historik's Profile
Yardımsever
245
points

Sorular
90

Cevaplar
95

  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Testiyi Kırmadan Önce Anlamı;

    Bu deyim, olacakları önceden tahmin edip erken uyarı yapmak anlamında kullanılır.

    Deyimin Hikayesi;

    Nasrettin Hoca oğlunun eline bir testi tutuşturup çeşmeye göndermiş. Testiyi çocuğun eline verirken ensesine bir tokat patlatmış: “Sakın ola testiyi kırma” demiş. Bu durumu görenler: “Hoca” demişler, “çocuk testiyi kırmış değil ki, yok yere niye vuruyorsun” Hoca hemen cevabı patlatmış:

    “Testi kırıldıktan sonra tokat vurmanın ne anlamı var komşum” demiş.

    • 126 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Tencere Dibin Kara, seninki benden kara Anlamı;

    Kötülük, kusur yönünden sen, benden daha betersin anlamında kullanılan bir atasözüdür.

    Atasözünün Hikayesi;

    Eskiden tencereler odun ateşinde piştiğinden etrafı kap kara olurmuş. Hatta bazı tencereler katman katman is bağlarmış. Kara olmayan tencere yokmuş. Buradan çıkan anlam, “önce sen kendine bak, sonra başkasında kusur bul” şeklindedir.

    • 132 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Tekeden Teleme Çalmak Anlamı;

    Bu deyim de tekeden süt sağıla-maması esasına göre şekillenmiştir. İmkânsız işler yapmaya kalkışanlar için kullanıldığı gibi, çok yüksekten atıp saçma şeyler anlatanlar için de kullanılır.

    Deyimin Hikayesi;

    Teleme, bir tür süt tatlısı denilebilir. Yaz mevsiminde incir ağacından ince bir dal kırılarak alınan süt yardımıyla yapılan muhallebiye benzer bir yiyecektir. Bir tencere keçi sütü, birkaç damla incir sütü akıtıldıktan sonra yaprağın sapıyla karıştırılıp 20 dakika kadar uyamaya bırakılırsa, mayalanan keçi sütü teleme haline gelmiş olur.

    Keçinin erkeğine teke denir. Dolayısıyla sütü de olmaz. Yani teke ile teleme yapmak mümkün değildir.

    • 145 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Temcit Pilavı Gibi Anlamı;

    Bir şeyi birçok kez tekrarlamak anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Sözlükte temcit, sabah namazı vaktinden önce, bilhassa önemli gecelerde minarelerden belli makamlarda söylenen dua ve ilahi olarak belirtilir. Sahur vakti de aynı vakte denk geldiğinden olsa gerek, bu vakitte yenen yemek için de “temcit” kelimesi kullanılırmış. Bazı yörelerde sahur yemeği olarak sıklıkla pilav yenilirmiş. Bazen de pişirilen pilav bitmez, ertesi sahura kalır, ısıtılır, ısıtılır sofraya getirilirmiş.

    İster istemez pilavdan sıkılanlar bu ifadeyi üst üste tekrarlanan ve bıkkınlık veren iş veya sözler için kullanmaya başlamışlar ve deyime dönüştürmüşler. Genellikle “temcit pilavı gibi ısıtıp ısıtıp, aynı konuyu konuşuyor” şeklinde kullanıldığı görülür.

    • 132 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Temize Havale Etmek Anlamı;

    Uzayıp giden bir işi bitirivermek anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Bu deyimin aslı temyize havale etmektir. Ancak halk ağzında bozularak temize havale etmek şekline dönüşmüştür.

    Temyizin anlamı, ayırmak, ayırt etmek, iyiyi kötüyü, haklıyı haksızı doğruyu yanlışı ayırmak anlamındadır. Ancak bir de genel mahkemelerde verilen kararları yeniden gözden geçirerek onaylayan ya da düzelten üst mahkeme vardır ki, Temyiz mahkemesi denir. Deyimdeki “temyiz” buradaki anlamındadır. İşin son neticesinin tam olarak alınmadığını belirtmek için kullanılır. Ancak son zamanlarda deyime yeni bir anlam daha eklenmiş ve uzayan bir işi sonunda bitirmek, birini ölüme göndermek ya da bir yiyeceği bitirmek, silip süpürmek anlamında da kullanılmaktadır.

    • 150 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Tavşanın Suyunun Suyu Anlamı;

    İki şey arasındaki ilginin çok uzak olduğunu anlatan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Köyden gelen adam, gelirken de Nasrettin Hoca’ya bir tane tavşan getirmiş. Hocanın karısı tavşanı pişirip, akşama sofraya koymuş. Bir güzel karınlarını doyurmuşlar. Ertesi gün kapı çalınmış başka bir misafir gelmiş. “Ben sana tavşan getirenin komşusuyum” demiş. Hocanın karısı tavşan suyuna bir çorba yapmış beraberce içmişler. Ertesi gün tekrar misafir gelmiş. “Ben sana tavşan getirenin dayısıyım” demiş. Hoca buyur etmiş, akşama sofra kurulmuş. Hoca sofraya kocaman bir tasla su koymuş. Misafir bir kaşık alıp bu ne hoca diye sormuş. Hoca da “bu tavşanın suyunun suyu” demiş.

    • 126 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Tavuk Pazarı Şairleri Anlamı;

    Hevesli ama yeteneksiz şairler için kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Eski İstanbul’da Mısır Çarşısı’nın arkasından başlayarak, Çarşı Kapı’nın alt kısımlarına kadar olan semtin adı Tavuk Pazarı imiş.

    Akşam yemeğinden sonra, o zamanlar gazino, sinema, tiyatro ya da televizyon gibi eğlence yerleri olmadığından, erkekler mahalle kahvelerinde toplanır, sohbet ederlermiş.

    Divan edebiyatı, Tanzimat edebiyatı, tarihi olaylar, günün olayları tartışılır, sözü sohbeti dinlenenler şakalar yapar, fıkralar ve hikâyeler anlatırlarmış. Şairliğe heveslenenler de yazdıkları şiirleri okur, takdir toplamaya çalışırlarmış. Ünlü şairleri taklit ederek kaside, gazel, hiciv, mersiye ve nazireler yazarlarmış. Tavuk Pazarı şairleri, sanattan yoksun, dizeleri cılız, buluşları yetersiz ve çoğu esprileri çalıntı olan kişilerdir. Hevesli ama yeteneksiz şairlere bu yüzden bu isim verilmiştir.

    • 129 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Taş Başında Değerini Eder Anlamı;

    Satılacak malın değerini bulması bu zamanlardan kalma bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Eskiden açık artırmalar ve satışlar yapıldığı yerler varmış. Bu yerlerdeki mermer sütunlar veya levha şeklinde ilan taşları bulunurmuş. Halk bu taşlardaki ilanlara göre satışını yaparmış.

    • 148 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Tabanları Yağlamak Anlamı;

    Hızlıca koşmak, kaçmak anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Çarık giyilen eski zamanlarda, taban ölçüsüne göre ham deriden kesilerek kenarlarından sırımla büzülmüş olan bu çarıklar, sık sık kurur, ayağı sıkarmış. Bunun için arada bir zeytin yağı veya başka yağlarla yağlayarak yumuşak tutulması gerekirmiş.

    Uzun yola gidecek olanların bir gün önceden çarıklarının tabanlarını yağlayarak hazır etmelerinden gelen “tabanları yağlamak” deyimi günümüzde koşmak, biran önce hızla yola koyulmak anlamında kullanılmaktadır.

    • 139 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Tabana Kuvvet Anlamı;

    Bir yere yayan gitmekten başka çare olmadığını anlatan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Bol keseden yiğitlik, kahramanlık palavraları atan, hiç bir şeyden korkmadığını söyleyen bir genç askere gider. Bir kuşatma sırasında karşı tepede on onbeş kişilik karartı görür. Aslında bunlar keçidir. Ama uzakta olduğu için düşman askeri zanneder. Birliği bırakıp kaçmaya başlar. Arkadaşları arkasından seslenir: “Nerede senin kahramanlıklar, niye kaçıyorsun.” Delikanlı “tabana kuvvet, yiğitlik dediğin şimdi tabanda, tabana kuvvet” diyerek kaçmaya devam eder. Tehlikeyi görünce kaçmak anlamında kullanılır.

    • 138 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Tabanları Kaldırmak Anlamı;

    Koşarak kaçmak anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Hoca penceresinin önüne oturmuş, yağmurdan kaçanları seyrediyormuş. Kaçanların arasında arkadaşını görünce “yahu insan Allah’ın rahmetinden kaçar mı” demiş. Adam hocanın diline düşmemek için, koşmayı bırakıp ağır ağır yürümeye başlar. Bir güzelde ıslanır.

    Birkaç gün sonra hoca çarşıdan eve gelirken, yağmur başlar. Hoca başlar koşmaya. Arkadaşı onu böyle yağmurdan kaçarken görünce “hoca insan Allah’ın rahmetinden kaçar mı, bakıyorum da ayakların yere basmıyor” der. Hoca da “ben aslında kaçmıyorum, Allah’ın rahmetine basmamak için tabanları kaldırıyorum” der.

    Bu deyim, korkup kaçmak anlamında kullanılır.

    • 137 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Tadını Kaçırmak Anlamı;

    Güzel giden bir şeyi tatsız bir duruma sokacak ölçüsüzlüğe vardırmak anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Memleketinde incir yetişmeyen bir köylü şehre indiğinde manavda ilk kez incir görmüş. Merak edip tadına bakmış, o kadar beğenmiş ki, bir hayli incir yemiş. Aradan zaman geçmiş, yine şehre gelmiş. Aklında incir varmış. Hemen bir manav bulup incir yemek istemiş. Ancak mevsimi olmadığından hiçbir tezgâhta bulamamış. Adını da tam hatırlayamadığından kendince şöyle sormuş manava:

    Dışı deri, içi darı
    Sapı ince, karnı iri
    Sanırsın bal tıkmış arı
    Varsa ondan uzat beri

    Manav düşünmüş, taşınmış, bu tarifeden hiçbir şey anlayamamış. “Bu olsa olsa patlıcandır” diyerek, bir okka patlıcan vermiş köylüye.

    Patlıcanları incire benzetemeyen köylü, o zamandan bu zamana meyvelerin boyları büyüdü sanarak, tadına bakmak için birini ısırmış. Çiğnedikçe tatsız, tuzsuz bir şey olduğunu anlamış. Suratını buruşturarak patlıcanı manava geri uzatmış:

    “Bak hemşerim, gücenme ama sen bunların boylarını fazla uzatıp, bu sefer tadını kaçırmışsın…” demiş.

    Bir sözü fazla uzatan, bir işe gereğinden fazla ısrar eden kişiye, “artık fazla uzattın, tadını kaçırdın” denilmesi sık kullanılan bir deyimdir.

    • 146 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Şirazeden Çıkmak Anlamı;

    Akıl dengesini kaybetmek anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Şiraze ciltçilik ile ilgili bir kelimedir. Ciltli kitapların kapağa bağlanan iki ucunda, ibrişimden örülen ince şeride “şiraze” denir. Kitabın sayfalarını cilde bağlı tutan bu ip renk ve gösterişli olduğundan kitaba ayrı bir güzellik katar. Şiraze denilen ip sökülürse, kitapların formaları dağılır düzen tutmaz.

    Bu durumdan alınan ilhamla “işin olması gerektiği düzeninden çıkması, hedefinden sapması kontrolden çıkması” anlamında “şirazeden çıkmak” bir deyime dönüşmüştür.

    • 241 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 26 Haziran 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    Şuraya Değmiş, Buraya Değmemiş Anlamı

    Kıymeti bilinmeyen bir şeye muhtaç olunabilir anlamında kullanılan bir deyimdir.

    Deyimin Hikayesi;

    Sıcak bir yaz günü köylünün birisi odun kesmek için dağa gitmiş. Sıcak havada çalışırken hararet basmış, torbasında götürdüğü kocaman bir karpuzu keserek yemiş ve kabuklarının üstüne de işedikten sonra tekrar çalışmaya devam etmiş. Hava çok sıcak olduğundan tekrar susamış, etrafta su aramış ama bulamamış. Ağzı iyice kuruyunca çalışamaz hale gelmiş. Etrafta ağzına atacağı hiçbir şey yokmuş. Biraz evvel üzerine işediği karpuz kabuklarına bakmış, yaptığı harekete pişman olmuş.”Şu kabukların idrar bulaşmamış, temiz yerlerinin ucundan kıyısından biraz koparayım bari.” demiş. Kabukları eline alıp evirmiş çevirmiş, “şurasına değmiş, burasına değmemiş” diyerek hepsini bir güzel yemiş.

    • 164 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma
  • Yardımsever Soruldu on 13 Mayıs 2020 Kategori : Edebiyat / Dil Bilgisi.

    DEYİMİN ANLAMI: birini çok üzecek bir davranışta bulunmak, gücendirmek

    Kızın kalbini kırmamak adına bir şey demedim ama çok yanlış düşünüyordu.

    Herkesin kardeşine hediye alıp onu düşünmemesi kızın çok kalbini kırmıştı.

    Eğer bir daha kalbimi kırmayacaksan seninle arkadaş kalabiliriz.

    Genç ve yakışıklı sanatçının evlenmesi bayan hayranlarının kalbini kırdı.

    Bu konuyu ona kalbini kırmadan da anlatabilirdin.

    Kalp kırmak hiç de güzel bir davranış değil.

    Bakışlarıyla dahi kalbimi kıran bir kişiliği vardı.

    Lütfen kalbimi kırma da bize katıl.

    • 184 görüldü
    • 1 cevap
    • 0 oylanma