Gorkem's Profile
Bilgili
435
points

Sorular
37

Cevaplar
185

  • Bilgili Soruldu on 30 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    İti Öldürene Gömdürürler Anlamı;

    Bir kişinin sorumluluğundaki görev kötü şekilde sonuçlanırsa, bu sonucun düzeltilmesi için bizzat o kişi çaba göstermelidir anlamına gelen bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Köyün ortasında azgın bir köpek herkese saldırıyormuş. İnsanlar korkudan evlerine kaçıp kapı ve pencerelerini sıkı sıkı kapatmışlar. Evinin penceresinden bakan genç bir adam bunlar ne kadar korkaklar, gidip şu köpeği halledeyim deyip arkasından kürekle şiddetle vurup köpeği oracıkta öldürmüş. Sonrada gururla gelip kahvede kendine bir köpüklü kahve söyleyip teşekkür beklemeye başlamış. Biraz sonra köy muhtarı gelip öldürdüğü köpeği gömmesini istemiş. Gençte hiddetle herkesin korkup kaçtığı köpeği öldürdüm birde gömecek miyim demiş. Muhtarda biz de öldürürdük ama o köpek kuduzdu. Kuduz köpeği öldürene gömdürürler demiş.

    • 520 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 30 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    İşte Böyle Mehmet Ağa Anlamı;

    Bu deyim, çevreye kayıtsızlık, aldırmazlık, derin saflık durumları için kullanılır.

    Deyimin Hikayesi;

    Anadolunun bir köyünde dul bir kadın, komşusu olan Mehmet Ağa’ya her rastladığında selam verip şöyle dermiş:

    “Yaa Mehmed Ağa! Hayat böyle işte. Evin evime, tarlan tarlama yakın. Benim tavuklar senin bahçede gezer, senin horoz benim bahçede öter. Benim kocam öldü, senin karın öldü. İşte böyle Mehmet Ağa!”

    Mehmet Ağa kadının kendisiyle evlenmek için söylediği bu sözleri bir türlü anlayamaz ve sık sık rastladığı komşusunun bu sözlerine şöyle karşılık verirmiş:
    “İyi olur komşum, iyi olur. Allah sonumuzu hayr eylesin.”

    • 548 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 30 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    İt Sürü, Para Kazan Anlamı;

    Bu atasözü, hiçbir şey yapamıyorsan kediye köpeğe çobanlık yap, ama mutlaka çalış, asla boş durma anlamında kullanılır.

    Atasözünün Hikayesi;

    Şair Haşmet ile sanatkârları himayesiyle bilinen Koca Ragıp Paşa çok iyi dost imişler.

    Şair Haşmet, Paşa’nm Boğaziçi’ndeki yalısına gitmek üzere bir sandala binmiş. Ancak akıntı o gün çok kuvvetli olduğundan kayıkçının yamağı karadan ip tutup, sandalı ip ile çekmeye başlamış. Şair, yamağın zekâsına ve yiğitliğine hayran olmuş: “Sen kabiliyetli bir delikanlıya benziyorsun. Gel seni yanıma alayım” demiş. Delikanlı bu teklife hiç sıcak bakmamış: “Rahmetli babamın vasiyeti vardır; ‘Oğlum it sürü para kazan ama kimsenin kapısında çalışma.’ Sağ olasın beyim, ben halimden memnunum.”

    • 560 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 30 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    İşini Sağlama Bağlamak Anlamı;

    İşin iyi sonuçlanmasını önleyecek şeyleri ortadan kaldırıp aksamadan yürümesini sağlayacak önlemleri almak anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Hoca komşusuna borcunu bir türlü ödeyemiyormuş. Komşusu kapısına dayanıp tekrar alacağını istemiş. Hoca komşusunu sakinleştirmek için en kısa zamanda ödeyeceğini söylemiş. Komşusu “Nasıl ödeyeceksin?” diye sorunca.

    – “Evin önüne çalılar diktim, bu çalılar büyüyecek. Koyunlar çalıların önünden geçecek, koyunların yünü çalılara takılacak. Ben o yünleri toplayıp ip yapacağım. İpleri de pazara götürüp sattıktan sonra senin borcunu ödeyeceğim” demiş.

    Bu cevaba çok sinirlenen adam sinirinden gülme krizine girmiş. Hoca adamın güldüğünü görünce “İşin; sağlama bağlayınca nasıl da gülersin” demiş.

    • 546 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 30 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    İşler Tıkırında Anlamı;

    İşler çok uygun, çok iyi anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Yazın yaylaya çıkan köylüler yaylaya yerleştiklerini, her şeyin yolunda olduğunu tahtadan yapılan süt taşıma kabı olarak kullanılan tıkırın içerisinde köyde kalanlara süt yollayarak haber verirlerdi. Tıkırın içerisindeki süt “işlerin tıkırında” olduğunun habercisiydi.

    • 711 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 30 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    İstim Arkadan Gelsin Anlamı

    “Önce istenilen iş yapılsın, gereken şartlar sonradan yerine getirilsin” anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Eski zamanlarda buharlı gemilerin hareket etmeleri için kazanın yakılmasından sonra bir süre beklenilmesi gerekirdi. Bu sürede yeterli ısı elde edilince buhar, makineleri çalıştıracak hale gelirdi. Bu süreye “istim beklemek” denirdi ve geminin büyüklüğüne göre değişirdi.

    Rivayete göre İran Şahlarından biri, Urumiye gölünde, saray hizmetinde kullanılmak üzere alınan bir istimbota binmiş. Ama buhar kazanı henüz harekete yetecek kadar istim tutamadığından istimbot beş on dakika kalkamamış. Bu beklemeye canı sıkılan Şah, hiddetle niye beklediklerini sormuş. Yanındakilerin “istim bekliyoruz” cevabı üzerine, istim sözcüğünün ne anlama geldiğini bilmeyen şah, daha çok sinirlenerek bağırmış:

    – Canım bu ne saygısızlık. Bir istim için koskoca Şah bekletilir mi? Biz gidelim istim arkadan gelsin.

    Bu deyim, bir iş için gerekli koşulan hazırlamadan aceleye getirmek anlamında kullanılır.

    • 562 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Tepeden İnme Anlamı;

    Bu deyim, nereden geldiği belli olmayan durumlar için kullanılır.

    Deyimin Anlamı;

    Bir gün büyükçe bir balık etrafına yavrularını toplayarak karşılaşacakları tehlikeleri anlatıyormuş: “Bakın yavrularım” demiş. “Buna olta derler, sakın ucundaki yeme aldanıp da ağzınıza almayın. Sonra kendinizi denizin üstünde bulursunuz. Buna zoka derler, sakın ha yutmayın. Buna ağ derler, içine sakın düşmeyin. Buraya dalyan derler sakın semtine uğramayın…” derken tam o anda balıkçının birisi ani olarak serpme ağı yukarıdan aşağıya giydirmiş. Tüm balık ailesi ağın içinde kahvenmişler. Yavru balıklar analarının yüzünü hayretle bakarak sormuşlar: “Sen bundan bahsetmemiştin anne! Bu da ne” Anne balık “Yavrularım buna tepeden inme derler. Hiç çaresi yoktur.”

    • 615 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 18 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Dostluk Yoklukta Belli Olur Anlamı

    Bu atasözü, iyi günde dost olmak kolaydır ama kötü günde dost olmak gerçek dostluktur anlamında kullanılır.

    Atasözünün Hikayesi

    Malı mülkü çok, zengin bir adamın hiç misafiri eksik olmazmış. Komşuları bu halini görüp: “Bey, ne çok dostun var, ne şanslı adamsın” demişler. Adam gülmüş: “Gördükleriniz aldatıcıdır. Varlık zamanı gördüğünüze kanmayın, dostluk yokluk gününde belli olur” demiş.

    • 597 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 18 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Dostlar Alışverişte Görsün Anlamı

    ‘Gösteriş olsun, iş görüyor densin (diye)’ anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi

    Nasrettin Hoca, yumurtanın sekizini bir akçeye alır, dokuzunu bir akçeye satarmış.

    Hoca’nın bu acayip ticaretini görenler, nedenini sormuşlar. Hoca da cevaben:

    – Dostlar alışverişte görsün… Demiş.

    Doğru dürüst bir işle meşgul değilken, öyleymiş gibi göstermek; boş durmamak için yapılan, fazla kârı olmayan işler için söylenen bir deyimdir.

    • 660 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 18 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Dalga Geçmek Anlamı

    Bu deyim, birisiyle alay etmek manasında kullanılır.

    Deyimin Hikayesi

    Karadenizli zengin bir tüccar her şeyini kaybedip iflas edince canına kıymaya karar verir. Sahildeki yüksek bir kayaya çıkıp dalgaları saymaya başlar. Dalga sayısı yüz olunca kendisini atacaktır. Adamı arkasından izleyen komşusu dikkatle takip etmektedir.

    Adam sayı saydığını duyan komşusu niyetini anlar ve doksan sekiz, doksan dokuz derken koluna yapışıp “dalga geçti olmadı baştan say” der.

    • 595 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 18 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Çileden Çıkmak Anlamı

    Olup bitenler karşısında sabrı ve dayanıklılığı kalmayıp taşkınlık göstermek anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi

    Dervişler nefislerini terbiye etmek için, insanlardan uzaklaşarak çile-hane denilen bir yere kapanıp burada kimseye kötülük yapmadan, günah işlemeden kırk gün boyunca ibadet ederler. Kırk günlük sabır işi bu olgunlaşma süresine çile denir. Burada sabır gösteremeyenler kırk günü tamamlayamazlarsa buna çileden çıkma denir.

    Günümüzde ise başa gelen şeylere dayanamayıp taşkınlık gösterildiği zaman çileden çıktı denir.

    Bunun yanında savaş literatürümüzde de bir “çile” vardır. Atalarımız yayın kavisli kısmına keman, yayı germeye yarayan ipe de kiriş veya “çile” derlermiş. Çile genellikle hayvan bağırsağından yapılır ve ince olanı makbul sayılırmış. Osmanlı askerleri “ne çileler çektik” derken aslında “ne kirişe asıldık” “nasıl ok kullandık” anlamını kastetmektedir.

    Bugün ise daha ziyade çok sıkıntı çektik anlamında kullanılmaktadır.

    • 1865 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 18 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Çattık Belaya Müstefilatun Anlamı

    Çapraşık, içinden çıkılması kolay olmayacağı anlaşılan bir durumla karşılaşıldığını anlatan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi

    Vaktiyle İzmir Lisesi’nde Edebiyat sınavına giren bir öğrenciden, müstef’ilâtün vezninde bir kelime söylemesini istemişler.

    Çocuk düşünmüş, bir türlü bulamamış. “Çattık belâya müstef’ilâtün” diye mırıldanıyormuş. Öğretmenlerden birinin kulağına gitmiş. “Ne dedin, ne dedin? Bir daha söyle” demiş. Zavallı öğrenci bir kabahat işlediğini sanarak: “Yok efendim, ben bir şey demedim” deyince, gülmüşler: “Oğlum, işte buldun, (çattık belaya) kelimesi müstef’ila-tün veznindedir” diye, iyi not vermişler.

    • 2327 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 18 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Çil Yavrusu Gibi Dağılmak Anlamı

    Topluluk halinde bulunan insanların, hayvanların her birinin bir tarafa dağılması anlamında bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi

    Keklik kuşunun bir diğer adı da çildir. Tüylerindeki benekler yüzünden bu isim verilmiştir. Dişi keklik yavrular yumurtadan çıkınca, onlarla hiç ilgilenmez, kendi başlarına bırakıp gidermiş. Yavrular, seke seke çevreye dağılırmış.

    • 603 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 18 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Çarşamba Pazarı Anlamı Hikayesi

    Osmanlı İmparatorluğu döneminde Çarşamba günleri Fatih Camii avlusunun duvarından Yavuz Selim Camiine kadar yan sokaklara çok büyük ama bir o kadarda karışık bir pazar kurulurmuş. Kalabalığı, kargaşayı ve düzensizliği ifade etmek için kullanılan “çarşamba pazarı” veya “çarşamba pazarına dönmek” deyimi buradan gelmektedir.

    • 649 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Bilgili Soruldu on 18 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Çarıklı Erkanı Harp Anlamı  Hikayesi

    Askeriyede, askeri okul mezunu olan kurmay askerler paşalığa kadar yükselir. Bir de okul görmemiş köyden gelme ayaklarında çarıkları 0|an yetenekli askerler vardır. Bunlara da “çarıklı erkânıharp” denir. Günümüzde kendi kendine bir yerlere gelmiş, toplumu yönlendiren, başarılı kimseler için kullanılır.

    • 601 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma