Sıfat Nedir? – Sözlük Anlamı

0
Advertisement

Sıfat ne anlama gelir? Sıfat kelimesinin terimler sözlüklerindeki anlamı, deyimler ve birleşik kelimelerin anlamları nedir?

1. isim Bir kimsenin görev, ödev, toplumsal veya hukuki bakımdan yeri ve özelliği
“Başvezir sıfatıyla hükûmet işlerini idare eder.” – R. H. Karay
2. dil bilgisi Bir adı, nitelik, nicelik, yer, sıra vb. bakımından niteleyen, belirten kelime, ön ad
“Beyaz (ev), güzel (çocuk), beş (gün), bu (kitap) gibi.”
3. Yüz, kılık ve dış görünüş
“Takındığı bu sıfatı boynundaki kravattan fazla mühimsediği yoktu.” – F. R. Atay
Fiilden -en, -r, -ecek vb. eklerle türetilmiş ad ve sıfat görevinde kullanılan kelimeler, ortaç, durum ortacı, partisip
“gelecek hafta, gelen gideni aratır, çıkar yol.”
Bir cümlede sıfatların oluşturduğu ayrı ayrı ögeler
Sıfatların kendilerinden sonra gelen bir adı niteleyerek veya belirterek kurduğu tamlama
“Beyaz ev. Hangi kız?”
Belirsizlik sıfatı
Türkçede çoğu kez sıfatın, bazen de adın ilk hecesindeki ünlünün, baştaki ünsüzle birlikte, -p, -m-, -r-, -s- ünsüzlerinden biriyle veya ünlü ile başlayan bir adın veya sıfatın yalnız -p- ünsüzüyle kapatılmasıyla ortaya çıkan hecenin, aynı sıfatın veya adın başına eklenmesiyle kurulan kelime
“kıpkırmızı (kıp kırmızı), mosmor (mos-mor), tertemiz (ter-temiz), yemyeşil (yem-yeşil).”
Yapım ekiyle türetilmiş sıfat: akıl-lı (çocuk), sarı-şın (kız) gibi
Birleşik olmayan ve yapım eki almamış sıfat
Adları yaklaşık, kabataslak belirten sıfat, belgisiz sıfat: bazı, birkaç, her, birtakım, filan vb
Bir adı gösterme, soru, sayı veya belirsizlik bakımlarından belirten sıfat: Bu (kapı), birinci (dönem), kaç (öğrenci?), hangi (ev?), üç (çocuk) gibi
İşaret sıfatı
Bir cismi gösterme yoluyla belirten sıfat, gösterme sıfatı: Bu kitap, şu adam, o çocuk gibi
Bir adı niteleyen sıfat
“Yeşil elbise. Güzel kız.”
Adı sayı kavramı bakımından belirten sıfat
“Beş gün. Yarım yumurta.”
Bir şeyin diziliş veya aşamadaki sırasını bildiren sıfat
“Üçüncü yol. Beşinci gün. İkinci sınıf.”
Adı soru yoluyla belirten sıfat
Paylaştırma kavramı veren, -ar, -er, -şer ekiyle sağlanan sıfat: Otuzar kitap. Birer elma. İkişer kalem. Altışar lira gibi


Leave A Reply