Şapka Devrimi İle İlgili Yazı

0

Şapka devrimi ne zaman ve neden yapılmıştır? Şapka Devrimi hakkında bilgi, ile ilgili yazı.

Şapka DevrimiŞapka Devrimi; Türkiye Cumhuriyeti’nde şapka giyme zorunluluğunu getiren yasayla gerçekleştirilmiş kılık-kıyafet değişikliğidir (25 Kasım 1925 tarihli 2596 sayılı yasa).

Advertisement

II. Mahmut döneminde kabul edilen serpuş (başörten) örneği Tunus-Cezayir Müslümanlarıyla bazı Rumlar tarafından kullanılan fes olmuştu. Yanı sıra poçu, kavuk, sarık, üsküf, külah, kalpak da gündemde kaldı. Tanzimattan sonra setre, pantolon gibi batılı giysi örnekleri yavaş yavaş yürürlüğe girdi, İstanbul’un, redingot gibi de üst giysileri moda oldu. Sonunda bütün kıyafet öğelerine alışılmış gibi olma düzeyinde, şapka; kâfirlerin, Hristiyanların, başka dinden azınlıkların ayırıcı niteliği gibi görünmeye başlandı, öyle gösterildi. Bu bağnaz (mutaassıp) nesnecilik, temelde hiçbir değer taşımadığı halde halkın, kamuoyunun şapkayı dışlayıp yadsımasına neden olmuştu. Atatürk, kamuoyunun direncini ya da kabul ediş hızmı gözlemek için çıktığı Kastamonu-İnebolu gezisinde bir Panama şapkası giydi (24 Ağustos 1925), gerekli konuşmalarla vakti gelmiş bir düşüncenin uygulanmasına girişti: “…. Medeni ve beynelminel kıyafet bizim için çok cevherli, milletimiz için lâyık bir kıyafettir; onu iktisa edeceğiz (kisvet’ ten: giyme, giyinme)… ve bittabi bunların müttemmimi (tamamlayıcısı olmak üzere başta siper-i Şems’li (güneş koruyuculu) serpuş (başlık), bunu açık söyleyim. Bu serpuşun ismine şapka denir…” (Ağustos 1925, Söylev ve Demeçler II). Halkın karşı koymayan uyumu ve hemen uygulaması iki ay sürdükten sonra önce devlet memurları için, sonra bütün uyruklar için yasal zorunluk kondu, kısa sürede yayılıp tutundu. Bu arada bazı görevlere (din adamlığı) iş sırasında giyilecek özel kıyafet ayrıcalıkları da tanınmıştı. Sonradan törenler ve toplantılar için (mahkemelerde yargıç, savcı, avukatlar, üniversitelerde görevli öğretim üyeleri için) ayrı yönetmelikler hazırlandı.


Leave A Reply