Piyanonun Tarihçesi

0

Piyano ne zaman bulundu, özellikleri ve tarih boyunca gelişimi hakkında bilgi.

piyanoPiyano; Klavyeli, telli, ağır, büyük bir müzik aletidir. Hem esas melodinin, hem de armoninin çalınmasını sağlaması bakımından müzik aletlerinin en zengin seslilerindendir. Müzik aletlerinin arasında aynı imkânları sağlayan yalnız orgla harp vardır.

Advertisement

Piyano, tarih boyunca birçok müzik aletlerinin birbiriyle karıştırılıp geliştirilmesiyle elde edilmiştir. Ortaçağ’da orga klâvye uygulanmış, böylece çalış rahatlığı sağlanmıştı. Piyano da, bu bakımdan, telli bir saza uygulanmasıyla elde edilmiş bir müzik aleti sayılabilir. XIII. yüzyılda «dülsimer» ve «monolord» denen iki müzik aleti vardı. Bunlardan dülsimer üçgen biçimindeki bir kutu üzerine yan yana gerilmiş tellere elle tokmaklar vurularak çalınan, bizim santuru, kanunu andıran bir çalgıydı. XIV. yüzyılda buna klavye uygulanarak «klavisiteryum» denen alet elde edildi. Bu, içi boş bir tahta kasa üzerine gerili tellerle yapılmış bir aletti. Parmakla basılan tuşlar küçük tüyleri harekete getiriyor, böylece tellere dokununca istenilen sesler çıkıyordu.

XVI. yüzyılda bu aletteki bağırsaktan teller yerine madeni teller gerilerek “klavsen”e benzer bir alet elde edildi. Bu, beş oktavlıydı. Zamanla gelişti, klavseni meydana getirdi. Biçim olarak bugünkü kuyruklu piyanolara benziyor, ayrıca sesi uzatacak pedalları bulunuyordu.

1598 yıllarında İtalya’da Modena’da «piano e forte» (yumuşak ve kuvvetli) denen klavyeli bir müzik aleti yapıldı (1709). Bunu yapan Bartolomeo Cristofori (1655-1731) adındaki İtalyan, tüyler yerine, hafif küçük tokmaklar yerleştirmişti. Tuşlara basılınca bu tokmakçıklar harekete geçip tellere vuruyordu. Onun bu çalışmaları başkalarına da istendiği zaman hafif ve tatlı, ya da sert ve kuvvetli sesler çıkartılabilen bir müzik aleti yapmak fikrini verdi. 1716-1745 yılları arasında Almanlar’dan Christian Gottlieb Schroeter, Gottfried Silbermann, İtalyanlar’dan Dominico de Mela da Gagliano, Christian Ernst Frederici gibi bazı kimseler piyanoya benziyen çeşitli müzik aletleri yaptılar.

Piyanonun asıl gelişip bugünkü halini bulması asıl o tarihten sonraki çalışmalarla oldu. Bu arada, Stein sesi yumuşatıcı pedalı piyanoya uyguladı. İlk altı oktavlı piyanoyu John Broadwood 1794’te yaptı. 1796’da Erard ilk «kuyruklu piyano»yu geliştirdi.

Advertisement


Leave A Reply