Oldurgan Fiil Nedir? Oldurgan Fiil Örnekleri Özellikleri Konu Anlatımı

0

Nesnelerine göre fiillerden oldurgan fiil nedir, özellikleri. Oldurgan fiilin örneklerle açıklaması, konu anlatımı.

Oldurgan fiil

Oldurgan Fiiller:

Geçişsiz fiillerin “-r, -t, -dır, -tır” yapım ekleriyle geçişli hâle getirilmesine oldurgan fiil denir. Oldurgan fiil özel olarak sorulmadığı zaman bu fiilleri geçişli fiil kabul etmek gerekir.
> Çocuklar erkenden uyudu, cümlesinde “uyudu” fiili nesne almadığı için geçişsiz fiildir. Aynı cümleyi,

“Çocukları erkenden uyu-t-tu” şeklinde fiile “-t” ekini getirerek söylediğimizde bu fiilin nesneyi bulmak için sorduğumuz sorulara cevap verdiğini görmekteyiz, işte “uyudu” fiili geçişsizken “-t” ekiyle geçişli hâle gelmiştir. Buna oldurgan fiil diyoruz. Yine aynı şekilde :

  • ***Anlattığı fıkrayla bizi güldürdü.
  • ***Ablam, yemeği pişirdi.
  • ***Öğretmen, arkadaşımı sınıftan çıkardı.
  • ***Duvardaki resmimi indirdi, yerine kendi resmi astı.
  • ***Zavallı çocuğu azarlayıp ağlattı.
  • ***Yeni gelen müdür bizi gereğinden fazla çalıştırıyor.
  • ***Testiyi ağzına kadar suyla doldurdu.
  • ***Anlattığı hikaye hepimizi çok ürküttü.
  • ***Geç kalkınca her zaman bindiği otobüsü kaçırdı.
  • ***Havayı güzel bulunca tüm gün uçurtma uçurdu.
  • ***Gevşek tutunca elinden balonunu kaçırdı.
  • ***Hikayesini anlatabilmek için evdeki herkesi susturdu.
  • ***O kadar dikkatsizdi ki küçücük bebeği elinden düşürdü.
  • ***Başı dönen kızı bir sandalye bulup oturttuk.
  • ***Şarkıcı tüm masayı iyice coşturdu.
  • ***Sorunu çözmek için yeni yollar geliştirdik.
  • ***Kabuğu kaldırınca iyileşmek üzere olan yarayı kanattı.
  • ***Yılları onunla geçirmek gülen yüzümü soldurdu.
  • ***Ufacık anlaşmazlığı yıllardır sürdürüyorlar.
  • ***Davranışları ile iki arkadaş arasında bir düşmanlık başlattı.
  • ***Yemek daha pişmeden cağın altını söndürdü.
  • ***Dün gece çocuğu erken yatırdı.

cümlelerindeki altı çizili “gülmek, pişmek, çıkmak” fiilleri geçişsizken “-r, -dır” ekleriyle geçişli hâle gelmiş ve oldurgan fiil olmuştur.

Örnek Soru :

Nice sultanları tahttan indirdi
Nicesinin gül benzini soldurdu
Nicelerini gelmez yola gönderdi
Bir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm
Karacaoğlan

Yukarıdaki dizelerin hangi ikisinin yüklemi oldurgan fiildir?

A) 1 – 2
B) 2 – 3
C) 1 – 4
D) 2 – 4

Çözüm :

Geçişsiz fiillerin “-r, -t, -dır, -tır” ekleriyle geçişli hâle getirilmesine oldurgan fiil denir. Buna göre dizeleri incelediğimizde 1. ve 2. dizelerdeki “inmek” ve “sol- ~ mak” fiilleri geçişsiz fiil iken “-dır” ekini alarak geçişli fiil 2 olmuştur.
Cevap A


Leave A Reply