı mitokondrilere geçerler. Bu yüzden oksijenli solunum, evrim sırasında fermentasyonun devamı olarak ortaya çıkmıştır, diyebiliriz.

Mitokondrilerde, bağları çözülen pirüvik asitin üç karbonu üç CO2 (karbondioksit) olarak açığa çıkar. Bu yolla pirüvik asitin bağlarındaki enerji çıkarılmış olur.

Pirüvik asit (3 karbonlu bileşik) mitokondrilerde aktif asetik asite dönüşürken ilk CO2 çıkar, Oluşan aktif asetik asit (2 Clu bileşik) ortamda hazır olarak bulunan dört karbonlu bileşik (okzaloasetik asit, 4C) ile birleşince sitrik asit (6C) oluşur, Sitrik asitten bir molekül CO2 çıkınca da 5 karbonlu bileşik oluşur. Bu bileşikten de bir molekül CO2 ayrılınca yeniden 4C lu bileşik oluşur, 4C lu bileşik tepkime başlangıcında aktif asetik asit He reaksiyona girip sitrik asiti oluşturan bileşiktir, Reaksiyona girdiği gibi çıkar. Reaksiyonların bu bölümüne Krebs devri denir. Bu reaksiyonları İngiliz Krebs aydınlatmıştır.

Yağlar enerji verici olarak kullanıldığında, şekilden de görüleceği gibi aktif asetik asite dönüştürülür ve mitokondrilerde parçalanır, Proteinler ise önce aminoasitlere parçalanır. Aminoasitler de radikallerindeki karbon sayısına göre pirüvik asite, aktif asetik asite ve 5 C lu bileşiğe parçalanır. Aminoasitlerdeki azot belirtilen bileşikler oluşurken NH3 (amonyak) olarak çıkar, Amonyak insanlarda kan ile karaciğere götürülür ve üreye dönüştürülür. Üre de idrarla dışarı atılır.

Advertisement

Krebs devri tepkimelerinde CO2 ler çıkarken, Yıkılan molekülden hidrojenler de çıkar, Enerjili olan bu hidrojenler, hidrojen tutucuları olan NAD, NADP ve FAD gibi koenzimler tarafından tutulur. E.M.P, yolu ve Krebs devri reaksiyonlarında oluşan bileşikler ve hidrojenlerin kimin tarafından tutulduğunu gösteren ayrıntılı şemaya bakınız.


Leave A Reply