Safra Kesesi Hastalıkları Nelerdir?

0
Advertisement

Safra kesesinde meydana gelen hastalıklar nelerdir? Safra kesesi hastalıklarının isimleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi.

safra-kesesiSafra Kesesi Hastalıkları; Karaciğerin altında 7-10 cm. boyunda, 3 cm. eninde biçimi armuda benziyen bir organdır. Karaciğerden gelen safranın depo edilmesine yarar, normalde 50 cm. kübe kadar safra taşır Karaciğerde yapılan safra, bu kesede toplandıktan sonra, gerekince, safra yolundan onikiparmak bağırsağına dökülür. Safra kesesinin depo ödevinden başka her hangi bir ödevi olmadığından çıkarılması halinde vücutta hiçbir kötü olay meydana getirmez.

Safra kesesi hastalıkları ya doğuştan olur, ya da sonradan ortaya çıkar. Doğuştan olanlar arasında ya safra kesesi hiç yoktur, ya iki tanedir, ya da safra kesesinden ikinci bir tane daha çıkmıştır. Bunların büyük bir önemi yoktur. Sonradan olan safra kesesi hastalıklarını üç maddede toplayabiliriz.

Safra Kesesi İltihabı. — Safra kesesi iltihabına yol açan mikroplar çoğunlukla bağırsaklardaki bir hastalıktan gelir. Bazen tifo, paratifo mikropları gibi kan yolundan gelen mikroplar da iltihap yapar. Ayrıca, bademcik iltihabı, apandisit gibi hastalıklar da safra kesesine geçebilir.

Safra kesesi iltihabı kadınlarda erkeklerden çok görülür. İltihap birdenbire başlarsa kolik tarzında şiddetli ağrı verir. Bazen orta derecede bir sarılık yapar. 38 derece civarında bir ateşle kendini belli eder. Soğuk soğuk terleme, bulantı, kusma da görülür. Çok zaman böbrek taşı koliği ile karıştırılabilir. Yalnız, sağda göğüs kafesinin bitiminin memeden indirilen dikey çizgi ile kesiştiği noktada, elle basınca duyulan şiddetli ağrı böbrek koliğinden ayrılmasına yardım eden bir noktadır. Süreğen şekildeki iltihap halinde, şiddetli ağrı yoksa da kulunç tarzında devamlı bir ağrı, hafif bir ateş vardır. Yumurta, yağlı yemekler yenince şiddetli bir ağrı meydana gelebilir. Çok zaman mide ülserini, gastiriti andırdığından midesinden şikâyetçi olan bir kimsede safra kesesi iltihabını da düşünmek bu bakımdan yerinde olur.

Advertisement

Tedavi edilmeyen safra kesesi iltihaplarında, safra kesesi delinerek, peritonit yapabileceğinden hastalığın başlangıcında tedbirleri almak yerinde olur. Tedavi için önce hastanın gıdasına dikkat etmelidir. Yağlı yiyecekler, kolesterin bakımından zengin besinler, baharlı, biberli yemekler, yumurta, kuru fasulye, ıspanak, pırasa, lahana, alkol verilmemelidir. Hasta dinlenmeli, şiddetli ağrısına karşı ağrı kesici ilâçlar almalı, bir yandan da iltihaba karşı antibiyotikler yapılmalıdır. Bu devrede hastada sık sık kabızlık görüldüğünden yumuşatıcı ilâçlar da verilmelidir. İlâçlarla tedavi edilemeyen safra kesesi iltihaplarında, iltihabın başka organlara yayılmasını, yapışıklıkları önlemek için ameliyat en iyi tedavi yoludur.

safra-kesesi-taslariSafra Kesesi Taşları. — Hayat boyunca hiçbir belirti vermediği halde ancak otopside meydana çıkan safra kesesi taşlarına rastlandığı gibi, bazen pek ağır olaylara yol açan safra kesesi taşları da olabilir. En çok kadınlarda, hele çocuk doğurmuşlarda görülür. Şişmanlarda zayıflardan daha çok olur. Bu taşlar, çoğunlukla safra kesesinin içinde kalırlar. Safrada fazla kolesterin bulunursa safra kesesinin içinde bu maddenin üst üste toplanmasıyla yuvarlak kolesterin taşları meydana gelebilir. Bu taşlar ya sarıdır, ya da saydam, mum gibi renksizdir. Bu taş safra kesesinin ağzını tıkarsa safra kesesi şişer; yalnız, ağrı yapmaz, her hangi bir belirti göstermez. Kolesterin taşları steril olduğu için iltihap da meydana getirmezler. İltihap geçirmiş bir safra kesesinde kese içini örten hücrelerin bir kısmı dökülür. Bu hücrelerin çevresinde biluribinle kireç birleşerek sarı, esmer, yeşilimtırak, ya da siyah safra kesesi taşları yaparlar.

Safra kesesi taşları irili ufaklı olacağı gibi tek de olabilir. Taşların en büyük tehlikesi safra kesesinin iltihaplanmasına yol açmak, ya da safra yolunu tıkayarak safranın barsa-ğa dökülmesine engel olmaktır. Birinci halde hastada gerek eveğen, gerek süreğen safra kesesi iltihaplarında görülen belirtiler ortaya çıkar Bunun taştan ileri gelip gelmediğini anlamak için safra kesesinin radyolojik muayenesi yapılır. Taş varsa yapılacak tek tedavi ameliyatla kesenin çıkartılmasıdır. İkinci şekilde ise en büyük belirti bağırsağa akamayan safranın kana karışmasıyla ortaya çıkan sarılıktır. Taş safra yolunun içinde hareket edebiliyorsa, safra zaman zaman bağırsağa akabildiğinden, sarılık da safranın boşalma-siyle kaybolur, sonra yeniden ortaya çıkar. Taş yolu bütün bütün tıkadıysa, gittikçe artan sarılıkla birlikte karaciğerin de hastalanmasına yol açacak bir durum ortaya çıkar. Bu durumda yalnız safra kesesinin ameliyatla çıkarılması yetmez, ayrıca safra yolundaki taşı da çıkarmak, safra yolunu açmak gerekir.

Safra Kesesi Urları. — Safra kesesinin urları da zararsız, zararlı olarak ikiye ayrılır. Selim urlar daha çok iltihaplardan sonra ortaya çıkar. Çoğunlukla belirti vermeyen bu urlar her hangi bir sebeple yapılan safra kesesinin radyolojik muayenesinde tesbit edilirler. Ondan sonra yapılacak tedavi safra kesesinin çıkarılmasıdır Habis urlarının başında safra kese si kanseri gelir. Safra kesesi kanseri, en çok, yıllardan beri süreğen safra kesesi iltihabı olan, taş taşıyan kadınlarda görülür. Taşların iltihaplı zemin üzerinde yaptığı irkiltmenin kansere yol açtığı üzerinde durulmaktadır. Kanser olunca hastadaki zaman zaman şiddetlenen ağrı artık devamlı bir hal alır. Eskiden kullanılan ağrı kesici ilâçların artık fay da etmediği görülür. Bunun yanında, hasta gittikçe zayıflar. Ur daha da büyürse safra yoluna da basınç yapacağından sarılık meydana getirir. Artık bu devrede yapacak hiçbir şey kalmamıştır. Kanser teşhisi konur konmaz derhal kese ile beraber karaciğerin keseye yapışık olan bir kısmı da çıkarılmalıdır. Çoğu zaman açılan kanserlerin gecikmiş olduğunun görülmesi; koruyucu bakımdan, taş tesbit edilen bütün safra kesesi hastalıklarında derhal kesenin çıkarılmasının ne derece faydalı olacağını ortaya koymaktadır.

Advertisement

Leave A Reply