Parlamento ve Parlamenter Sistem Nedir?

0

Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün ülkemize yerleştirmiş olduğu Parlamenter Sistem ve parlamento ile ilgili bilgiler.

Avusturya parlamentosundan bir görünüm

Avusturya parlamentosundan bir görünüm

Meclis halindeki yasama organına «parlâmento» denir. Nazariyede, meclisin seçimle kurulmuş olup olmaması pek önemli değilse de tatbikatta, meclisin sınırlı olması, genel oy sistemiyle halk tarafından seçilmiş bulunması akla gelir.

Advertisement

Parlâmentoların başlıca görevi, kanun yapmak, bütçeyi inceleyip kabul etmektir. Hükümeti denetlemek de, parlâmentonun siyasi görevidir.

Parlâmentolar, ya tek, ya da çift meclisli olur. Zamanımızda, birçok ülkelerde yasama görevi, iki meclis arasında belli şartlarla bölüşülmüştür. Türkiye’de tek meclisli bir sistem ile yönetilen bir ülke durumundadır.

Parlamenter Rejim

Devlet idaresinin, bir yandan sorumsuz bir devlet başkanı, öte yandan parlamentoya karşı sorumlu kabine ile parlamento arasında belli şartlarla ortaklaşa yürütülmesi usulüdür. Tarifinden de anlaşılacağı üzere, devlet başkanı mevkiinde kral bulunsa da, parlâmenter rejim var sayılır.

Advertisement

Üç organın devlet idaresine ortak oluş şekli, her memlekette değişiktir, bu durum anayasalarında belirtilmiştir. Yalnız, yasama hakkı daima parlamentoya aittir. Ancak, devlet başkanı kanunları veto edebilir. Parlamanter rejimde, «yürütme organı» (devlet başkanı ve kabine) ile «yasama organı» (parlamento) arasında öyle bir denge kurulur ki, organlardan hiçbiri ötekine karşı üstünlük iddiasında bulunamaz, bu yolda fiilî bir harekete geçemez. Bu dengede devlet başkanı tarafsız bir itidal unsuru olur. Parlamanter rejimlerde, siyasi tartışmalar çeşitli siyasi kanaatler arasında denge kurulmasına, millet için doğru yolun bulunmasına geniş ölçüde yardım eder. Söz hürriyeti, devlet idaresi hakkında hesap sorma hakkı istenmesi parlamanter rejimden faydalı sonuçlar elde edilmesi için zaruridir.


Leave A Reply