Pietro Pomponazzi Kimdir? Aristotelesçi Filozofun Hayatı ve Çalışmaları

0

Pietro Pomponazzi kimdir? İtalyan Aristotelesçi filozof olan Pietro Pomponazzi hayatı, çalışmaları, eseri ve düşünceleri hakkında bilgiler.

Pietro Pomponazzi

Advertisement

Pietro Pomponazzi (d. 16 Eylül 1462, Mantova, Mantova Markiliği – ö. 18 Mayıs 1525, Bologna), 14. yüzyılın hemen başında İtalyan üniversitelerinde gelişen Rönesans dönemi Aristotelesçiliğinin önde gelen temsilcisi.

Padova Üniversitesi’nde felsefe ve tıp öğrenimi gördü. Aynı üniversitede 14-87’den 1509’a değin aralıklarla felsefe dersleri verdi. Ayrıca ölümüne değin Ferrara ve Bologna’da öğretmenlik etti. Aristoteles ve özellikle Aquino’lu Aziz Tommaso ve İbn Rüşd gibi Aristoteles yorumcuları üzerine geniş bilgi sahibiydi. Aristoteles’in düşüncelerini çağının hümanist görüşleri ışığında yorumladı. Tractatus de immortalitate animae (1516; Ruhun Ölümsüzlüğü Üzerine İnceleme) adlı yapıtı şiddetli eleştirilere hedef olduysa da resmen lanetlenmedi. Eleştiri konusu görüşlerini savunduğu Apologia (1518; Savunma) ve Defensoriumvi (1519; Savunma) yayımlamasına da izin verildi.

Bireysel ruhun ölümsüzlüğünün Aristoteles ya da us kavramı temelinde kanıtlanamayacağını savunan Pomponazzi bunun bir inanç konusu olduğunu ileri sürdü. Bu görüşünü geliştirirken insan yaşamının tek amacının ahlaklı eylem olduğunu belirtti. Aristoteles’ten çok, stoacı filozofların erdem görüşünü benimseyerek erdemin insanın kendi eylemlerinden kaynaklanan bir ödül, kötülüğün de gene insanın kendi eylemlerinden kaynaklanan bir ceza olduğunu öne sürdü. Döneminin hümanist görüşlerine uygun olarak da insanın değerinin ahlaki erdeminden kaynaklandığını vurguladı.

Ayrıca önce savunduğu görüşlere yöneltilen eleştirileri dile getirip sonra onları çürütmeye girişen skolastik inceleme üzerinde uzmanlaştı ve mucizevi olarak adlandırılan olguların doğal bir açıklaması olan De incantationibus (1556; Büyü Üzerine) ile yazgı ve özgür iradeyi konu alan De fato (1567; Yazgı Üzerine) adlı uzun incelemeleri kaleme aldı.

Advertisement


Leave A Reply