Sokullu Mehmet Paşa Dönemi Olayları

0
Advertisement

Sokullu Mehmet Paşa’nın sadrazamlık yaptığı dönemde yaşanan askeri ve siyasi olaylar, savaşlar, antlaşmalar ve dış politika.

Sokullu Mehmet PaşaSOKULLU MEHMET PAŞA DÖNEMİ (1564 -1579)

Kanuni Sultan Süleyman’ın son iki yılında, II. Selim döneminin tamamında ve III. Murat Dönemi’nin ilk beş yılında sadrazam olarak görev yapan Sokullu Mehmet Paşa devlet işlerinde en etkili kişi olduğu için bu döneme adı verilmiştir.

Sakız Adası 1566’da alınarak Batı Anadoluda güvenlik tam olarak sağlandı. 1568’de Yemen’de çıkan isyan bastırıldı. 1569’da Endonezya’daki Açe Sultanlığı’na yardım gönderildi.

Kıbrıs’ın Fethi (1571)

Advertisement

Venedikli’lerin elindeki Kıbrıs, Doğu Akdeniz’deki güvenliğin tam olarak sağlanması ve Akdeniz’deki ticaret gelirlerinin arttırılması amacıyla fethedildi.

İnebahtı Deniz Savaşı (1571)

Kıbrıs’ın fethi üzerine Venediklilerin öncülüğünde oluşturulan büyük bir Haçlı donanması inebahtı Körfezi’ndeki Osmanlı donanmasını ani bir baskınla imha etti.

Bu savaş sonrasında bir yıl içinde yine sayıca kalabalık bir Osmanlı donanması oluşturulup Akdeniz’de yeni fetihler yapılmasına rağmen İnebahtı yenilgisinde ölen tecrübeli denizcilerin yeri doldurulamadığı için Osmanlı donanması zamanla zayıflamıştır.

Advertisement

Tunus’un Fethi (1574)

ispanyolların elindeki Tunus fethedildi.

Lehistan’ın Osmanlı Himayesine Alınması (1575)

Lehistan Osmanlı Devleti ile Rusya arasında büyük bir tampon devlet konumundaydı. Lehistan kralının 1572’de ölümü üzerine Almanya, Fransa ve Rusya kendi destekledikleri kişilerin Lehistan kralı olması için çalışmaya başlamışlardı. Osmanlı Devleti’nin desteklediği Erdel Beyi Baturi Lehistan kralı seçildi. Baturi Osmanlı himayesine girdi. Böylece Osmanlı egemenliği Baltık Denizi’ne kadar ulaşmış oldu.

Advertisement

Fas’ın Osmanlı Himayesine Alınması (1578)

Portekizliler sömürgecilik faaliyetleri sırasında Fas’ı işgal etmek istediler. Fas kralının yardım istemesi üzerine Osmanlı kuvvetleri Vadi’s Seyl Savaşı’da Portekizlileri yendi. Bu olay sonrasında Fas Osmanlı himayesini kabul etti.

Hint Deniz Seferleri’nde ve Fas’ta Osmanlıların Portekizlilerle savaşması; Portekizlilerin sömürgeleşmelerini yavaşlattı. Hollanda ve İngiltere bu durumdan yararlanarak özellikle Pasifik Okyanusu’nda geniş sömürgeler elde ettiler.

İngiltere’ye Kapitülasyonlar verilmesi (1580)

Advertisement

III. Murat Dönemi’nde ingiltere’ye Fransa’ya tanınan kapitülasyon hakları verildi. Bu gelişme sonrasında ingilizlerin Akdeniz’deki etkinlikleri arttı.

Süveyş Kanalı Projesi (1568)

Coğrafi Keşifler sırasında Ümit Burnu’nun keşfedilmesi sonucunda Akdeniz ticareti önemini kaybetmişti. Fakat Akdeniz ile Kızıl Deniz arasında bir kanal kazılırsa Hindistan’a giden deniz yolu kısalacağı için Akdeniz ticaretini yeniden canlanacaktı. Böylece Coğrafi Keşifler’in olumsuz etkileri kısmen ortadan kaldırılacaktı.

Bu amaçla projeler hazırlandı fakat uygulanamadı.

Advertisement

1869’da bir Fransız şirketi tarafından Süveyş Kanalı açıldı. Fakat 1881’de Mısır ingilizler tarafından işgal edildiği için bu kanalın Osmanlı Devleti’ne büyük bir faydası olamadı.

Don – Volga Kanal Projesi (1569)

Osmanlı Devleti Karadeniz’e dökülen Don Nehri ile Hazar Deniz’ine dökülen Volga Nehri’ni bir kanal kazarak birleştirmeyi amaçladı. Osmanlı Devleti böylece;

✓ Bölgedeki ipek Yolu ticaretini canlandırmayı,

Advertisement

✓ Bölgedeki Osmanlı hakimiyetini artırmayı,

✓ Karadeniz’den nehirler yoluyla Hazar Denizi’ne donanma göndererek İran’ı doğudan kuşatmayı,

✓ Avrupa fetihlerinde iskan etmek için ihtiyaç duyulan Müslüman Türk nüfusa doğrudan ulaşmayı amaçlamıştır.

Fakat Kırım Hanı’nın bölgedeki Osmanlı hakimiyetinin artmasını istememesi ve Rus ordularının saldırıları nedeniyle kanal açma çalışmaları yarım kaldı.

Advertisement

Karadeniz – Marmara Kanal Projesi (1591)

1591’de Marmara Deniz’i, iznik Gölü ve Sakarya Irmağı arasında kanal kazılarak Marmara Denizi ile Karadeniz’in birleştirilmesi amaçlandı. Fakat bu proje gerçekleştirilememiştir.


Leave A Reply